Gün 1: Tarama, planlama ve implant yerleşimi - Gün 2: Dijital ölçü ve laboratuvar üretimi - Gün 3: Sabit diş teslimi

Ihde Yöntemi

Ihde implant nedir?

Bir ürün adı değil, üç kararın bir arada uygulandığı bir yaklaşım

Bu adı arayan çoğu kişi bir implant markası aradığını sanıyor. Ortada bir üretici gerçekten var, ama asıl fark ürünün kendisinde değil: implantın kemiğin hangi tabakasına yerleştirildiğinde, kaç parçadan oluştuğunda ve ne zaman yüklendiğinde. Bu sayfada o üç kararın ne anlama geldiğini, neden birbirine bağlı olduğunu ve klasik implanttan nerede ayrıldığını anlatıyoruz.

Kısa cevap

Ihde adıyla anılan yaklaşım üç kararın birlikte uygulanmasıdır. İmplant, diş kaybından sonra eriyen üst kemiğe değil, çenenin derinindeki sert kortikal ve bazal tabakaya yerleştirilir. İmplant tek parçadır; kemiğe giren gövde ile dişin bağlandığı üst kısım aynı parçadır. Ve tutunma ilk günden mekanik olduğu için sabit köprü kaynaşma beklenmeden yüklenir. Üçü ayrı ayrı değil, birbirini mümkün kıldığı için anlamlıdır.

Ne olduğu
Marka değil, üç kararın birlikte uygulandığı yaklaşım
Tutunma noktası
Erimeyen kortikal ve bazal kemik
İmplant tasarımı
Tek parça; bağlantı vidası yok
Yükleme
Kaynaşma beklenmeden, aynı hafta

Tıbbi denetim: Dt. Bilge Ilgın · İmplantoloji

Üç karar ve neden birbirine bağlı

Adın bir kişiden gelmesi kafa karıştırıyor. Prof. Dr. Stefan Ihde, kortikobazal implantoloji üzerine uzun yıllar çalışmış, yayın yapmış ve eğitim vermiş bir hekim; onun adıyla anılan bir implant üreticisi de var. Ama hastanın aradığı cevap ürün kataloğunda değil. Bu yaklaşımı tanımlayan şey, aynı anda alınan üç karardır ve üçü tek tek uygulandığında aynı sonucu vermez.

Birinci karar, tutunmanın nereden alınacağı. Çene kemiği tek tabaka değil. Üstte, dişlerin oturduğu alveol kemiği var; bu tabaka dişin varlığına bağlı ve diş kaybedildiğinde yükten mahrum kaldığı için erir. Onun altında ve çevresinde ise kortikal ve bazal denen, çok daha sert ve diş kaybından etkilenmeyen tabakalar bulunur. Klasik implant üstteki tabakaya oturur; kortikobazal yerleştirme alttakine kilitlenir. Kemik eridiği hâlde implant yapılabilmesinin sebebi bu.

İkinci karar, implantın kaç parçadan oluşacağı. Klasik sistemler iki parçalıdır: kemiğe giren gövde ve üstüne vidalanan bağlantı parçası. İkisinin birleştiği yerde mikron ölçekli bir aralık kalır; bu aralık hem bakteri için bir alan hem gevşeme için bir nokta. Tek parça, yani monoblok tasarımda böyle bir bağlantı yoktur. Karşılığında bir kısıt gelir: açı sonradan üst parça değiştirilerek düzeltilemez, yani planlamanın baştan doğru olması gerekir.

Üçüncü karar, ne zaman yükleneceği. Klasik yolda implant yerleştirildikten sonra aylarca beklenir, çünkü tutunma kemiğin implant yüzeyine tutunmasıyla, yani zamanla oluşur. Sert kemiğe kilitlenmiş bir implantta ise tutunma ilk günden mekaniktir; bir vidanın sert ahşaba oturması gibi. Beklenecek bir şey olmadığı için sabit köprü aynı hafta yüklenebilir.

Üçünün birbirine bağlı olması burada anahtar. Hemen yükleme, ancak ilk günden yeterli mekanik tutunma varsa güvenli; o tutunma da sert tabakaya kilitlenmekten geliyor. Yumuşak kemiğe yerleştirilmiş bir implantı erken yüklemek, aynı protokolü uyguluyormuş gibi görünse de tamamen farklı bir şeydir ve implantı kaybettirir. Yani 'hemen yükleme yapıyoruz' cümlesi tek başına bu yaklaşımı tarif etmez.

