DİYABET VE İMPLANT
Formdaki "şeker hastalığı" kutusunu işaretlediğinizde görüşmenin havası değiştiyse, hatta filminiz çekilmeden size "sizde risk var" dendiyse, karar vermeden önce o cevabın teşhisinize mi yoksa son tahlilinize mi dayandığını öğrenin. Diyabet tek başına bir ret sebebi değil.
Röntgeninizi gönderin
Üç soru. Ekibimiz durumunuzu değerlendirir.
01Çenenizin üç boyutlu filmi çekilir, hekim tahlillerinize ve ilaç listenize de bakarak planı yapar. Uygun bulunursanız implantlar aynı gün yerleştirilir. Ardından dijital ölçü alınır ve ilk prova dişleriniz birkaç saat içinde hazırlanır.
02Provalarda ısırmanız, dişlerin görünüşü ve konuşmanız kontrol edilir, final diş rengi seçilir. Final dişleriniz laboratuvarda size özel üretilir; arada beklenecek bir kaynaşma süresi yok.
03Üçüncü günün sonunda sabit dişlerinizle çıkarsınız. Kontrol takviminiz ve iyileşme döneminde nelere dikkat edeceğiniz de yazılı olarak elinize verilir.
Sosyal medyada paylaştığımız kartların aynısı. Yana kaydırarak cerrahi gününden final dişlere kadar sırayla görebilirsiniz.
Diyabetli bir hastada asıl soru çoğu zaman implantın tutup tutmayacağından çok, ağzın ne kadar iyi iyileşeceğidir. Kan şekeri uzun süre yüksek seyrettiğinde dokuların onarımı yavaşlar ve vücut enfeksiyona daha zayıf yanıt verebilir. Bu yüzden cerrahinin ne kadar büyük olduğu ve kaç kez yapıldığı diyabette ayrıca önem taşır.
Klasik implant takvimi diyabetli hastayı bu yüzden zorlar: çekim, diş etinin kapanması, kemik yetersiz bulunursa kemik tozu (greft) ve yeni bir bekleme, ardından implantın kemikle kaynaşmasının beklenmesi. Her aşama ayrı bir yara, ayrı bir iyileşme dönemi ve aylara yayılan bir takip demektir. Stratejik implantla aynı işi daha az cerrahi aşamayla ve daha kısa sürede yapmayı hedefliyoruz.
| İmplant çenede nereye tutunuyor | Çenenin iç kısmındaki daha yumuşak kemiğe | Çenenin sert dış kabuğuna, kortikal kemiğe |
| Tutunma neye bağlı | Kemiğin implantla kaynaşmasına, bu zaman ister | İmplantın sert kemiğe mekanik olarak kilitlenmesine |
| Kemik tozu (greft) gündeme geliyor mu | İç kemik eridiyse çoğu planda geliyor | Uygun vakaların çoğunda gündeme gelmiyor |
| Kaç iyileşme dönemi var | Her cerrahi aşamadan sonra ayrı bir dönem | Tek bir cerrahi dönem hedeflenir |
| Tedavi takvimi | Aylara yayılır | 3 klinik güne sığar |
Diyabet implantı imkânsız kılan bir hastalık değildir, ama hekimin planı daha dikkatli yapması gerekir. Asıl fark, karar verilirken teşhise mi yoksa kan şekerinizin gidişatına mı bakıldığında ortaya çıkar.
Klasik implant çenenizin iç kısmındaki daha yumuşak, gözenekli kemiğe yerleşir. Orada sıkı durabilmesi için kemiğin implantın etrafını sarması, yani kaynaşması gerekir. Kaynaşma zaman aldığı için diş hemen takılmaz ve bu süre boyunca siz beklersiniz. İç kemik eridiyse de önce kemik tozu, sonra yeniden bekleme önerilir.
