Gün 1: Tomografi, implantlar ve ilk prova - Gün 2: Provalar ve final renk - Gün 3: Final dişlerin teslimi

Görünüm ve İşlev

Gülerken elimi ağzıma götürüyorum

Ağzı kapatarak gülmek, dişlerdeki bir değişikliğin davranışınıza yansımasıdır

Fotoğrafta arka sıraya geçmek, toplu yemekte az konuşmak, gülerken eli ağza götürmek: bunlar ağızda değişen bir şeye verilen tepkiler. Gülerken çekilmiş bir fotoğrafınızı ve röntgeninizi gönderin, elinizde hangi seçenekler olduğunu 24 saat içinde yazalım.

Kısa cevap

Elin ağza gitmesi, ağızda değişen bir şeye verilen tepkidir. Renklenen, kırılan, aralanan ya da eksilen dişler gülüşü refleks olmaktan çıkarıp kontrol edilen bir harekete çevirir; kişi gülerken karşısındakinin ne göreceğini düşünmeye başlar. Fotoğraftan, toplu yemekten ve konuşmaktan kaçınmak ölçülebilir bir yaşam kalitesi kaybıdır; yani konu estetik bir kapris sayılmaz. İlk adım, bu tabloyu hangi değişikliğin yarattığını görmektir.

Önemli olan
Davranışın değişmesi
Sık sebepler
Renk, kırık kenar, aralanma, eksik diş
Acil mi
Hayır, ama bekledikçe takvim uzuyor
Ön değerlendirme
Fotoğraf ve röntgenle, 24 saat

Tıbbi denetim: Dt. Bilge Ilgın · İmplantoloji

Elin ağza gitmesi ne anlatıyor

Gülmek düşünülerek yapılan bir hareket değildir. Bir espri duyulur, yüz kendiliğinden açılır ve kimse o an dişlerini hatırlamaz. Elin ağza gittiği noktada bu zincire yeni bir halka girmiştir: gülmeden önce çok kısa bir hesap yapılır ve gülüş o hesabın sonucuna göre ayarlanır. Dudak az açılır, baş hafifçe yana döner, el yukarı çıkar. Bunu yapan insan çoğu zaman bunu yaptığının farkında bile değildir; yalnızca fotoğraflarda kendini hep aynı kapalı ifadeyle görür.

Bu hesabı başlatan şey ağızda gerçekten değişmiş bir ayrıntıdır. Ön dişlerin rengi yıllar içinde koyulaşır; çay, kahve ve sigara mineye işler. Bir kesici dişin kenarı kırılır ya da aşınıp düzleşir. Diş etleri çekilir, dişler aynı boyda kalmadığı için gülüş çizgisi bozulur. Dişlerin arası açılır, ön dişler öne doğru devrilir. Bir diş çekilmiştir ve boşluk gülerken görünür. Eski dolgular ve kaplamalar komşu dişlerden farklı renkte kalır. Protez konuşurken oynar. Bunların hepsi tek bir sonuca çıkar: kişi artık gülüşünü serbest bırakmıyor.

Bu tablo diş hekimliğinde kapris diye geçmiyor. Ağız sağlığının günlük hayatı ne kadar etkilediğini ölçen anketler var ve sorduğu şey ağrı değil: yemekten kaçınıyor musunuz, konuşurken zorlanıyor musunuz, insanlarla bir arada olmaktan rahatsız oluyor musunuz, kendinizi gergin hissediyor musunuz. Fotoğraftan kaçan, restoranda menüden kolay yenecek olanı seçen, iş görüşmesinde cümlelerini kısa tutan bir insan bu soruların hepsine cevap veriyor demektir. Ağzınızda ağrı olmaması bunu daha küçük bir sorun yapmıyor.

