Kan Sulandırıcı Kullanıyorum
Kan sulandırıcı kullanıyorum: implant yapılabilir mi?
İlacı kesme kararı diş hekiminin kararı değil
Aspirin, klopidogrel, varfarin ya da yeni nesil bir antikoagülan kullanıyorsanız implant kapınız kapanmadı. Bu sayfada bu ilaçların cerrahi sırasında tam olarak neyi değiştirdiğini, INR değerinin ne anlama geldiğini ve ilacın kesilip kesilmeyeceğine kimin karar verdiğini anlatıyoruz. İlaç listenizi ve görüntünüzü gönderin, durumun sizde ne olduğunu bir iş günü içinde yazalım.
Kısa cevap
Yapılabilir. Kan sulandırıcı kullanmak implantın önünde bir engel değil, planın bir parçası. Aspirin ve klopidogrelde ilaç kesilmeden ilerlenir; kanama işlem sırasında yerinde alınan önlemlerle kontrol edilir. Varfarin kullanıyorsanız işleme yakın tarihli bir INR değeri isteriz. Yeni nesil antikoagülanlarda değişen şey doz zamanlaması olur. Bu ilacı kesme kararı diş hekiminin değil, o ilacı size yazan hekimin kararıdır; onayı yazılı almadan cerrahiye başlamıyoruz.
- Kesme kararını veren
- İlacı yazan hekim
- Aspirin ve klopidogrel
- Kesilmeden ilerlenir
- Varfarinde istenen
- Güncel INR değeri
- Ön değerlendirme
- İlaç listesiyle, bir iş günü
Tıbbi denetim: Dt. Bilge Ilgın · İmplantoloji
Bu ilaçlar cerrahide neyi değiştirir, neyi değiştirmez
Halk arasında hepsine "kan sulandırıcı" deniyor ama masada iki ayrı ilaç grubu var. Aspirin ve klopidogrel antiagregandır: kanın içindeki trombositlerin birbirine yapışıp tıkaç oluşturmasını zorlaştırırlar. Varfarin ve yeni nesil ilaçlar ise antikoagülandır: pıhtılaşmayı yürüten protein zincirinin belirli halkalarını bloke ederler. İkisi de kanamayı uzatır, ama takip biçimleri ve cerrahi öncesi hazırlıkları birbirinden tamamen farklıdır. Bu yüzden ilk sorduğumuz şey "kan sulandırıcı kullanıyor musunuz" değil, kutunun üstünde ne yazdığıdır.
Bu ilaçlar kanama başlatmaz, kanamayı uzatır. Aradaki fark önemli. İmplant cerrahisinde kanama zaten olur; ilaç kullanan hastada aynı kanama daha uzun sürer ve pıhtı daha geç oturur. Buna karşı elimizdeki önlemler cerrahi alanın kendisindedir: dikiş, doğrudan baskı, bölgede kullanılan kanama durdurucu malzemeler ve işlemin dar bir sahada tutulması. Ağız içi kanama, ulaşılabilir ve görülebilir bir kanamadır. Baskı uygulanabilen bir yerde durdurulamayan kanama beklemiyoruz.
Asıl risk ilacı kesmektedir. Bu ilaçlar keyfî yazılmaz; arkasında stent, kalp kapağı protezi, ritim bozukluğu ya da geçirilmiş bir pıhtı vardır. İlacı birkaç gün kesmenin karşılığı damarda pıhtı, kalp krizi ya da inme olabilir. Ağızdaki kanama yönetilebilir; beyindeki pıhtı yönetilemez. Güncel diş hekimliği kılavuzlarının antiagregan ve antikoagülanları kesmemek yönünde durmasının sebebi tam olarak budur. Diş için alınan küçük bir kolaylık, kalp için büyük bir bedele dönüşmemeli.
Varfarin kullanıyorsanız devreye INR girer. INR, kanınızın pıhtılaşma hızını gösteren bir orandır. İlaç kullanmayan bir kişide 1 civarındadır; varfarin altında genellikle 2 ile 3 arasında bir hedef bant tutturulur, kalp kapağı protezi olanlarda bu bant daha yukarıdadır. Diş cerrahisi için kılavuzların çizdiği sınır 4'ün altıdır: değeriniz bu sınırın altındaysa varfarin kesilmeden işlem yapılır. Değerin işleme yakın tarihte ölçülmüş olması şart; varfarin beslenmeden ve diğer ilaçlardan etkilenen oynak bir ilaçtır, üç ay önceki tahlil bugünü anlatmaz. İdeali işlemden önceki 24 saat içinde, en fazla 72 saat öncesinde ölçülmüş bir değerdir.