Implant72 protokolünde kullandığımız Stratejik İmplant® bu yumuşak bölgeyi geçer ve çenenizin sert dış kabuğuna, yani kortikal kemiğe tutunur. Kortikal kemik yoğun ve sert olduğu için implant oraya kilitlendiğinde ilk günden sağlam bir tutunma hedeflenir; buna birincil stabilite denir. Tutunmayı kaynaşma değil mekanik kilitlenme sağladığından, tutunma yeterliyse üzerine sabit diş takılır.
Bunun diyabetli hasta için ayrı bir önemi var. Kemik tozu konmadığı ve ikinci bir cerrahi aşama gerekmediği için ağızda açılan yara sayısı azalıyor. Toplam iyileşme yükü küçülüyor ve tedavi, aylara yayılan bir takip yerine planlanmış birkaç güne sığıyor. Böylece takip etmeniz gereken şeylerin sayısı da azalıyor.
Yine de bu yöntem yalnızca cerrahinin yükünü küçültür, kan şekeri kontrolünün yerini tutmaz. Şekeriniz hedef aralığın dışında seyrediyorsa daha az cerrahi bile iyileşmeyi kolaylaştırmaya yetmeyebilir. Bu yüzden değerlendirmede tomografinizle birlikte tahlilinize de bakıyoruz ve gerekirse sizi takip eden hekimin de görüşünü almanızı istiyoruz.
Sıra şöyle: önce şeker tablonuzu, sonra çenenizin durumunu konuşuruz. İkisi de uygunsa takvime geçeriz. Bu sırayı atlayan bir plana temkinli yaklaşın.
Önce bir dişiniz, sonra bir tane daha gitti ve çiğnemeyi öbür tarafa aldınız. Sonunda hekime gittiniz, formda "şeker hastalığı" kutusunu işaretlediniz ve konu birden değişti. Kimi "sizde risk var" dedi, kimi "önce şekerinizi bir toparlayın" deyip görüşmeyi bitirdi. Tahlilinizi soran olmadı, çoğu zaman çenenizin filmi bile çekilmedi. O günden beri ağzınızdaki eksiklikle idare etmeye çalışıyorsunuz.
Bu yöntem herkese uygun değil, diyabetli her hastaya da uygun değil; "şeker hastalarında da yapılır" cümlesini tek başına bir vaat olarak okumayın. Ama daha önce size "olmaz" denmiş olması, bugün de olmayacağı anlamına gelmiyor. Duyduğunuz "olmaz", o hekimin kullandığı yöntemin sınırı ya da o gün elinde olmayan bir bilginin sonucu olabilir. Sizin durumunuzu tahliliniz ve röntgeniniz birlikte gösterir.
Değerlendirmeye aldığımız durumlar
Kan şekeri kontrol altında olanlar
Diyabetin kaç yıllık olduğundan çok son aylardaki seyri önemli. Üç aylık ortalamanızı gösteren değer (HbA1c) ve son tahlilleriniz, sizi takip eden hekimin sizin için uygun gördüğü aralıktaysa değerlendirme normal şekilde yapılır. Buraya bir sayı yazmıyoruz, çünkü o aralığı yaşınıza ve genel durumunuza göre sizi takip eden hekim belirler.
İnsülin kullananlar
İnsülin kullanmanız tek başına başvurmanıza engel değil. Bizim baktığımız, şekerinizin gün içinde ne kadar dengeli seyrettiği. İnsülin ve öğün düzeninizi bilirsek randevu saatinizi ona göre ayarlarız; aç gelmeniz gerekiyorsa bunu size önceden ve nedeniyle söyleriz.
Hap tedavisiyle ya da diyetle idare edenler
Tip 2 diyabetiniz hap ya da beslenme düzeniyle kontrol altındaysa bunu da plana katıyoruz. Hangi ilacı hangi saatte aldığınızı başvuruda yazmanız yeterli. Kendi kararınızla hiçbir şeyi değiştirmeniz gerekmiyor, biz de bunu sizden istemeyiz.