Yuvanın nasıl hazırlandığı da yaklaşımın parçası. Klasik yöntemde frezelerle kemik alınarak yuva açılır; alınan kemik geri gelmez. Osteokompresyon denen yaklaşımda ise yuva kemik alınarak değil, yana doğru sıkıştırılarak hazırlanır. Sıkışan kemik yoğunlaşır ve implantı daha sıkı kavrar. İlk gün elde edilen tutunmanın bir bölümü buradan çıkar.

Bu yaklaşım kimde anlamlı

Yaklaşımın alanı dar ve bunu baştan söylemek gerekiyor. Aşağıdakiler muayenede bakılan başlıklar; kesin karar tomografiden sonra veriliyor.

Diş kurtarılabilir

  • Çok sayıda dişi eksik olan ya da tam ağız planlanan hastalarAsıl alanı burası. Bir çenede birden fazla implant birlikte çalıştığında yük paylaşılır ve sabit köprü ilk günden taşınabilir hâle gelir. Tek diş vakalarında bu paylaşım yok.
  • Kemik hacmi azalmış, greft önerilmiş olanlarAlveol kemiği eridiğinde klasik implantın oturacağı yer daralır ve kemik ekleme gündeme gelir. Tutunma erimeyen derin tabakadan alındığında bu adım çoğu vakada devre dışı kalır.
  • Uzun tedavi takvimini yürütemeyecek olanlarAltı aya yayılan bir planda dört beş kez gidip gelmek herkes için gerçekçi değil. Yükleme kaynaşmayı beklemediği için tedavi birkaç klinik güne sığıyor.
  • Hareketli protezle yaşamayı bırakmak isteyenlerDamağı kapatan ve zamanla eriyen kemik yüzünden giderek gevşeyen bir protezden sabit dişe geçiş, bu yaklaşımın en sık yaptığı iş.

Kurtarma beklentisi düşük

  • Tek dişi eksik olanlarBunu açıkça söyleyelim: tek boşluk için klasik tek diş implantı daha az cerrahi, daha az maliyet ve aynı sonuç demek. Doğru adres kendi hekiminiz.
  • Bölgede aktif enfeksiyon varsaApse ya da süren iltihap varken implant yerleştirmek, iltihaplı bir zemine yük bindirmektir. Önce enfeksiyon tedavi edilir; bu, planın öncesine eklenen ayrı bir süre.
  • Sistemik hastalık kontrol altında değilseKan şekeri dengelenmemiş diyabet ya da yakın zamanda geçirilmiş bir kalp olayı varken plan ertelenir. Değerler düzene girdiğinde aynı yaklaşım uygulanabilir.
  • Beklenen tutunma o gün elde edilemezseBu yaklaşımın kendi mantığı gereği: yükleme kararı ölçülen torka bağlı. Beklenen değere ulaşılamayan bölge hemen yüklenmez, teslim ertelenir. Zorlamanın bedelini implant öder.

Klinikte nasıl uygulanıyor

Aşağıdaki sıra, üç kararın pratikte nasıl birleştiğini gösteriyor.

  1. 1

    Tomografi ve tabaka seçimi

    Üç boyutlu görüntüde kemiğin yüksekliği, genişliği ve sertliği ölçülür. Her implantın hangi tabakaya, hangi açıyla gideceğine burada karar verilir. Bu karar sonradan değiştirilemediği için planlamanın ağırlığı klasik yönteme göre daha fazla.

  2. 2

    Yuvanın sıkıştırılarak hazırlanması

    Yuva, kemik alınarak değil yana doğru sıkıştırılarak açılır. Amaç kemiği yoğunlaştırıp implantın kavramasını artırmak. Isı kontrolü burada kritik: aşırı ısınan kemik iyileşmez.

  3. 3

    Yerleştirme ve torkun ölçülmesi

    İmplant sert tabakaya kilitlenir ve tutunması tork değeriyle doğrulanır. Bu sayı yükleme kararını verir; hastanın takvimi değil. Beklenen değere ulaşılamayan implant o gün yüklenmez.