Yeni nesil antikoagülanlar (apiksaban, rivaroksaban, dabigatran, edoksaban) farklı çalışır. Bunlarda INR takibi yapılmaz, düzenli kan testi gerekmez; etkileri alınan dozla başlar ve gün içinde azalır. Burada belirleyici olan ölçüm değil zamanlamadır: cerrahinin randevu saati ile o günkü dozun saati birbirine göre ayarlanır, bazı hastalarda sabah dozu geciktirilir ya da atlanır. Bu ayarı biz tek başımıza yapmayız. Dozla oynanıp oynanmayacağını ilacı yazan hekim söyler, biz de randevuyu ona göre kurarız.
"Kalp ilacı kullanıyorum" diyen her hasta kan sulandırıcı kullanmıyor. Tansiyon ilaçlarının büyük kısmı, beta blokerler, ACE inhibitörleri ve kolesterol ilaçları kanamayı uzatmaz. Bunları kesmek gerekmez ve kesmeyin. Kalsiyum kanal blokerlerinde ise başka bir ayrıntı var: amlodipin ve nifedipin gibi ilaçlar bazı hastalarda diş etinin büyümesine yol açar, bu da temizliği zorlaştırır ve planı etkiler. Tansiyonunuzun kendisi de ayrı bir başlık; yüksek seyreden bir tansiyon işlem sırasındaki kanamayı artırır, o yüzden tansiyonu kontrol altında olmayan hastada randevuyu erteler, önce onu düzeltiriz.
Uyguladığımız protokol bu tabloyu kolaylaştırıyor. Stratejik implant çenenin dıştaki sert tabakasına, yani kortikal kemiğe mekanik olarak kilitlenir; klasik implant gibi içteki yumuşak süngersi kemikte hacim aramaz. Bu yüzden kemik grefti ve sinüs tabanı yükseltme gündeme gelmiyor. Kan sulandırıcı kullanan bir hasta için bunun somut karşılığı şudur: ikinci bir cerrahi saha açılmaz, aylar sonra ikinci bir kanamalı seans için tekrar gelmezsiniz ve iş üç klinik günde biter. Klinikten dişsiz ayrılmıyorsunuz.
Kimde sorunsuz ilerliyor, kimde önce başka bir adım var
Aşağıdaki iki liste ilaç listeniz ve tomografiniz görüldükten sonra netleşir. Sağdaki listede kendinizi görmeniz "olmaz" demek değil; çoğu maddede söylenen şey sıranın değiştiğidir.
Diş kurtarılabilir
- Düzenli aspirin kullananlarKalp koruması için düşük doz aspirin kullanan hastalarda ilaç kesilmeden ilerliyoruz. Kanama süresi bir miktar uzar, cerrahi alanda alınan önlemlerle kapanır. Aspirininizi kesmenizi istemiyoruz.
- Klopidogrel kullananlarKlopidogrel aspirine göre kanamayı daha belirgin uzatır, ama kesilmesini gerektirmez. Planı buna göre kurar, cerrahi sahayı dar tutar ve dikişi baştan hesaba katarız.
- Varfarin kullanan ve INR'si takipte olanlarDüzenli kontrole giden, değeri hedef bandında seyreden hastalarda ilaç kesilmez. Sizden istediğimiz tek şey işleme yakın tarihli bir INR sonucu.
- Yeni nesil antikoagülan kullananlarApiksaban, rivaroksaban, dabigatran ve edoksaban kullanan hastalarda çözüm doz saatinin randevuyla uyumlandırılmasıdır. Kardiyoloğunuzun yazılı görüşünü alır, günü ona göre planlarız.
Kurtarma beklentisi düşük
- Stenti yeni takılmış olanlarKoroner stent sonrası ikili antiagregan tedavinin ilk aylarında elektif cerrahiler ertelenir; bu dönemde ilaca ara vermek ciddi bir risktir. Kardiyoloğunuzun belirlediği süre dolduktan sonra masaya geri döneriz.
- INR'si hedefin üstünde ya da oynak seyredenlerDeğeriniz sınırın üzerindeyse ya da her ölçümde başka çıkıyorsa önce doz ayarı yapılmalı. Bu bizim işimiz değil, sizi takip eden hekimin işi. Ayar oturduktan sonra ilerleriz.
- Pıhtılaşma bozukluğu olanlarHemofili, von Willebrand hastalığı, ileri karaciğer hastalığı ya da düşük trombosit sayısı ilaçtan farklı bir tablodur. Bu hastalarda plan hematoloji ile birlikte kurulur ve hazırlık daha kapsamlıdır.
- İlacını kendi kararıyla kesenler"Nasılsa diş işlemi" deyip ilacına birkaç gün ara veren hastayı ameliyata almıyoruz. Bu, kanamayı azaltmaz; sizi başka bir riskin içine sokar. İlaç düzeni ne söylendiyse o olmalı.
