01Tomografi, plan, implant
Çenenizin üç boyutlu filmi çekilir, sert dış kabukta tutunacak alan aranır. Alan varsa implantlar aynı gün yerleştirilir.
KEMİK YETERSİZ DENDİYSE İKİNCİ GÖRÜŞ
Bir hekime gittiniz ve çıkarken elinizde "önce kemik ekleyelim, sonra bekleyelim" planı vardı. O cevap çenenizin son hâli değil; ölçülen kemiğin hangisi olduğuna bağlı. Bu sayfa farkın nereden çıktığını anlatıyor.
Röntgeninizi gönderin
Üç soru. Ekibimiz durumunuzu değerlendirir.
01Çenenizin üç boyutlu filmi çekilir, sert dış kabukta tutunacak alan aranır. Alan varsa implantlar aynı gün yerleştirilir.
02Dijital ölçü alınır, dişleriniz laboratuvarda size özel üretilir. Arada beklediğiniz bir kaynaşma süresi yok.
03Üçüncü günün sonunda sabit geçici dişinizle çıkar, takip planınızı elinize alırsınız.
Önce eksik bir cümleyi tamamlayalım. "Kemiğiniz yetersiz" denirken hangi kemikten söz edildiği söylenmez. Çene kemiği tek parça değil: dışta ince ve sert bir kabuk var, adı kortikal kemik. İçte daha yumuşak, gözenekli bir bölüm var, adı süngersi kemik.
Klasik implant, dişin oturduğu üst bölüme, ağırlıklı olarak da oradaki yumuşak kemiğe yerleşir. Dişiniz çekildikten sonra hacim kaybı en çok o bölgede yaşanır. Yani size yetersiz denen kemik orasıdır. Klasik yöntem oraya tutunmak zorunda olduğu için cevabı da bellidir: önce kemik ekleyelim, sonra kaynaşmasını bekleyelim.
| Yetersiz bulunan kemik hangisi | İçteki yumuşak süngersi kemik | Bakılan yer dıştaki sert kabuk, kortikal kemik |
| Kemik azaldığında ne yapılıyor | Kemik tozu (greft) konur, bütünleşmesi beklenir | Mevcut sert kemiğe kilitlenilir |
| Tutunma neye bağlı | Kemiğin implantla kaynaşmasına, bu zaman ister | İmplantın sert kemiğe mekanik olarak kilitlenmesine |
| Tedavi takvimi | Greft ve kaynaşma sürelerine yayılır | Üç klinik güne sığar |
Stratejik implantoloji tam bu noktada yön değiştiriyor. İmplant, erimiş ya da gözenekli iç bölümde tutunmaya çalışmaz. Oradan geçer ve dıştaki sert kemiğe, yani kortikal kemiğe tutunur.
Kortikal kemik çenenizin dış kabuğudur. Yoğun ve serttir, ısırma kuvvetini yıllardır o taşır. Diş kaybından sonra dişi taşıyan üst bölüm incelirken, derindeki bu kabuk daha uzun süre yerinde kalır. Klasik implantın ölçtüğü yer orası olmadığı için, o kabukta duran kemik hesaba girmemiştir.
İmplant sert kemiğe kilitlendiğinde tutunma ilk günden vardır. Buna birincil stabilite denir. Tutunma kaynaşmadan değil mekanik kilitlenmeden geldiği için, kilitlenme yeterliyse üzerine sabit diş aynı gün verilir. Buna hemen yükleme denir. Aylarca bekleme protokolün içinde bu yüzden yok.
Bunun anlamı "kemik olmadan da olur" değil. Kemik gerekiyor, sadece başka bir kemik. Sert dış kabuğun da yeterli kalmadığı çeneler var; öyle bir çenede bu protokolü uygulamayız ve bunu size ilk değerlendirmede söyleriz.
Kararı bu sayfa vermiyor. Sizin çenenizde o kabukta tutunacak alan kalıp kalmadığını üç boyutlu tomografi (CBCT) gösteriyor. Panoramik röntgen bunun için yetmez, çünkü kemiğin kalınlığını değil gölgesini gösterir.