Etkinin en görünmez olduğu yer iş hayatıdır. Görüşmede az konuşmak, sunumda gözleri kaçırmak, tanışma anında gülümsemeyi kısa kesmek karşıdaki insana özgüven eksikliği olarak okunur. Aynı şey sosyal hayatta da olur: toplu yemek davetleri reddedilir, çünkü masada hem konuşmak hem yemek gerekir ve ikisi de dişleri gösterir. Ön dişi eksik olan biri elini ağzına götürmeden konuşamaz. Bir süre sonra kişi, insanların bir araya geldiği ortamlardan bütünüyle kaçınmaya başlar.

Bu noktada hemen herkes kendine bir takvim kurar. Yaz bitince, çocuğun düğününden sonra, işler biraz yavaşlayınca, şu borç kapanınca. Bu takvimin ortak özelliği hiç dolmamasıdır; her tarih geldiğinde yerine yenisi yazılır ve arada yıllar geçer. Ama ertelenen şey beklemiyor. Renklenme bekleyebilir, geri dönüşü olan bir sorundur; ama diş etinin altındaki kemik kaybı ağrısız ilerler, kırık bir kenar durduğu yerde büyür, eksik dişin boşluğuna komşu dişler devrilir. Aynada fark ettiğiniz değişiklik bu yüzden erken bir uyarıdır.

Aynadaki şikâyetin altında ne var

Aynı cümleyle gelen iki hastanın yolu aynı olmuyor. Yolu, görünümün ne kadar bozulduğundan çok dişi ayakta tutan yapının sağlam olup olmadığı belirliyor. Bu ayrım muayene ve röntgenden sonra belli oluyor.

Uygun olduğu durumlar

  • Şikâyet renk ve lekeyseDişler yerli yerinde, diş etleri sağlam ve rahatsız eden şey sararma ise yol kısadır. Diş taşı ve yüzey lekeleri temizlenir, gerekirse beyazlatma eklenir. Burada dişin yapısına dokunulmaz.
  • Tek bir kenar kırılmış ya da aşınmışsaÖn dişin köşesi kopmuş ya da yıllar içinde düzleşmişse eksik parça kompozitle tamamlanır. Tek seansta biter ve sağlam diş dokusundan neredeyse hiçbir şey eksiltmez.
  • Eski dolgu ve kaplamalar renk tutmuyorsaYıllar önce yapılmış bir dolgu komşu dişlerden koyu kaldığında sorun dişte değil malzemededir. Yenilenmesi gülüşü tek adımda toparlar.
  • Diş etleri kanıyor ve şişseKanayan ve kızarmış diş eti gülüşü olduğundan kötü gösterir. İltihap tedavi edilince doku sıkılaşır ve rengi düzelir; hastaların bir kısmı bundan sonra başka işlem istemiyor.

Uygun olmadığı durumlar

  • Dişler aralanmış ve öne devrilmişseYıllardır aynı duran dişlerin arası açılıyorsa bunun altında çoğu zaman dişleri tutan kemiğin erimesi vardır; arkada yerine konmamış bir eksik dişin yarattığı kayma ve dil-dudak alışkanlıkları da aynı görüntüyü yapabilir. Sebebi röntgen ve diş eti muayenesi ayırır. Kaplama bu görüntüyü kapatır, altındaki kaybı durdurmaz.
  • Görünen dişlerden biri sallanıyorsaSallanan bir dişin üzerine estetik işlem yapılmaz. Önce dişin kalıp kalmayacağı belirlenir; bu karar verilmeden yapılan her iş kısa ömürlüdür.
  • Eksik dişler varsa ve sıra bozulmuşsaBoşluğa komşu dişler devrildiğinde ve karşı çenedeki diş uzadığında ortada tek başına bir görünüm sorunu kalmaz. Kapanışın kendisi değişmiştir ve plan tek dişten büyüktür.
  • Protez oynuyor ve dudak desteği kaybolmuşsaDudakların içeri çökmesi ve ağız kenarındaki çizgiler, protezin altındaki kemiğin erimesinden kaynaklanır. Bu durumda dişlerin renginden önce çenenin yeniden desteklenmesi konuşulur.