İşlem öncesi hazırlık nasıl ilerliyor
Bu sıralamanın amacı cerrahi günü sürpriz bırakmamak. Sonunda elinizde hangi ilaca dokunulacağı, hangisine dokunulmayacağı ve randevunun hangi saatte olacağı yazılı olarak bulunur.
- 1
İlaç listenizi gönderin
Kullandığınız her ilacın adını ve dozunu istiyoruz; reçetenin ya da kutuların fotoğrafı en pratik yol. Bitkisel takviyeleri, balık yağını ve zayıflama ürünlerini de yazın. Bu listeyi eksik vermek yalnızca size zarar verir.
- 2
Görüntünüzü gönderin
Elinizde panoramik röntgen ya da tomografi varsa formdan iletin. Görüntüyü tedaviyi yapacak hekim okur; ilk yanıtı asistan değil hekim yazar. Gelmenize gerek yok, bir iş günü içinde dönüyoruz.
- 3
İlacı yazan hekimle yazışırız
Kardiyoloğunuza ya da sizi takip eden hekime planlanan cerrahinin kapsamını yazılı bildirir, ilaca dokunulup dokunulmayacağını soruyoruz. Cevabı yazılı alırız. Bu adımı atlayan bir klinikten uzak durun.
- 4
Kan testleri işleme yakın tarihte
Varfarin kullanıyorsanız INR'yi işlemden önceki 24 saat içinde, en geç 72 saat öncesinde ölçtürüyoruz. Yeni nesil antikoagülanlarda INR istemiyoruz; onun yerine son doz saatini ve böbrek fonksiyon değerlerinizi soruyoruz.
- 5
Planı yazılı alırsınız
Kaç implant, hangi çeneye, hangi üst yapıyla; cerrahi günü hangi ilacı hangi saatte alacağınız ve randevunun saati aynı belgede yer alır. Ağrı kesiciniz de bu planın içinde yazılı olur.
- 6
Üç klinik gün
Cerrahi ve sabit dişlerin takılması üç klinik güne yayılır. Günleri günün erken saatlerine koyuyoruz; böylece kanamanız gün içinde bizim gözümüzün önünde seyreder. Üç klinik günün sonunda sabit dişlerinizle çıkıyorsunuz.
Kan sulandırıcı kullanan hastanın önündeki yollar
Kanamayı yönetmenin birden fazla yolu var ve hepsi aynı ağızda geçerli değil. Hangisinin size uyduğunu ilaç listeniz, kalp durumunuz ve tomografiniz birlikte belirler.
İlaca dokunmadan cerrahi
Aspirin, klopidogrel ve hedef bandındaki varfarin kullanan hastalarda izlediğimiz yol bu. İlaç düzeni aynı kalır, kanama cerrahi alanda alınan önlemlerle kontrol edilir. En güvenli yol, çünkü kalp tarafında hiçbir şey riske atılmaz.
Doz saatinin kaydırılması
Yeni nesil antikoagülanlarda kardiyoloğun uygun gördüğü durumlarda o günkü doz geciktirilir ya da işlemden sonraya alınır. İlaç bırakılmaz, yalnızca saati değişir. Kararı yazan hekim verir, biz randevuyu ona göre kurarız.
Hastane şartlarında cerrahi
Pıhtılaşma bozukluğu olan ya da çok yüksek pıhtı riski taşıyan hastalarda cerrahi, gerekli desteğin anında verilebileceği bir ortamda planlanır. Bu, tedaviden vazgeçmek değil; hazırlığı bir kademe yukarı almak demektir.
Hareketli protez
Cerrahiyi hiç istemeyen ya da kalp durumu şu an cerrahiye uygun olmayan hastalar için hâlâ geçerli bir seçenek. Ama altında diş kökü olmadığı için kemik yük almaz; erime sürer ve protez zamanla gevşer.
Karar verirken bilmeniz gerekenler
Bunları sizi korkutmak için değil, hangi kliniğe giderseniz gidin doğru soruları sorabilmeniz için yazıyoruz.
İlacı kendi kararınızla kesmek en büyük risk
İnternette okuduğunuz için ya da "birkaç gün bir şey olmaz" diye ilacınıza ara vermeyin. Bu ilaçlar pıhtıyı engellemek için yazıldı ve ara verildiğinde pıhtı riski geri gelir. Kesme kararı yalnızca ilacı yazan hekimden çıkar.
Kanama uzar, bu beklenen bir şey
İşlemden sonraki saatlerde tükürüğünüzde kan görmeniz ve sızıntının ilaç kullanmayan bir hastadan uzun sürmesi olağandır. Panik yapıp gazlı bezi sürekli değiştirmek pıhtıyı bozar. Size verdiğimiz baskı talimatını harfiyen uygulayın.
