01Muayene, tomografi, ilaç dosyanız
Çenenizin üç boyutlu filmi çekilir. Kullandığınız ilacın adı, dozu, hap mı iğne mi olduğu ve ne kadar süredir kullanıldığı kayda geçer. Plan bu iki verinin üstüne kurulur ve implantlar aynı gün yerleştirilir.
OSTEOPOROZ İLACI KULLANANLAR İÇİN
Kemik erimesi ilacı kullanıyorsunuz ve muhtemelen tek bir cümleyle geri gönderildiniz: 'Siz bu ilacı kullandığınız sürece size implant yapılmaz.' O cümle sizin çenenize bakılarak değil, kutunun üstündeki isme bakılarak söylendi. Burada önce ilacınızın hangisi olduğunu, nasıl ve ne kadar süredir kullanıldığını, sonra da çenenizde neyin kaldığını konuşuyoruz.
Röntgeninizi gönderin
Üç soru. Ekibimiz durumunuzu değerlendirir.
01Çenenizin üç boyutlu filmi çekilir. Kullandığınız ilacın adı, dozu, hap mı iğne mi olduğu ve ne kadar süredir kullanıldığı kayda geçer. Plan bu iki verinin üstüne kurulur ve implantlar aynı gün yerleştirilir.
02Dijital ölçü alınır. Dişleriniz laboratuvarda çenenizin tamamına oturacak şekilde hazırlanır. Bu gün cerrahi bir gün değil, ağzınız iyileşmeye devam eder.
03Üçüncü günün sonunda dişleriniz implantların üzerine sabitlenir. Klinikten dişsiz ayrılmazsınız. Akşam onları çıkarmazsınız, bardağa koymazsınız.
Klasik implant, çenenin içindeki daha yumuşak süngersi kemiğe yerleşir ve orada tutunabilmek için kemiğin implantın etrafını sarmasını bekler. Buna kaynaşma denir ve tamamen kemiğin kendini yenilemesine bağlıdır.
Osteoporoz ilaçlarının yaptığı iş tam olarak o yenilenmeyi yavaşlatmak. Kemiği kırılmaya karşı koruyan mekanizma ile klasik implantın tutunmak için beklediği mekanizma aynı mekanizma. Reddedilme çoğu zaman buradan çıkıyor. Stratejik implant ise beklemez: çenenin dış sert tabakasına, kortikal kemiğe mekanik olarak kilitlenir. Tutunma ilk günden vardır ve bir yenilenme sürecine bağlı değildir.
| İmplant çenede nereye tutunuyor | İçteki yumuşak süngersi kemiğe | Çenenin dış sert tabakasına, kortikal kemiğe |
| Tutunma neye bağlı | Kemiğin implantla kaynaşmasına, yani yenilenmesine | İmplantın sert kortikal kemiğe mekanik kilitlenmesine |
| Kemik tozu (greft) gerekiyor mu | Kemik azaldığında sıklıkla greft ve ek bekleme | Greft gündeme gelmiyor, ek cerrahi bölge açılmıyor |
| Cerrahi kaç döneme yayılıyor | Greft, kaynaşma ve protez için ayrı ayrı dönemler | Tek cerrahi gün, ardından üç klinik günün sonunda sabit diş |
Kullandığınız ilaç çenenizi iyileşemez hâle getirmiyor; iyileşmesini yavaşlatıyor. Aradaki fark, bütün planı belirleyen fark.
Klasik yaklaşımda ilacınızla sorun yaşayan kısım implantın kendisi değil, onun etrafında beklenen süreç. Önce kemik tozu konur, kaynaşması beklenir; sonra implant konur, onun kaynaşması beklenir. Yavaşlamış bir kemikte üst üste konan iki bekleme, hekimi baştan 'yapmayalım' demeye götürüyor.
Stratejik İmplant® o beklemeyi planın dışına çıkarıyor. İmplant süngersi bölgeden geçip çenenin sert dış tabakasına kilitleniyor; bu kilitlenme ilk günden var, adı birincil stabilite. Sabit diş de bunun üzerine veriliyor.
Kemik grefti kullanmadığımız için ağzınızda ikinci bir cerrahi bölge açılmıyor. İlaç kullanan bir hastada önemli olan tam olarak bu: kemiğe ne kadar az yerden ve ne kadar az kez dokunulursa o kadar iyi.
İlacınızı kendi başınıza bırakmayın. Bırakma, ara verme ya da devam etme kararı sizi takip eden hekimindir; biz o kararı sizin adınıza vermeyiz, tedavi planını onun görüşüyle birlikte kurarız.
Bir yanda kemiğinizi koruyan ilacınız var, bırakmanız söylenmiyor. Diğer yanda diş hekimi var, ilaç dururken işlem yapmak istemiyor. Kimse hayır demiyor, kimse evet de demiyor. Siz de ortada, hem sallanan dişlerle hem de kimsenin cevaplamadığı bir soruyla bekliyorsunuz.