Diyabetiyle birlikte ileri kemik kaybı olanlar
Klasik implant çenenin iç kısmındaki yumuşak kemiğe tutunur; o kemik eridiğinde genellikle kemik tozu ve aylarca bekleme önerilir. Stratejik implantlar bu tabakayı geçip sert dış kabuğa, yani kortikal kemiğe tutunur. Kemik kaybı yaşamış çenelerde bile bu kabukta tutunacak alan kalabiliyor. Sizde kalıp kalmadığını üç boyutlu tomografi (CBCT) gösterir.
Diyabeti yüzünden daha önce geri çevrilmiş olanlar
Size hayır denen gün hekimin elinde hangi bilgilerin olduğuna bakıyoruz. Tahliliniz o günden beri düzeldiyse, ilaç düzeniniz değiştiyse ya da tomografiniz hiç çekilmediyse durum bugün farklı olabilir. Bu yüzden o cevabı, yeniden bakmadan geçerli saymıyoruz.
Uzun süredir hareketli protez kullananlar
Protez oynuyor, vuruyor, ısırırken ona güvenemiyorsunuz. Diyabette bunun bir sonucu daha var: sert şeyleri çiğneyemediğiniz için beslenmeniz yumuşak ve unlu yiyeceklere kayıyor, bu da şeker takibini zorlaştırıyor. Sabit diş için değerlendirilebilirsiniz; kaç yıl protez kullandığınız sizi baştan elemez.
Diş eti sorunu da olanlar
Diyabet ve diş eti iltihabı birbirini besleyebiliyor; kanayan, çekilen diş etleri diyabetli hastalarda sık görülüyor. Bu durumu planın dışında bırakmıyoruz. Diş etinizin bugünkü durumunu muayenede ayrıca değerlendiriyoruz ve gerekiyorsa önce onu tedavi ediyoruz.
Sigara kullananlar
Sigara içmeniz başvurmanıza engel değil, ama bunu saklamayın. Diyabetle bir araya geldiğinde iyileşmeye ve sonraki takibe etkisi artar. Formda da muayenede de söyleyin; hekiminizin planı bunu bilerek yapması gerekir.
Peki kimler için uygun olmayabilir?
Kan şekeriniz uzun süredir sizi takip eden hekimin hedeflediği aralığın epey dışında seyrediyorsa, önce şekerinizin dengeye gelmesi gerekir. Bunu bir ret olarak görmeyin; kontrolsüz bir şekerin üstüne cerrahi eklemek iyileşmeyi zorlaştırabileceği için sıra böyle. Böyle bir durumda sizden önce şekerinizi takip eden hekimle çalışmanızı, sonra yeniden görüşmemizi isteriz.
Diyabetin yanında yakın zamanda geçirilmiş bir kalp sorunu, kontrol altına alınmamış tansiyon, kan sulandırıcı ilaçlar ya da kemik erimesi için kullanılan bazı tedaviler varsa, kararı diş hekimi tek başına vermez. Bu durumlarda sizi takip eden hekimin görüşü alınmadan plan yapılmaz; bazen de iki hekim birlikte bu yöntemin sizin için doğru olmadığına karar verir.
Bu yöntemi tam ağız sabit diş ve çok sayıda eksik diş için uyguluyoruz; tek bir diş eksikse başka bir çözüm daha uygun olabilir. Kemik tozu kullanmadan ilerlemek mümkün, ama her vakada değil. 72 saatlik takvimin sizin için geçerli olup olmadığı da aynı değerlendirmede belli olur.
Bazı hastalarda tedavi süresi uzar, bazılarında plan baştan değişir, bazılarına da bu yöntemin onlar için doğru olmadığını açıkça söyleriz. Bunları tedaviye başlamadan, ilk değerlendirmede duyarsınız.
Diyabetli hastalar genellikle neyle karşılaşacaklarını baştan bilmek ister: kaç kez geleceğim, benden ne isteyecekler, ilaçlarım ne olacak? Başvurudan sonraki adımlar sırasıyla aşağıda.
Röntgeninizi ya da ağız fotoğrafınızı gönderirsiniz. Röntgeniniz yoksa formda bunu işaretleyin, görüntüyü sonraki adımda isteriz.