Değerlendirmenin ilk adımı ne

İlk adımda sizi neyin rahatsız ettiğini birlikte belirliyoruz. Sonunda elinizde hangi değişikliğin bu tabloyu yarattığı, hangi seçeneklerin gerçekçi olduğu ve neyin önce yapılması gerektiği bulunur.

  1. 1

    Rahatsız eden şeyi kendi cümlenizle yazın

    Hangi anda elinizi ağzınıza götürdüğünüzü bilmemiz gerekiyor: fotoğrafta mı, konuşurken mi, yemek yerken mi. Bir hasta rengi, bir başkası tek bir dişin şeklini, üçüncüsü boşluğu söylüyor ve üçünün planı farklı çıkıyor. Düzelttiğimiz şey, sizi rahatsız eden şeydir.

  2. 2

    Fotoğrafınızı ve röntgeninizi gönderin

    Telefonla çekilmiş iki fotoğraf yeterli: biri gülerken, biri konuşurken. Panoramik röntgeniniz varsa formdan ekleyin; size uygun seçenekleri 24 saat içinde yazarız ve ön değerlendirme için gelmenize gerek kalmaz. Kesin karar muayeneden sonra veriliyor.

  3. 3

    Gülüş muayenesi

    Gülerken üst dudağın nereye kadar kalktığına, kaç dişin göründüğüne, diş eti seviyesinin dişler arasında eşit olup olmadığına ve orta hattın yüzün ortasıyla ilişkisine bakıyoruz. Konuşurken de dinliyoruz: ön dişlerdeki bir boşluk sesi değiştirir ve hasta bunu görünümden önce fark eder.

  4. 4

    Diş etleri ve destek

    Cepleri ölçüyor, kanamaya ve diş etinin çekilip çekilmediğine bakıyoruz. İltihaplı bir zeminde yapılan estetik işlemin ömrü kısadır: doku çekildikçe kaplamanın kenarı açığa çıkar ve iş kısa sürede bozulur. Bu yüzden sıra her zaman diş etinden başlıyor.

  5. 5

    Röntgen ve gerekiyorsa tomografi

    Panoramik röntgen kalan kemiği, çürükleri ve köklerin durumunu gösterir. Eksik diş varsa ve implant konuşulacaksa üç boyutlu tomografiye geçiyoruz; kemiğin gerçek yüksekliği ve kalınlığı düz röntgende görünmez. Görüntü olmadan verilen bir estetik karar eksik veriyle verilmiştir.

Seçenekler

Her seçenek farklı bir sorunun cevabı. Doğru sıra en az müdahaleli olandan başlıyor ve çoğu şikâyet listenin üst sıralarında çözülüyor.

01

Temizlik ve beyazlatma

Diş taşı ve yüzeydeki çay, kahve, sigara lekeleri temizlenir; renk hâlâ rahatsız ediyorsa beyazlatma eklenir. Beyazlatma dişin kendi rengini açar. Dolgular, kaplamalar ve porselen renk değiştirmez; onlar beyazlayan dişlerin yanında koyu kalır ve yenilenmesi gerekir.

02

Kompozit ile onarım ve şekillendirme

Kırılan köşe, aşınmış kenar ya da iki ön diş arasındaki dar boşluk diş renginde kompozitle tamamlanır. Tek seansta biter ve sağlam dokudan neredeyse hiçbir şey eksiltmez. Kompozit yıllar içinde renk alır, ama gerektiğinde yenilenir; bu geri dönüşü olan bir adımdır.

03

Kaplama ve laminate

Şekli ve rengi bir arada değiştirmesi gereken dişlerde porselen kullanılır. Bedeli açık söylenmeli: diş yüzeyinden bir miktar doku kesilir ve kesilen doku geri gelmez. Bir hekim sağlam ön dişlerinizin tamamını kaplamayı öneriyorsa bunun sebebini yazılı isteyin.