Osteoporoz ilacı kullanmanız sizi baştan elemiyor; planlamayı değiştiriyor. Belirleyici olan kutunun üstündeki isim değil: ilacın ağızdan mı iğneyle mi alındığı, ne kadar süredir kullanıldığı, kortizon gibi başka ilaçlarla birlikte mi gittiği ve çenenizde bugün ne kaldığı. Bunları bilmeden verilen 'olmaz' cevabı sizin cevabınız değil, o hekimin alışkanlığının cevabı.
Değerlendirmeye aldığımız durumlar
Ağızdan hap şeklinde osteoporoz ilacı kullananlar
Osteoporoz için haftalık ya da aylık hap kullanıyorsanız değerlendirmeye alınırsınız. İlacın adını, dozunu ve kaç yıldır kullandığınızı öğrenmemiz gerekir; bu bilgi planın süresini ve cerrahinin nasıl kurulacağını belirler. Kutuyu ya da reçetenizi yanınızda getirin.
Yılda bir iğne yapılanlar
Osteoporoz tedavisinde altı ayda bir ya da yılda bir uygulanan iğneler var. Bu yol tek başına kapıyı kapatmıyor, ama takvimi önemli hâle getiriyor: son iğnenizin ne zaman yapıldığı ve bir sonrakinin ne zaman planlandığı bizim için belirleyici bilgi.
'İlacı bırakın da öyle gelin' denenler
Bu cümleyi duyduysanız ve kendinizi iki doktor arasında sıkışmış hissediyorsanız doğru sayfadasınız. İlacı bırakma kararı bize ait değil, sizi takip eden hekiminize ait. Bizim işimiz planı onun görüşüyle birlikte kurmak ve size somut bir cevap vermek.
Kemik erimesi ilerlemiş, 'yer yok' denmiş olanlar
Klasik implant için yetersiz sayılan bir çenede, sert kortikal tabakada tutunacak alan kalmış olabilir. Kalıp kalmadığını üç boyutlu tomografi (CBCT) gösterir. Sizin filminize bakmadan bu soruya evet demiyoruz.
Diyabeti de olanlar
Osteoporoz ilacının yanında şeker hastalığı da varsa iki başlık birlikte değerlendirilir. Diyabetli hastalarda bu protokol uygulanıyor; kan şekerinizin seyri ve kullandığınız ilaçlar hekimin önünde olmalı. Diyabet ve implant konusunu ayrı bir sayfada ayrıntılı anlattık.
İleri yaştakiler
Doğum tarihinize bakmıyoruz. Belirleyici olan yaşınız değil, genel sağlığınız, kullandığınız ilaçların tamamı ve çenenizdeki bugünkü kemik yapısı. Bu yüzden buraya bir üst yaş sınırı yazmıyoruz.
Uzun süredir tam protez kullananlar
Protezin oynaması, damağı kapatması, ısırırken güven vermemesi. İlacınız yüzünden yıllardır protezle idare ettiyseniz sabit çözüm için değerlendirilebilirsiniz. Protezle geçen yıllar sizi baştan elemez.
Peki kimler için uygun olmayabilir?
Bunu da yazalım. Bazı hastalarda protokolün süresi uzar. Bazısında plan baştan değişir. Bazısında da size açıkça 'bu yöntem sizin için doğru değil' deriz.
Kanser tedavisi kapsamında damardan yüksek doz kemik ilacı alıyorsanız durum osteoporoz dozundan farklıdır. Bu grupta çene cerrahisi ayrı bir başlıktır ve kararı onkoloğunuzla birlikte veririz; sayfada peşinen evet demeyiz.
İlacınızın yanında düzenli kortizon kullanıyorsanız ya da bağışıklığı baskılayan bir tedavi görüyorsanız plan değişir. Bunu saklamayın, hekiminizin bilmesi gereken şeylerin başında geliyor.
Çene bölgesine radyoterapi öykünüz varsa ve kontrol altına alınmamış sistemik bir hastalığınız varsa değerlendirme başka bir yerden başlar.
Ağzınızda tedavi edilmemiş bir diş eti iltihabı ya da aktif bir enfeksiyon varsa sıra implantta değil. Önce onun çözülmesi gerekir; plan ondan sonra kurulur.
Tek bir diş eksikliği bu sayfanın konusu değil. Bu protokolün alanı tam ağız ve çok sayıda diş eksikliği; tek diş için başka çözümler daha uygun olabilir.
Bunları duymanız gereken yer ilk değerlendirmedir, tedavinin ortası değil.
İlaç kullanan bir hastada kararı zorlaştıran şey tedavinin kendisi değil, kimsenin net konuşmaması. Süreç aşağıda sırasıyla yazıyor; ilk adımda sizden istediğimiz iki şey var, ikisi de evinizde duruyor.