  4. 4

    Ölçü ve üretim

    Ağzın dijital ölçüsü alınır, köprü tasarlanıp üretilir. Bu adım sıkıştırılamaz: ölçü ile üretimin aynı güne sığmaması, sürenin neden bir güne inemediğini açıklar.

  5. 5

    Teslim ve kapanış ayarı

    Köprü implantlara vidalanır ve kapanış ayarlanır. Tek parça implantlarda yükün eşit dağılması ayrıca önemli, çünkü açı düzeltmesi için sonradan değiştirilecek bir üst parça yok.

  6. 6

    Kontroller ve kalıcı üst yapı

    İlk teslim edilen köprü sabittir ama nihai değildir. Dokular oturduktan sonra kalıcı üst yapıya geçilir; bu, sürecin parçası ve baştan söylenmesi gereken bir aşama.

Diğer yollarla karşılaştırma

Bu yaklaşım tek seçenek değil. Karar verirken karşılaştırılan yollar şunlar.

01

Klasik implant ve kaynaşmayı bekleme

İmplantlar yerleştirilir, aylarca beklenir, sonra sabit protez yapılır. Uzun süredir uygulanan ve arkasında geniş bir veri birikimi olan yol. Kemik hacmi yeterliyse tercih edilebilir.

02

Kemik grefti sonrası implant

Kemik yetersizse önce eklenir, iyileşme beklenir, sonra implant yerleştirilir ve bir kez daha beklenir. Toplam süre bir yılı bulabilir. Bazı vakalarda gerekli; tutunma derin tabakadan alınabiliyorsa çoğu vakada gerekmiyor.

03

All-on-4 gibi az implantlı protokoller

Tek çenede sabit köprüyü dört implantla taşımayı hedefler ve ön bölgedeki yoğun kemikten yararlanır. Kortikobazal yaklaşımda implantlar daha ince ve sayı genellikle daha yüksek tutulur; amaç her ayağa düşen payı küçültmek.

04

İmplant üstü hareketli protez

Az sayıda implanta oturan, gece çıkarılan protez. Cerrahi kapsamı küçük ve maliyeti düşük; karşılığında protez sabit değil.

05

Tam hareketli protez

Cerrahisiz yol. Damak kapanır, tat ve ısı algısı değişir, zamanla eriyen kemik yüzünden protez gevşer. Kemik erimesini durdurmaz.

Bu yaklaşımın sınırları ve bilinmesi gerekenler

Yalnızca üstünlük anlatan bir sayfa reklam gibi okunur. Aşağıdakiler yaklaşımın gerçek kısıtları.

Planlama hatası sonradan düzeltilemiyor

Tek parça tasarımın bedeli bu. Klasik iki parçalı sistemde açı, üst parça değiştirilerek bir ölçüde telafi edilebilir; burada edilemez. Yaklaşımın deneyim gerektirmesinin asıl sebebi bu kısıt.

Hemen yükleme her kemikte doğru değil

Yeterli mekanik tutunma elde edilmeden yapılan yükleme implantı kaybettirir. 'Herkese aynı gün diş' diyen bir yaklaşım, kararı ölçüme değil takvime bırakmış demektir.

Tek diş vakalarının alanı değil

Yük paylaşımına dayanan bir sistem, tek bir boşlukta avantajını kaybeder. Bu vakada klasik implant daha basit ve en az onun kadar iyi.

Bakım yine de belirleyici

Tasarım ne olursa olsun implant çevresi iltihabı sessiz ilerler ve kemik kaybettirir. Hiçbir yaklaşım düzenli kontrolün yerine geçmiyor.

Sonraki süreç

Klinik günleri bittiğinde tedavi bitmiyor; yerleşme dönemi başlıyor.

  1. İlk 48 saat

    Şişlik ve morarma bu iki günde tepe yapar; ikinci gün üçüncüden rahat değildir ve bu beklenen seyirdir. Soğuk uygulama, baş yüksekte uyuma ve verilen ilaçlar bu dönemi yönetir.

  2. İlk hafta

    Şişlik geriler, ağrı kesici ihtiyacı azalır. Konuşma ilk günlerde farklı hissedilir ve birkaç gün içinde düzelir. Çiğneme yumuşak gıdalarla sınırlı kalır.

  3. İlk ay

    Diş eti yeni biçimine oturur ve çiğneme kademeli olarak normale döner. Kontrolde kapanış tekrar ölçülür; ilk haftalarda ortaya çıkan küçük temas farkları burada düzeltilir.

