Dişlerim yüzünden iş görüşmesine giremiyorum

Bu sayfaya gelenlerin çoğu görünümden söz ediyor ama anlattıkları şey aslında ikili. Birincisi görünen taraf: eksik dişler, gülerken elini ağzına götürmek, fotoğrafta kapalı ağızla durmak. İkincisi ve daha az konuşulanı işlevsel taraf: eksik ön dişlerde bazı seslerin bozulması, hareketli protez oynadığında konuşmanın kesilmesi, tükürüğün kontrolünün zorlaşması. İş görüşmesinde asıl zorlayan çoğu zaman ikincisi.

Konuşmanın neden etkilendiğini bilmek işe yarıyor. S, ş ve z sesleri dil ile ön dişler arasındaki dar bir aralıktan hava geçirilerek üretiliyor; o dişler yoksa aralık kurulamıyor ve ses değişiyor. F ve v seslerinde alt dudak üst ön dişlerin kenarına değiyor; diş yoksa temas noktası kayboluyor. Bunlar irade meselesi değil, fiziksel bir kısıt. Kişi bunu fark ettikçe daha az konuşuyor ve daha kısa cümleler kuruyor.

Sonrasında bir döngü başlıyor. Az konuşan kişi toplantıda öne çıkmıyor, telefonda kendini anlatmakta zorlanıyor, iş görüşmesini erteliyor. Bir süre sonra bunu kendi karakteri gibi anlatmaya başlıyor: 'ben zaten sessiz biriyimdir.' Klinikte en sık gördüğümüz şeylerden biri, tedaviden sonra bu cümlenin değişmesi.

Zamanlama açısından iyi haber şu: görünüm en hızlı düzelen kısım. Sabit bir çözümde diş teslim gününde yerinde oluyor. Konuşma biraz daha zaman alıyor çünkü dil yeni yüzeylere alışıyor; çoğu hastada birkaç gün ile birkaç hafta içinde yerine oturuyor. Yüksek sesle okumak bu süreyi belirgin biçimde kısaltıyor.

Ara dönem için de çözüm var ve bu, en çok merak edilen kısım. Tedavi süresince dişsiz kalmak çoğu planda gerekmiyor: çekimle aynı seansta geçici protez takılabiliyor, ağızda yeterli sağlam diş varsa geçici köprü yapılabiliyor, 72 saatlik akışta ise ara dönem hiç oluşmuyor, ilk iki gün prova dişler kullanılıyor ve üçüncü gün final sabit dişler takılıyor. Yani 'aylarca böyle mi dolaşacağım' sorusunun cevabı genellikle hayır.

Diş tedavisi kişiliğinizi değiştirmez. Sunum yapmaktan çekinen biri, dişleri yerine geldiği gün doğal bir konuşmacıya dönüşmüyor. Değişen şey, ağzınızı kapatmayı düşünmeden konuşabilmeniz ve dikkatinizin karşınızdakine kalması. Çoğu hasta en çok bunu hissediyor.

Süre ağzın durumuna ve seçilen plana göre değişiyor. Aşağıdakiler gerçekçi beklentiler.

Bu tabloda ilk adım genellikle en zor olanı: konuyu açmak.

1. 1

   Kaygınızı söyleyin

   Muayenede 'iş görüşmem var' ya da 'konuşurken çekiniyorum' demek, planın kurulmasını doğrudan değiştiriyor. Söylenmediğinde hekim tıbbi olarak doğru ama sizin takviminize uymayan bir plan kurabiliyor.

2. 2

   Varsa tarihinizi paylaşın

   Yakın bir görüşme, düğün ya da sunum varsa söyleyin. Cerrahi sonrası ilk günlerde şişlik oluyor; takvim buna göre kurulabiliyor ve çoğu zaman kurulabiliyor da.

3. 3

   Görüntüleme ve muayene

   Panoramik röntgen ya da tomografi. Hangi tedavinin uygulanabileceğini ve ne kadar süreceğini bu görüntü belirliyor.

4. 4

   Ara dönem planının konuşulması

   Tedavi süresince ne kullanacaksınız? Beklemeli bir yolda geçici protez ya da geçici köprü; 72 saatlik akışta ise ara dönem yok, ilk iki gün prova dişler, üçüncü gün final sabit dişler takılıyor. Bu soru sorulmadığında hasta bekleme dönemini kötü geçiriyor.

5. 5

   Ön dişlerin biçim ve renginin denenmesi

   Dişlerin boyu, biçimi ve rengi final dişler yapılmadan önce denenebiliyor; 72 saatlik akışta bu, birinci ve ikinci gündeki provalarda oluyor. Final dişler hazırlanmadan önce söylenmesi gereken her şeyin söylendiği aşama bu.

6. 6

   Konuşma alışmasının desteklenmesi

   Günde birkaç kez yüksek sesle okumak dilin yeni yüzeyleri öğrenmesini hızlandırıyor. Konuşma sorunları azalarak geçiyorsa alışma dönemine ait; azalmıyorsa ayar gerekiyor.

"Aylarca böyle mi dolaşacağım" sorusunun cevapları. Çoğu planda dişsiz kalınan bir dönem yok.

Aşağıdakiler ertelemenin ve konuşmamanın sonuçları.

Aşağıdaki akış, final sabit dişlerin üçüncü gün takıldığı 72 saatlik plan için; başka bir yol seçildiyse süreler uzuyor.

1. İlk 48 saat

   Şişlik ve morarma bu iki günde tepe yapıyor ve görünüm bu dönemde en zayıf hâlinde. Önemli bir görüşme varsa bu günlere denk getirmeyin; takvim baştan buna göre kurulabiliyor.

2. Birinci hafta

   Şişlik geriliyor ve görünüm hızla toparlanıyor. Konuşmada bazı sesler farklı çıkabiliyor; yüksek sesle okumak bu dönemde en etkili şey. Çoğu hastada belirgin düzelme bu hafta içinde oluyor.

3. İkinci ve üçüncü hafta

   Konuşma büyük ölçüde yerine oturuyor. Bu noktada hâlâ aynı sesler aynı biçimde bozuluyorsa alışma dönemine ait değil ve ayar gerekiyor; not edip kontrole taşıyın.

4. İlk aydan sonra

   Final dişler üçüncü gün takıldığı için ortada ayrı bir üst yapı aşaması ya da ikinci bir alışma dönemi yok. Kontrollerde ısırma yeniden gözden geçiriliyor; görünümde ya da konuşmada size uymayan bir ayrıntı varsa bu randevularda söyleyin.

Maliyeti ağzın durumu belirliyor, acele etmeniz değil. Ama takvim baskısı bazı kalemleri öne çekebiliyor.

Seçilen çözüm

Hareketli protez, implant üstü hareketli protez ya da sabit köprü. Aralarındaki fark toplamın büyük bölümünü belirliyor.

Ara dönem çözümü

Beklemeli bir yol seçildiyse geçici protez ya da geçici köprü ayrı bir kalem olabiliyor; 72 saatlik akışta ayrı bir ara dönem çözümü yok. Teklifte yer alıp almadığı sorulmalı; dişsiz kalmamak sizin için önemliyse bu kalem pazarlık konusu değil.

Ön bölgenin işçiliği

Görünen bölgede biçim, renk ve doku uyumu daha fazla işçilik istiyor. Bu, faturada işçilik olarak görünen ve sonucu doğrudan belirleyen kalem.

Takvimin sıkışıklığı

Belirli bir tarihe yetiştirme isteği plan sıralamasını değiştirebiliyor. Bu, maliyeti doğrudan artırmıyor ama seans yoğunluğunu ve seyahat sayısını etkiliyor.