Size anlatılan yolu bir de sırasıyla yazalım, çünkü muayenede tek cümleyle geçiliyor. Bu yolun her adımı iyileşme istiyor ve iyileşmeler üst üste biniyor. O sürenin tamamını eksik dişle ya da oynayan protezle geçiriyorsunuz. Kararınızı erteleten şey implant fikri değil, işte bu takvim.
Şunu baştan söyleyelim: bu protokol herkese uygun değil. "Herkese uygulanır" cümlesini bu sayfada göremezsiniz, çünkü doğru olmaz. Size bir kez olmaz denmiş olması bugün de olmaz demek değil. Aradaki farkı bu sayfa değil, üç boyutlu tomografiniz söyler.
Değerlendirmeye aldığımız durumlar
Klasik implant için yetersiz bulunanlar
Ölçülen kemik içteki yumuşak süngersi kemikti. Stratejik implant o tabakayı geçer, çenenin sert dış kabuğuna tutunur. Kemik kaybı yaşamış bir çenede bile bu kabukta tutunacak alan çoğu zaman duruyor. Sizinkinde ne kaldığını üç boyutlu tomografi gösterir.
Greft önerilenler
Size kemik tozu önerilmesi kemiğinizin bittiği anlamına gelmez; seçilen yöntemin oraya kemik istemesi anlamına gelir. Tutunma bölgesi değiştiğinde greft çoğu vakada gündemden çıkıyor.
Yıllardır hareketli protez kullananlar
Protezin altındaki kemik zamanla geriler, protez de gitgide oynar ve döngü kendini besler. Bunu yaşıyorsanız sabit çözüm sizin için masada. Protezle geçen yıllar sizi baştan elemez; çenenizde bugün ne kaldığı belirler.
Dişleri uzun süre önce çekilmiş olanlar
Diş çekildikten sonra o bölgedeki kemik yıllar içinde incelir ve bu kendiliğinden geri gelmez. Ama tek belirleyici o değil. Bakılan şey, sert dış kabuğun implantı taşıyabilecek bölgelerinin durup durmadığıdır.
Diyabeti olanlar
Diyabet tek başına kapıyı kapatmıyor, planlamayı değiştiriyor. Kan şekerinizin seyri, kullandığınız ilaçlar ve genel sağlık durumunuz hekimin önünde olmalı. Diyabet ve implant konusunu ayrı bir sayfada ayrıntılı anlattık.
Greft yaptırmış, sonuç alamamış olanlar
Konulan kemik beklendiği gibi tutmadıysa ya da implantlar sonradan kaybedildiyse ilk iş bugünkü durumu görüntülemektir. Buradaki plan hazır bir şablona göre değil, ağzınızda bugün ne olduğuna göre kurulur.
Peki bu yöntem kimde doğru cevap değil?
Bazı çenelerde sert dış kabuk da implantı taşıyacak alanı vermez. Böyle bir tomografi gördüğümüzde size stratejik implantla ilerleyemeyeceğimizi söyleriz. Sayfada yazan süreyi korumak için kimseyi ameliyata almayız; bazı hastada süre uzar, bazısında plan baştan değişir, bazısında da cevap doğrudan hayır olur.
Ağzınızda tedavi edilmemiş diş eti iltihabı ya da aktif bir enfeksiyon varsa önce onu çözeriz, implant kararı ondan sonra konuşulur. Bu protokolün alanı tam ağız sabit tedavi ve çok sayıda diş eksikliği; tek bir diş için başka çözümler daha doğru olur. Kemik erimesi için kullanılan bazı ilaçlar ve düzenli kullandığınız diğer ilaçlar planı baştan değiştirir, o yüzden ilaç listenizi eksiksiz paylaşın.
Bunları duymanız gereken yer ilk değerlendirmedir, tedavinin ortası değil.
Elinizde zaten bir plan var. Sizden istediğimiz onu bir kenara atmanız değil, aynı çeneye ikinci bir gözle bakılması. İlk adımda yeni bir film çektirmeniz gerekmiyor; varsa mevcut görüntünüz işimizi görür.
Elinizdeki röntgeni ya da ağız fotoğrafınızı gönderirsiniz. Röntgeniniz yoksa formda bunu işaretleyin, görüntüyü sonraki adımda isteriz.
Klinik ekip ön incelemeyi yapar ve sert dış kabukta tutunacak alan görünüyor mu ona bakar.
Uygun görünürse tedavi planınız ve takviminiz konuşulur. Görünmezse bunu da açıkça söyleriz.