Röntgeninizi ya da ağız fotoğrafınızı gönderirsiniz. Kullandığınız kemik erimesi ilacının adını, dozunu ve ne kadar süredir kullandığınızı da yazın; kutunun fotoğrafı yeterli.
Klinik ekip ön incelemeyi yapar; ilaç dosyanız ve kemik durumunuz bu aşamada birlikte değerlendirilir.
Uygun çıkarsa tedavi planınız ve takviminiz konuşulur. Uygun çıkmazsa bunu da söyler, nedenini açıklarız.
İlaç kullanıyor olmanız tek başına cevabı hayır yapmıyor. Belirleyici olan ilacın hangisi olduğu, ağızdan mı iğneyle mi alındığı, ne kadar süredir kullanıldığı ve çenenizde ne kadar sert kemik kaldığı. Bu dört bilgi bir araya geldiğinde cevap netleşir; ilacın adını duyup verilen cevap ise bir değerlendirme değil.
Bu kararı biz vermeyiz. İlacı bırakmak, ara vermek ya da sürdürmek sizi takip eden hekiminizin kararıdır; kemiğinizi kırılmaya karşı koruyan bir tedaviden söz ediyoruz. Kendi başınıza bırakmayın. Biz planı o hekimin görüşüyle birlikte kurarız.
Çünkü klasik implantın tutunmak için beklediği şey kemiğin kendini yenilemesi, ilacınızın yavaşlattığı şey de tam olarak o. Klasik yöntemin sınırı burada. Stratejik implant tutunmak için o yenilenmeyi beklemiyor, çenenin sert dış tabakasına mekanik olarak kilitleniyor. Size söylenen 'olmaz', kullanılan yöntemin sınırı olabilir.
Hayır, bu protokolde greftle ilerlemiyoruz. İmplant mevcut sert kemiğe kilitlendiği için kemik eklemeye ihtiyaç duyulmuyor. İlaç kullanan bir hastada bunun anlamı şu: ağzınızda ikinci bir cerrahi bölge açılmıyor ve aylarca süren ek bir bekleme dönemi devreye girmiyor.
Osteoporoz bütün vücudu ilgilendirir, ama çene kemiğinizin bugünkü durumunu ancak üç boyutlu tomografi gösterir. Bu protokolde aranan şey çenenin dış sert tabakası; teşhisinizin adı değil, filminizde görünen o tabaka belirleyici.
İşlem sırasında ağrı hissetmezsiniz, bölge uyuşturulur; hangi yöntemin kullanılacağı muayenede konuşulur. Sonraki günlerde hassasiyet, şişlik ya da morarma olabilir. Bu protokolün amacı cerrahiyi küçük tutmak: greft gerekmediğinde işlem de randevu sayısı da azalıyor.
Sabit geçici diştir ve bunu açıkça söylüyoruz. Buradaki 'geçici' kelimesi çıkarıp takacağınız bir protez anlamına gelmiyor; diş implantlara sabitlenir, siz onu çıkaramazsınız. Geçici olması, iyileşmeniz izlendikten sonra kalıcı dişlerinize geçilecek olması demek. Bu geçişin takvimini hekiminiz muayenede size verir.
İlacınız kemiğin yenilenme hızını düşürdüğü için takibiniz daha yakından yapılır ve kontrol randevularınız planın parçasıdır. Bu yüzden ilaç dosyanızı eksiksiz istiyoruz: hekiminizin süreci nasıl izleyeceği buna göre belirleniyor.
İki başlık birlikte değerlendirilir. Diyabetli hastalarda bu protokol uygulanıyor; osteoporoz ilacı da tek başına kapıyı kapatmıyor. Kan şekerinizin seyrini, kullandığınız bütün ilaçları ve varsa diğer hastalıklarınızı başvuruda paylaşın. Net cevap muayene ve değerlendirme sonrasında çıkar.
Tedavi üç klinik gün üzerine kurulu, ziyaret sayısı genelde iki ile üç arasında. İlaç kullanan hastalarda kontrol randevuları ayrıca planlanır; bunların takvimini muayenede hekiminiz size verir.
Üst yaş sınırı yok. Belirleyici olan yaş değil, genel sağlığınız, kullandığınız ilaçlar ve çenenizdeki kemik. İleri yaşta olmanız değerlendirmenin önünü kapatmaz.
Varsa panoramik röntgeniniz ya da tomografiniz, bir de kullandığınız ilaçların listesi. Osteoporoz ilacınızın kutusunun fotoğrafı en pratik yol: adı, dozu ve kullanım şekli orada yazıyor. Röntgeniniz yoksa formda bunu işaretleyin, görüntüyü sonraki adımda isteriz.
Röntgeniniz yoksa da başvurabilirsiniz. Ekibimiz durumunuzu değerlendirir ve size ne yapılabileceğini anlatır.
Uygunluk; klinik muayene, röntgen ve tomografi değerlendirmesinden, kullandığınız ilaçların incelenmesinden ve gerektiğinde sizi takip eden hekimin görüşünden sonra netleşir.