Son kan tahlilinizi ve kullandığınız ilaçların listesini eklersiniz. Elinizde son tahlil yoksa bunu da yazın; hangi tetkiki istediğimizi size söyleriz.
Klinik ekip ön incelemeyi yapar. Gerekirse sizi takip eden hekimden görüş almayı konuşuruz.
Uygun çıkarsa tedavi planınız, randevu saatleriniz ve takviminiz konuşulur. Uygun çıkmazsa sebebini ve önce neyi çözmeniz gerektiğini söyleriz.
Diyabet tek başına sizi elemez, plan buna göre yapılır. Bizim baktığımız şey kan şekerinizin son aylardaki seyri, kullandığınız ilaçlar ve genel sağlık durumunuz. Şekeriniz sizi takip eden hekimin uygun gördüğü aralıktaysa değerlendirme normal şekilde yapılır. Kesin cevabı muayene, röntgen ve tahlil değerlendirmesinden sonra verebiliriz.
Burada bir sayı vermiyoruz; sayı veren sayfalara da temkinli yaklaşın. Hedef aralık yaşınıza, diyabetinizin süresine, kullandığınız ilaçlara ve diğer hastalıklarınıza göre değişir ve bunu sizi takip eden hekim belirler. Bizim bilmek istediğimiz, bu değerin son ölçümü ve son aylardaki gidişatı. Tek bir yüksek ölçümle aylardır yüksek seyreden şeker aynı şey değil; ikisini ayırt etmek için birden fazla sonuca bakıyoruz.
İnsülin kullanmak tek başına engel sayılmaz. Belirleyici olan, şekerinizin gün içinde ne kadar dengeli seyrettiği. İnsülin tipinizi, dozlarınızı ve saatlerinizi bilmemiz gerekir; randevu saatinizi buna göre ayarlarız. İlaç düzeninizde kendi başınıza hiçbir değişiklik yapmayın, o kararı insülini size yazan hekim verir.
Diyabetli bir hastadan uzun süre aç kalmasını istemek doğru olmaz, çünkü şekerin düşmesi de en az yükselmesi kadar önemli. İşlem gününüzü öğün ve ilaç düzeninize göre planlar, saatinizi ona göre veririz. Yanınızda ölçüm cihazınızı ve şekeriniz düştüğünde aldığınız şeyi getirmenizi isteriz. Aç gelmeniz gereken bir durum varsa bunu size önceden ve nedeniyle söyleriz.
Kan şekeri uzun süre yüksek seyrettiğinde dokuların onarımı yavaşlar ve enfeksiyona karşı direnç zayıflar. Kontrol altındaki bir diyabette ise durum belirgin şekilde farklıdır. Bu protokol iyileşmeyi hızlandırmaz; iyileşmesi gereken yara sayısını azaltır ve tedaviyi kısa tutar. Kemik tozu konmaması ve ikinci bir cerrahi aşamanın gerekmemesi bu yüzden önemli.
İki şey değişmiş olabilir. Birincisi sizde: tahliliniz düzelmiş, ilaç düzeniniz oturmuş olabilir. İkincisi yöntemde: klasik implant için yetersiz sayılan bir çene, farklı bir kemik tabakasına tutunan stratejik implant için değerlendirmeye alınabiliyor ve daha az cerrahi aşama gerekiyor. Yine de bunların hiçbiri peşinen verilmiş bir cevap sayılmaz. Size hayır denen gün tomografiniz hiç çekilmediyse, aslında henüz bir cevap almamışsınız demektir.
Kullandığınız ilaçları kendi kararınızla kesmeyin ya da azaltmayın. İlaç düzeninizde bir değişiklik gerekiyorsa bu, sizi takip eden hekimle konuşularak yapılır; diş hekimi bunu tek başına söylemez. Sizden istediğimiz tek şey, kullandığınız her ilacı dozuyla birlikte listelemeniz. Vitamin ve bitkisel takviyeleri de yazın, çoğu hasta bunları atlıyor.
