Diyabet varken implant yapılabilir mi?

Yüksek kan şekeri damarların en küçük dallarını, yani kılcal dolaşımı etkiliyor. Diş eti ve çene kemiği de bu dolaşımdan besleniyor. Kanlanması bozulan bir dokuda iki şey birden oluyor: iyileşme yavaşlıyor ve bağışıklık hücrelerinin bölgeye ulaşması zorlaşıyor. Bu, diyabetli hastalarda diş eti hastalığının hem daha sık hem daha hızlı ilerlemesinin sebebi.

İlişki tek yönlü de değil. İlerlemiş diş eti hastalığı, vücutta süregelen bir iltihap kaynağı oluşturuyor ve bu iltihap kan şekerinin kontrolünü zorlaştırıyor. Yani ağızdaki tablo diyabeti, diyabet de ağızdaki tabloyu kötüleştiriyor. Bu döngü, diş eti tedavisinin diyabetli hastalarda neden yalnızca ağızla ilgili bir konu olmadığını açıklıyor.

İmplant açısından bakıldığında iki kritik dönem var. Birincisi cerrahiden sonraki iyileşme dönemi: burada beklenen şey yaranın kapanması ve implantın çevresindeki kemiğin yerleşmesi. Kontrolsüz kan şekeri bu dönemi uzatıyor ve enfeksiyon olasılığını artırıyor. İkincisi uzun vade: implant çevresi iltihabı diyabetli hastalarda daha sık bildirilen bir tablo ve düzenli bakımın önemi burada iyice artıyor.

Peki 'kontrol altında' ne demek? Hekiminiz tek bir güne ait şeker ölçümüne değil, son iki üç ayın ortalamasını gösteren HbA1c değerine bakar. Bunun yanında şeker takibinizin ne kadar düzenli olduğunu, hipoglisemi atağı yaşayıp yaşamadığınızı ve kullandığınız ilaçları değerlendirir. Karar bu bilgilerin tamamına ve gerekiyorsa iç hastalıkları hekiminizle görüşmeye dayanır.

Diyabetli hastalarda sık görülen bir başka konu ağız kuruluğu. Tükürük azaldığında ağzın kendi kendini temizleme ve tamponlama gücü düşer; hem çürük hem diş eti hastalığı hem de mantar enfeksiyonu olasılığı artar. Hareketli protez kullanan diyabetli hastalarda bu tablo protezin vurmasını ve yara açmasını da kolaylaştırır. Sabit çözüme geçmenin bu hastalarda ayrıca değeri var.

Şunu net söyleyelim: diyabetli olduğunuz için geri çevrilmeniz doğru değil, ama değerleriniz sınırda ya da kontrolsüzken hemen ameliyata alınmanız da doğru değil. Doğru davranış, tabloyu birlikte düzene sokmak ve planı ona göre kurmak. Değerleri düzelen bir hastada tedavi başarıyla ilerliyor; düzelmeden yapılan bir tedavi ise hem hastaya hem implanta haksızlık.

Aşağıdaki ayrım muayenede yapılan değerlendirmenin çerçevesi. Kesin karar HbA1c, ağızdaki durum ve genel sağlık birlikte okunduktan sonra veriliyor.

Diyabetli hastalarda tedavinin güvenliği büyük ölçüde planlamayla sağlanıyor. Aşağıdakiler standart uygulamalar.

1. 1

   Güncel HbA1c ve ilaç listesi

   Son üç ay içinde bakılmış HbA1c değeriniz ve kullandığınız tüm ilaçların listesi. İnsülin kullanıyorsanız dozları ve saatleri de yazılı olmalı. Bu bilgiler planın temelini oluşturuyor.

2. 2

   Diş eti sağlığının değerlendirilmesi

   İmplant öncesinde ağızdaki iltihap tablosu ele alınır. Diş taşı temizliği ve gerekiyorsa diş eti tedavisi cerrahiden önce tamamlanır; bu adım diyabetli hastalarda atlanamaz.

3. 3

   Gerekirse iç hastalıkları hekimiyle görüşme

   Değerler sınırdaysa ya da ilaç düzeninde ayarlama gerekiyorsa diyabet takibinizi yapan hekimle iletişim kurulur. Bu, cerrahinin zamanlamasını ve güvenliğini doğrudan belirler.

4. 4

   Randevunun sabah saatine alınması

   Sabah saatleri hem kan şekeri açısından daha öngörülebilir hem de günün geri kalanında kendinizi takip etme imkânı verir. Uzun seanslarda ara verilerek şeker ölçümü yapılabilir.

5. 5

   Öğün ve ilaç düzeninin bozulmaması

   Aç gelinmez. Normal öğününüzü ve ilacınızı aksatmadan alın; aksi belirtilmediyse insülin dozunuzu kendiliğinizden değiştirmeyin. Yanınızda ölçüm cihazınızı ve hızlı şeker kaynağı bulundurun.

6. 6

   Cerrahi sonrası beslenme ve takip planı

   İlk günlerde yumuşak beslenme gerekeceği için öğün planı önceden konuşulur. Şeker takibinin bu günlerde biraz daha sık yapılması istenir; cerrahi stresi değerleri geçici olarak yükseltebilir.

Aşağıdakiler bu grupta konuşulan yollar ve her birinin diyabet açısından ayrı bir tarafı var.

Aşağıdakiler diyabetli hastalarda daha sık karşılaşılan tablolar. Hiçbiri kaçınılmaz değil; hepsi kontrol edilebilir başlıklar.

Diyabetli hastada iyileşme farklı değil, sadece daha yakından takip ediliyor.

1. İlk günler

   Cerrahi stresi kan şekerini geçici olarak yükseltebilir; bu günlerde ölçüm sıklığını artırmanız istenir. Yumuşak beslenme sürerken öğün düzeninin ve karbonhidrat miktarının korunmasına dikkat edilir.

2. İlk hafta

   Şişlik geriler ve ağrı azalır. Bu dönemde beklenenin dışına çıkan bir bulgu — artan şişlik, ateş, kötü tat — hemen bildirilmeli; diyabetli hastada enfeksiyon daha hızlı ilerleyebilir.

3. İlk aylar

   Kontrol aralıkları diyabeti olmayan hastalara göre daha sık tutulur. Her kontrolde diş eti sağlığı, cep derinlikleri ve implant çevresindeki kemik seviyesi değerlendirilir.

4. Uzun vade

   Yılda en az iki kez profesyonel bakım önerilir. Amaç implant çevresi iltihabını daha başlangıç aşamasındayken yakalamak; bu tabloda erken müdahale ile geç müdahale arasındaki fark implantın kalması ya da kaybedilmesi.