04

Ortodontik düzeltme

Dişler sağlam ama çapraşık ya da aralanmışsa dişleri kaplamak yerine yerlerine getirmek daha az doku harcar. Süresi aylarla ölçülür. Aralanmanın sebebi kemik kaybıysa önce diş eti tedavisi yapılıyor; iltihap dururken diş hareket ettirilmez.

05

Eksik dişlerin yerine konması

Gülerken görünen boşluk varsa, listenin başındaki hiçbir işlem bunu çözmez. Tek diş eksikse implant ya da köprü konuşulur. Çok sayıda diş eksikse ya da mevcut dişlerin kurtarılacak tarafı kalmamışsa ağzın tamamı tek planda ele alınır ve sabit dişlere geçilir.

Karar verirken bilmeniz gerekenler

Gülüşünüzü düzeltmeye karar verirken bilmeniz gereken sınırlar ve geri dönüşü olmayan adımlar şunlar.

Erteleme takvimi kendi kendine uzuyor

Belirlenen tarih geldiğinde yerine yenisi yazılır. Bu arada renklenme geri dönüşü olan bir başlık olarak kalır, ama diş eti hastalığı ve kemik kaybı ağrısız ilerler. Beş yıl önce tek seansta kapanacak bir sorunun bugün kaç adıma yayıldığını hastaya söylemek zorunda kaldığımız çok oldu.

Beyazlatma her koyuluğu açmaz

Yüzeyden gelen renklenmede sonuç verir. Kanal tedavisi görmüş ve içten kararmış bir dişte yöntem farklıdır, dişin içinden çalışılır. Beyazlatmadan sonraki birkaç gün süren soğuk hassasiyeti bu işlemin bilinen bir sonucudur ve kendiliğinden geçer.

Sağlam dişi kesmek geri alınamaz

Kaplama için diş yüzeyinden kesilen doku bir daha yerine konmaz ve o diş ömür boyu kaplamaya bağımlı kalır. Tek bir dişin şeklinden rahatsızken sekiz dişe porselen teklif edilen hasta çok görüyoruz. Daha az müdahaleli seçenek konuşulmadan bu adıma geçilmez.

Estetik iş, sağlıklı bir zemin ister

Tedavi edilmemiş çürük, aktif diş eti iltihabı ya da sallanan bir diş varken yapılan kaplama sorunu üstünden örter. Diş eti çekildikçe kaplamanın kenarı görünür hâle gelir ve iş kısa sürede bozulur. Sıra bozulduğunda ödenen bedel iki kez ödenir.

Sigara üç yerden birden vuruyor

Dişlerde renklenmeyi hızlandırır, diş eti hastalığının ilerlemesini ağırlaştırır ve implant sonrası iyileşmeyi yavaşlatır. Görünüm için yapılan her işlemin ömrünü kısaltan tek alışkanlık budur; sigarayı bırakmak bu yüzden sonucu doğrudan etkiler.

Sonrasında ne bekleyeceksiniz

Yolun uzunluğu seçilen işleme bağlı. Temizlikle biten bir şikâyette süreç bir öğleden sonra, eksik dişlerin yerine konduğu bir planda ise birkaç gün sürüyor.

  1. Temizlik ve beyazlatmadan sonraki ilk günler

    Diş etlerinde birkaç gün süren hassasiyet ve soğuğa karşı geçici bir duyarlılık olağan. Beyazlatmadan sonraki ilk iki gün kahve, çay, kırmızı şarap ve koyu renkli yiyeceklerden uzak durun; mine bu dönemde renk almaya açık. İşe ara vermeniz gerekmiyor.

  2. Kompozit ve porselende

    Kompozit onarım tek seansta biter, aynayı aynı gün elinize alırsınız. Porselen kaplamada ölçüden sonra bir ara dönem vardır ve geçici dişlerle beklersiniz. Provada rengi ve şekli onaylayan kişi sizsiniz; yapıştırılmadan önce beğenmediğiniz bir ayrıntıyı söyleyin, sonrasında değiştirmek zorlaşır.