Sırayı bozmaz, yalnızca plana bir adım ekler. Diyabet ve diş eti iltihabı birbirini besleyebildiği için diş etinizin durumuna zaten bakıyoruz. Muayenede bugünkü durumu görür ve neyin önce yapılması gerektiğini plana yazarız. Bazı hastalarda bu, diş eti tedavisini öne almak anlamına gelir; bunu size tedaviye başlamadan söyleriz.
Gerçekten üç klinik günü. Birinci gün muayene, tomografi ve planlama yapılır, uygun bulunursanız implantlarınız aynı gün yerleştirilir. Ardından dijital ölçü alınır ve ilk prova dişleriniz hazırlanır. İkinci gün provalarda ısırma, görünüm ve renk belirlenir. Üçüncü gün final dişleriniz sabitlenir ve takip planınız elinize verilir. Üç günün her birinde yapılacak bir iş var, hiçbiri bekleyerek geçmez. Sürecin sizde de böyle ilerleyip ilerlemeyeceği hekim değerlendirmesinden sonra belli olur.
Hızı implantın tutunma biçimi sağlıyor. Klasik tedavide adımların arasında kemiğin kaynaşması beklenir; burada beklenmeyen tek şey bu. Yapılan işlerin hiçbiri atlanmıyor, yalnızca aradaki bekleme kalkıyor. Uygun bulunmazsanız protokol sizin için hızlandırılmaz, hiç uygulanmaz.
Evet. Üçüncü gün implantlarınıza sabitlenen dişler final dişlerinizdir ve onları siz takıp çıkarmazsınız. Birinci ve ikinci gündeki provalarda belirlenen ısırma, biçim ve renge göre hazırlanırlar; aylar sonra yerlerine ikinci bir köprü yapılmaz. Sonraki kontroller kliniğin takip planına göre yapılır.
Bu bir cerrahi işlem, o yüzden size ağrısız demeyeceğiz. İşlem sırasında ağrı duymamanız için bölge uyuşturulur; hangi yöntemin kullanılacağını muayenede konuşuruz. Sonraki günlerde hassasiyet, şişlik ya da morarma olabilir. Bunun kaç gün süreceği için ortalama bir süre vermiyoruz, çünkü diyabette iyileşme hızı kan şekerinizin seyrine göre değişir. Protokolde cerrahiyi küçük tutmaya çalışıyoruz; cerrahi ne kadar azsa iyileşmesi gereken yer de o kadar az olur.
Bu ikisi sık sık bir arada görülür ve genelde birbirini ağırlaştırır. "Kemiğiniz yetersiz" cevabı çoğu zaman çenenin iç kısmındaki yumuşak kemik için verilir; klasik implantın tutunduğu ve diş çekildikten sonra en çok eriyen tabaka budur. Stratejik implant bu tabakayı geçip sert dış kabuğa tutunduğu için, klasik yöntemde yetersiz sayılan bir çene burada değerlendirmeye alınabiliyor. Sizde öyle olup olmadığını tomografinize bakan hekim söyler.
Diyabetli bir hastada takip, tedavi bittikten sonra da devam eder. Kontrol randevularınızın sıklığı size göre belirlenir ve genellikle daha yakın aralıklarla planlanır. Sonucu en çok etkileyen üç şey, şeker kontrolünüzün sürmesi, ağız bakımınızın düzenli olması ve kontrolleri aksatmamanız. Takviminizi ve beklentinizi de buna göre ayarlayabilirsiniz.
Röntgeniniz yoksa da başvurabilirsiniz. Ekibimiz durumunuzu değerlendirir ve size ne yapılabileceğini anlatır.
Uygun olup olmadığınız klinik muayene, röntgen, tomografi ve güncel kan tahlillerinizin değerlendirilmesinden sonra belli olur. Bu sayfa risksiz bir tedavi ya da bir sonuç vaat etmez; genel bilgi verir ve hekim muayenesinin yerini tutmaz.