  4. Kalıcı üst yapı

    Dokular oturduktan sonra kalıcı köprü planlanır. Zamanlaması ağzın gidişine göre belirlenir; baştan gün olarak vermek doğru olmaz.

Bu durumlarda hemen bize yazın

  • Şişlik üçüncü günden sonra artıyorsa. Şişliğin ilk iki gün artıp sonra gerilemesi beklenir. Sonrasında büyüyen şişlik, ateş ya da kötü tat enfeksiyon işareti olabilir; aynı gün haber verin.
  • Köprüde hareket ya da tıkırtı varsa. Sabit köprü oynamaz. En küçük hareket erken müdahaleyle basit bir işleme iner; beklendiğinde büyür.
  • Kapanışta tek nokta erken değiyorsa. Yük oraya yığılıyor demektir. Birkaç dakikalık ayarla düzelir; bırakıldığında kırık ve kemik kaybı üretir.
  • Ateş, yayılan şişlik ya da yutkunma güçlüğü varsa. Bu üçü birlikte enfeksiyonun yayıldığını gösterir. Kliniğinizi arayın; yutkunmakta zorlanıyorsanız doğrudan acil servise gidin.

Sık sorulanlar

Ihde implant bir marka mı yoksa bir yöntem mi?

İkisi de var ama hastanın aradığı cevap yöntemde. Bu adla anılan bir implant üreticisi bulunuyor; ancak sonucu belirleyen şey ürünün kendisi değil, implantın hangi kemik tabakasına yerleştirildiği, kaç parçadan oluştuğu ve ne zaman yüklendiği. Üç karar birlikte uygulandığında yaklaşım ortaya çıkıyor.

Kemiğim eridi denildi, bana da uygulanır mı?

Çoğu vakada evet ve bu, yaklaşımın en sık kullanıldığı tablo. Eriyen tabaka genellikle dişlerin oturduğu üstteki alveol kemiği; çenenin derinindeki sert kortikal ve bazal tabaka yerinde kalıyor. Tutunma oradan alındığında kemik ekleme çoğu vakada gündeme gelmiyor. Kesin cevap tomografiden sonra.

Kaynaşma beklenmiyorsa implant sonradan gevşemez mi?

Mekanik tutunma başlangıç noktası; kaynaşma sonrasında da oluşmaya devam eder ve ikisi birbirini dışlamaz. Riskli olan, yeterli mekanik tutunma sağlanmadan yükleme yapmak. Bu yüzden tork ölçülüyor ve beklenen değere ulaşılamayan implant o gün yüklenmiyor.

Tek parça implant daha mı iyi?

Daha iyi ya da kötü değil, farklı. Bağlantı vidası ve o bağlantıdaki mikron ölçekli aralık bulunmuyor; buna karşılık açı sonradan üst parça değiştirilerek düzeltilemiyor. Yani kazanç bağlantıda, bedel planlamada.

Bu yöntem yeni mi?

Hayır. Kortikobazal yerleştirme ve hemen yükleme üzerine onlarca yıldır çalışılıyor, yayın yapılıyor ve eğitim veriliyor. Yaygınlığı klasik implantoloji kadar değil; bu yüzden uygulayan hekim sayısı sınırlı ve eğitim almış olmak belirleyici.

Tek dişim eksik, bana da yapılır mı?

Büyük ihtimalle gerekmiyor ve bunu söylemek işimize gelmese de doğrusu bu. Yaklaşımın alanı çok sayıda diş eksikliği ve tam ağız. Tek boşlukta klasik tek diş implantı daha az işlem, daha az maliyet ve aynı sonuç demek.

Her diş hekimi bu yöntemi uygulayabilir mi?

Hayır. Yuvanın hazırlanması, tabaka seçimi ve tork üzerinden verilen yükleme kararı ayrı bir eğitim gerektiriyor; üstelik tek parça tasarımda planlama hatasının geri dönüşü yok. Bu yüzden uygulayan klinik sayısı sınırlı.

Kaynaklar

Sonraki adım

Röntgeninizi gönderin, seçenekleri birlikte konuşalım.

Tomografinizi ya da panoramik röntgeninizi paylaşın; hangi seçeneğin sizin dişiniz için gerçekçi olduğunu 24 saat içinde yazalım.

Değerlendirme iste
Başvur