Çünkü aynı kemiğe bakılmıyor. Klasik implant çenenin iç kısmındaki yumuşak kemiğe tutunur ve ölçüm oraya yapılır. Stratejik implant o tabakayı geçip dıştaki sert kabuğa tutunur, dolayısıyla değerlendirme başka bir bölgeye bakar. Size söylenen "olmaz", o yöntemin sınırıydı. Sizin için değişip değişmediğini tomografiniz söyler.
Hayır, öyle demiyoruz. Kullandığı yöntem için verdiği cevap doğruydu. Her yöntemin bir sınırı var ve hekim kendi yönteminin sınırını söyler. Farklı bir tutunma biçimi kullanıldığında sınır da değişir. İkinci görüş, ilk görüşü çürütmek için değil, ikinci bir seçenek olup olmadığını görmek için alınır.
Tutunma kaynaşmadan değil mekanik kilitlenmeden geliyor. İmplant, çenenizin sert dış kabuğuna, yani kortikal kemiğe kilitlenir. Bu kabuk yoğundur ve ısırma kuvvetini zaten yıllardır taşır. Kilitlenme ilk günden yeterliyse üzerine sabit diş verilir; yeterli değilse verilmez.
Eksik. Bunu değiştirmiyoruz. Diş kaybından sonra kemik erimesi gerçek bir şey ve kendiliğinden geri gelmiyor. Söylediğimiz tek şey şu: eriyen tabaka ile implantın tutunduğu tabaka aynı değil. Bu yüzden "kemiğiniz eridi" ile "size implant yapılamaz" aynı cümle değil.
Çoğu vakada kemik tozu kullanmadan ilerliyoruz. Bunu baştan söyleyemeyiz, çünkü cevabı tomografideki kemik veriyor. Gerekiyorsa gerektiğini söyleriz; gerekmiyorsa da sırf plan dolgun görünsün diye eklemeyiz.
Ön değerlendirme için gönderin, işimizi görür. Ama son karar için yetmez. Panoramik film iki boyutludur ve kemiğin kalınlığını göstermez; sert dış kabukta ne kadar yer kaldığını görmek için üç boyutlu tomografi (CBCT) gerekir. Onu kliniğe geldiğiniz ilk gün çekiyoruz.
Üst çenede sinüs boşluğunun yeri ve genişliği planı doğrudan etkiler. Klasik yöntemde bu sinüs kaldırma ve greft anlamına gelir. Stratejik planlamada implantın açısı ve yerleşimi bu boşluğun etrafında kurulur, sinüs tabanına dokunulmaz. Aktif bir sinüs enfeksiyonu varsa hiçbir yöntemde sinüs kaldırma yapılmaz; önce enfeksiyon tedavi edilir, plan ondan sonra kurulur. Sizin anatominizde ne yapılacağını üç boyutlu görüntü gösterir.
İkisi birlikte planı daha dikkatli kurmayı gerektirir, eleme sebebi değil. Diyabet iyileşmeyi ve takibi etkiler; kan şekerinizin seyrini, kullandığınız ilaçları ve varsa diğer hastalıklarınızı başvuruda paylaşın. Net cevap muayene ve değerlendirme sonrasında çıkar.
Hayır, sabit geçici diştir ve bunu açıkça söylüyoruz. Sabit olması yerinde durması demek; siz takıp çıkarmazsınız. Kalıcı dişler, iyileşmeniz izlendikten sonraki ayrı bir aşamada yapılır. Bu geçişin takvimini hekiminiz muayeneden sonra sizinle netleştirir.
Söyleyemeyiz. Görüntüyü görmeden verilen cevap tahmin olur ve siz zaten bir cevap alıp buraya geldiniz. Röntgeninizi gönderirseniz ön inceleme yapılır, sonra da klinik muayene ve tomografi ile netleşir. Uygun bulunmazsanız bunu size söylemek de bu sürecin parçası.
Röntgeniniz yoksa da başvurabilirsiniz. Ekibimiz durumunuzu değerlendirir ve size ne yapılabileceğini anlatır.
Uygunluk; klinik muayene, röntgen ve tomografi değerlendirmesinden sonra netleşir. Bu sayfa sıfır risk ya da garantili sonuç vaat etmez.