Kalp hastalığı, tansiyon ilaçları ve implant

Diş hekimliğinde en sık atlanan bilgi ilaç listesi. Hastalar tansiyon hapını 'zaten herkes kullanıyor' diye söylemeye gerek görmüyor; oysa o bilgi randevunun saatini, kullanılacak anestezik maddeyi, kanamanın nasıl yönetileceğini ve bazı hastalarda cerrahi öncesi antibiyotik kararını değiştiriyor. Bir implant cerrahisi planlanırken bu bilgi olmadan hareket etmek, gereksiz bir riski kabul etmek demek.

Tansiyonla ilgili asıl mesele, hastalığın varlığı değil kontrol edilip edilmediği. Kontrol altındaki bir hipertansiyon hastasında implant cerrahisi olağan biçimde uygulanır. Yüksek ve dengesiz seyreden değerlerde ise iki risk devreye girer: cerrahi sırasında kanamanın artması ve işlem stresinin tansiyonu daha da yükseltmesi. Bu yüzden randevu öncesinde tansiyon ölçülür ve gerektiğinde işlem ertelenir.

Diş hekimi korkusunun bu grupta ayrı bir yeri var. Kaygı tansiyonu yükseltir ve kalp hızını artırır; koltukta ölçülen değer evdekinden yüksek çıkabilir. Çözüm ölçümü görmezden gelmek değil, kaygıyı yönetmek: sabah randevusu, işlemin baştan anlatılması, gerekiyorsa sedasyon. Sakin bir hastada hem ölçüm gerçeği yansıtır hem işlem daha güvenli geçer.

Lokal anestezik maddelerin içinde çoğu zaman az miktarda adrenalin bulunur. Bu madde bölgedeki damarları daraltarak hem anestezinin daha uzun sürmesini hem kanamanın azalmasını sağlar; yani varlığı bir sakınca değil, avantajdır. Kontrol altındaki kalp hastalarında diş hekimliğinde kullanılan dozlarda güvenli kabul edilir. Kararsız angina, yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi ya da kontrol altına alınmamış ritim bozukluğu gibi tablolarda ise doz ve gerekliliği ayrıca değerlendirilir.

Az bilinen ama ağızda doğrudan görülen bir konu, bazı tansiyon ilaçlarının diş eti büyümesi yapması. Kalsiyum kanal blokerleri denen grupta bu etki bildirilmiştir; diş etleri kabarır, dişlerin üzerine doğru büyür ve temizlenmesi zorlaşan cepler oluşur. Bu tablo implant çevresinde de gelişebilir ve bakımı zorlaştırır. Çözüm kendiliğinden ilacı bırakmak değil; hekiminize söylemek ve gerekiyorsa kardiyoloğunuzla alternatif konuşmak.

Son olarak zamanlama. Yakın zamanda kalp krizi geçirmiş, stent takılmış ya da kalp ameliyatı olmuş hastalarda seçmeli bir cerrahi için belirli bir süre beklenmesi istenir. Bu sürenin ne kadar olacağını diş hekimi tek başına belirlemez; kardiyoloğunuzla birlikte karar verilir. Beklemek tedavinin iptali değil, güvenli zeminde yapılması demek.

Aşağıdaki ayrım muayenede yapılan değerlendirmenin çerçevesi; kesin karar ilaç listesi ve gerekiyorsa kardiyolog görüşüyle birlikte veriliyor.

Bu grupta güvenliğin büyük bölümü hazırlıkla sağlanıyor. Aşağıdakiler standart adımlar.

1. 1

   İlaç listesini yazılı getirin

   Adları, dozları ve kullanım saatleri. Hatırlayarak değil, yazarak. Kutuların fotoğrafı da olur. Vitamin, bitkisel ürün ve takviyeleri de yazın; bazıları kanamayı etkileyebiliyor.

2. 2

   Kalp geçmişinizi eksiksiz anlatın

   Stent, bypass, kapak ameliyatı, kalp pili, geçirilmiş kalp krizi, ritim bozukluğu ve varsa kalp yetmezliği. Tarihleriyle birlikte. Bunlar hem zamanlamayı hem antibiyotik kararını belirliyor.

3. 3

   Gerekiyorsa kardiyolog görüşü alınır

   Yeni bir olay geçirilmişse, tablo kararsızsa ya da antibiyotik kararı gerekiyorsa diş hekimi kardiyoloğunuzla iletişim kurar. Bu görüş planın parçası ve gecikme değil.

4. 4

   Randevu sabaha alınır ve tansiyon ölçülür

   Sabah saatleri hem daha az yorgun olduğunuz hem gün içinde kendinizi takip edebileceğiniz zaman. İşlem öncesi tansiyon ölçülür; yüksek çıkarsa nedeni araştırılır ve gerekiyorsa ertelenir.

5. 5

   İlaçlarınızı aksatmayın

   Aksi söylenmediyse tansiyon ve kalp ilaçlarınızı normal saatinde alın. Bu ilaçları cerrahi diye atlamak, en sık yapılan ve en tehlikeli hata. Değişiklik gerekiyorsa bunu size hekiminiz söyler.

6. 6

   Kaygı yönetimi planlanır

   Korkusu olan hastalarda işlem baştan anlatılır, mola planı konuşulur ve gerekiyorsa sedasyon değerlendirilir. Sakin bir hasta hem daha güvenli hem işlem daha kısa sürüyor.

Kalp hastalarında planın nasıl kurulduğu, cerrahi yükünü ve tekrar sayısını doğrudan etkiliyor.

Aşağıdakiler bilinen ve yönetilebilen başlıklar. Hiçbiri kaçınılmaz değil; hepsi hazırlıkla kontrol altına alınıyor.

İyileşme diğer hastalardan farklı ilerlemiyor; fark, takibin biraz daha yakın olması.

1. İlk saatler

   Kanama kontrolü ve dinlenme. Tansiyonunuzu evde ölçüyorsanız o gün bir kez daha bakın. Ağır efor ve sıcak duş ilk saatlerde ertelenir; ikisi de kanamayı artırabilir.

2. İlk günler

   Ağrı kesici seçimi ilaçlarınıza göre yapılır; kendi başınıza ilaç eklemeyin. Bazı ağrı kesiciler tansiyon ilaçlarıyla etkileşebiliyor, bu yüzden hangi ilacı alacağınız yazılı olarak veriliyor.

3. İlk hafta

   Şişlik geriler ve normal düzene dönülür. Tansiyon ilaçlarınızın düzeni bozulmamalı; beslenme değiştiği için tuz ve sıvı alımına dikkat edilmesi istenebilir.

4. Uzun vade

   Diş eti büyümesi yapan bir ilaç kullanıyorsanız kontroller sıklaştırılır. Ağız kuruluğu varsa bakım düzeni buna göre kurulur. Her iki durumda da implant çevresi düzenli olarak değerlendirilir.