  3. Eksik dişler varsa: üç klinik gün

    Uyguladığımız protokolde implantlar çenenin derinindeki sert bazal ve kortikal tabakaya mekanik olarak kilitleniyor. Klasik implant ise diş kaybından sonra erimeye devam eden üstteki alveol kemiğine yerleşir; bu yüzden orada önce kemik eklenmesi ve kaynaşmanın aylarca beklenmesi gündeme gelir. Fark buradan çıkıyor: kemik ekleme ve aylarca bekleme gündeme gelmiyor, üç klinik günün sonunda sabit dişlerinizle çıkıyorsunuz. Bu protokolün alanı tam ağız ya da çok sayıda diş eksikliği; tek bir eksik dişte süre kemiğin durumuna ve seçilen çözüme göre değişir.

  4. İlk hafta ve sonrası

    Bir miktar şişlik ve hassasiyet olağan, üçüncü günden sonra geriliyor; dikiş varsa kliniğin takip planına göre alınıyor. Yeni ön dişlerle konuşmaya alışmak birkaç gün alır ve bunu en çok kendiniz duyarsınız, karşınızdaki fark etmez. Bakım doğal dişten farksız: fırça, ara yüz temizliği ve düzenli kontrol.

Bu durumlarda beklemeyin

  • Diş etinde şişlik, akıntı ya da ateş varsa. Bunlar aktif enfeksiyon işaretidir ve estetik bir sürecin ortasında da olsanız aynı gün değerlendirilmesi gerekiyor.
  • Yeni yapılan diş kapanışta yüksek geliyorsa. Isırırken önce o dişin temas ettiğini hissediyorsanız alışmayı beklemeyin. Yüksek kalan bir yüzey hem dişi hem çene eklemini zorlar; kısa bir düzeltmeyle çözülür.
  • Beyazlatma sonrası hassasiyet birkaç günde geçmiyorsa. Kısa süreli duyarlılık olağandır; ağrı sürekli hâle geldiyse arayın, sebebine birlikte bakalım.

Maliyeti ne belirliyor

Aynı cümleyle gelen iki hastadan biri bir temizlikle, diğeri ağzın tamamını kapsayan bir planla çıkıyor; aradaki tutar farkı da büyük. Doğru rakamı fotoğrafınızı ve röntgeninizi gördükten sonra söylüyoruz. Fiyatı belirleyen kalemler:

Şikâyetin kaynağı
Renklenme, kırık bir kenar, çekilmiş diş eti ve eksik diş birbirinden tamamen farklı işlemler. Sebep belirlenmeden verilen bir rakam klinikte değişmeye mahkûm.
Kaç dişin göründüğü
Gülerken kaç dişin ortaya çıktığı planın genişliğini doğrudan belirler. Gülüş çizgisi yüksek olan bir hastada arka dişler de hesaba giriyor.
Önce yapılması gereken tedaviler
Diş eti tedavisi, çürük dolgusu ya da çekim gerekiyorsa bunlar estetik işlemden önce yapılıyor ve toplama ekleniyor. Bu adımlar atlanırsa sonuç kalıcı olmaz.
Malzeme ve laboratuvar
Kompozit ile porselen arasındaki fark hem işçilikte hem malzemede. Kullandığımız malzemenin markasını ve işin kapsamını baştan yazılı paylaşıyoruz.

Sık sorulanlar

Sırf görünüm için diş hekimine gitmek yersiz mi?

Hayır. Diş hekimliğinde ağız sağlığının günlük hayata etkisini ölçen anketlerin sorduğu şeyler tam olarak bunlar: insanlarla bir arada olmaktan rahatsız oluyor musunuz, konuşurken zorlanıyor musunuz, kendinizi gergin hissediyor musunuz. Fotoğraftan kaçınan ve toplu yemeğe gitmeyen biri için ortada gerçek bir kayıp var. Üstelik görünümü değiştiren şeyin altından çoğu zaman tedavi edilmesi gereken bir sebep çıkıyor.

Beyazlatma benim dişlerimi açar mı?

Beyazlatma dişin kendi dokusunun rengini açar; yüzeyden gelen çay, kahve ve sigara renklenmesinde işe yarar. Dolgular, kaplamalar ve porselen renk değiştirmez, beyazlayan dişlerin yanında koyu kalır ve yenilenmesi gerekir. Kanal tedavisi görmüş ve içten kararmış bir dişte yöntem farklı, dişin içinden çalışılıyor. Hangisinin sizde geçerli olduğunu fotoğrafa bakarak söylüyoruz.

Kaplama yaptırırsam dişlerim kesilecek mi?

Evet, porselen kaplama için diş yüzeyinden bir miktar doku kesilir ve o doku geri gelmez. Bu yüzden kaplamayı, daha az müdahaleli yollar yetmediğinde öneriyoruz. Tek bir dişin kırık köşesi kompozitle tamamlanıyorsa sekiz dişi kaplamanın gerekçesi yok demektir.

Ön dişlerimden biri eksik, gülerken belli oluyor. Boşluk ne kadar sürede kapanır?

Tek bir ön diş eksikliği kendi hekiminizin alanı ve kimse dişsiz kalmak zorunda değil: boşluk aynı gün geçici bir çözümle kapatılabilir. Kalıcı çözümün süresi kemiğe bağlı. Çekim yuvasının duvarları sağlamsa ve iltihap yoksa implant erken devreye giriyor. Bu karar tomografiye bakılarak verilir.

İki hafta sonra iş görüşmem var, bu sürede ne yapılabilir?

Temizlik, leke alma ve beyazlatma bu süreye rahatlıkla sığar. Kırık bir kenarın kompozitle tamamlanması tek seansta biter. Tek bir eksik diş varsa iki hafta kalıcı çözüm için kısa; ama görüşmede gülüşünüzü kapatmayacak bir geçici çözüm kurulabilir. Çok sayıda diş eksikse uyguladığımız protokol üç klinik günde bitiyor, yani iki hafta fazlasıyla yetiyor. Randevu alırken tarihi söyleyin, planı ona göre yapalım.

Dişlerim yıllardır bozuk, artık geç mi kaldım?

Yıllarca beklemek sonucu ortadan kaldırmaz, ama seçenekleri azaltır. Yıllarca beklendiğinde kurtarılabilecek bir diş çekime gider ve kemik azalır; bu, planın büyümesi demektir. Bugün gelen bir hastada ağızda neyin kaldığına bakıyoruz. Ağzında hiç dişi kalmamış hastaların da sabit dişlerle çıktığı bir protokol uyguluyoruz.

Sizin üç günde sabit diş yönteminiz bana uygun mu?

Alanımız tam ağız ya da çok sayıda diş eksikliği. Şikâyetiniz tek bir dişin rengi ya da şekliyse cevap büyük ihtimalle hayır; bunun için kendi hekiminizle bir temizlik, kompozit onarım ya da tek diş implantı yeterli. Fotoğrafınıza ve röntgeninize bakıp size uygun olmadığını düşünürsek bunu da size yazıyoruz. Diyabet hastalarına implant tedavisi uyguluyoruz; belirleyici olan, kan şekerinin kontrol altında olup olmadığı.

Kaynaklar

İlgili sayfalar

Sonraki adım

Röntgeninizi gönderin, seçenekleri birlikte konuşalım.

Tomografinizi ya da panoramik röntgeninizi paylaşın; hangi seçeneğin sizin dişiniz için gerçekçi olduğunu 24 saat içinde yazalım.

Değerlendirme iste
Başvur