Ağrı kesiciyi biz yazarız
Eczaneden kendi başınıza aldığınız iltihap giderici ağrı kesiciler kanamayı artırır ve varfarinle etkileşir. Bazı antibiyotikler de varfarin kullanan hastada INR'yi yukarı çeker. Reçetenizi bu tabloyu bilerek yazıyoruz; dışarıdan ilaç eklemeyin.
Morluk daha belirgin çıkar
Yanakta ve çene altında oluşan morluk kan sulandırıcı kullanan hastalarda daha geniş olur ve daha geç kaybolur. Bu, bir sorunun işareti değil ilacın beklenen etkisidir. Şişliğin artıyor olması ise farklı bir durumdur ve bize haber vermenizi gerektirir.
Bitkisel takviyeler de sayılır
Balık yağı, yüksek doz E vitamini, ginkgo ve bazı zayıflama ürünleri kanamayı etkileyebilir. Bunları ilaç saymadığı için söylemeyen çok hasta var. Ağzınıza giren her şeyi listeye yazın.
Sabit diş, bakımın bittiği anlamına gelmiyor
İmplantın çevresindeki diş eti de iltihaplanır ve bu iltihap ilerlerse çevredeki kemik kaybedilir. İltihaplı bir diş eti, kan sulandırıcı kullanan hastada fırçalarken çok daha kolay kanar. Düzenli temizlik bu tedaviyi uzun ömürlü kılan şeyin kendisi.
Sonrasında ne bekleyeceksiniz
Aşağıdaki akış kan sulandırıcı kullanan hastalar için yazıldı. İlaç kullanmayan bir hastadan tek farkı ilk günün biraz daha dikkat istemesi.
Üç klinik gün
Cerrahi ve sabit dişlerin takılması bu günlere yayılır. Ağrı hissetmezsiniz. Her günün sonunda kanamanız kontrol edilir ve durum tamam olmadan sizi göndermeyiz.
İlk 24 saat
Gazlı beze verilen sabit baskı en etkili yöntemdir; bezi kemirmeyin ve merak edip sürekli değiştirmeyin. Tükürmeyin, pipet kullanmayın, sıcak içecek içmeyin ve o gün sigaraya hiç dokunmayın. İlacınıza plana yazdığımız şekilde devam edersiniz.
İlk hafta
Sızıntı biter, morluk kendi rengini değiştirerek geriler. Yumuşak beslenmenizi, bölgeyi yumuşak fırçalamanızı ve şişliğe soğuk uygulamanızı istiyoruz. Dikiş varsa bu dönemde alınır.
Kontroller ve uzun dönem
Kontrol takvimini ve üst yapının bakımını yazılı veriyoruz. Ara yüz temizliği, düzenli profesyonel temizlik ve yıllık görüntüleme planın parçası. Kalp ilaçlarınızda bir değişiklik olursa bunu bize de bildirin.
Bu durumlarda hemen bize yazın
- Baskıya rağmen kanama durmuyorsa. Talimata göre uygulanan baskıdan sonra da devam eden aktif kanamayı beklemeyin, bizi arayın.
- Yanakta ya da çene altında büyüyen bir şişlik varsa. Saatler içinde belirgin biçimde büyüyen bir şişliği görmemiz gerekir. Beklemeyin.
- Ateş varsa. Ateş enfeksiyonun habercisidir. Beklemeden arayın.
Sık sorulanlar
Aspirinimi işlemden birkaç gün önce kessem daha rahat olmaz mı?
Hayır, kesmeyin. Aspirini kesmek ağızdaki kanamayı kayda değer ölçüde azaltmaz, ama kalbinizi ilacın koruduğu şeyle baş başa bırakır. Diş cerrahisi için aspirini kesmemek bugünün kabul gören yaklaşımıdır. Aspirininizi normal düzeninizde alarak gelin.
INR değerim kaç olmalı?
Diş cerrahisi için kılavuzların çizdiği sınır 4'ün altıdır; varfarin kullanan hastalarda hedef bant genellikle 2 ile 3 arasındadır, kalp kapağı protezi olanlarda daha yukarıdadır. Değeriniz sınırın altındaysa ilaç kesilmeden ilerleriz. Tek şartımız ölçümün taze olması: en geç işlemden 72 saat önce, ideali 24 saat içinde.
Kardiyoloğum "kesme" diyor, başka bir diş hekimi "kes" demişti. Hangisi geçerli?
Kardiyoloğunuz geçerli. O ilacı yazan hekim, ilacı kesmenin sizde ne anlama geldiğini bilen tek kişidir. Diş hekiminin işi kanamayı cerrahi alanda yönetmek, kalp ilacınızın düzenine karar vermek değil. Biz de bu yüzden onayı sözlü değil yazılı istiyoruz.
Eliquis kullanıyorum, INR ölçtürmem gerekir mi?
Gerekmez. Apiksaban, rivaroksaban, dabigatran ve edoksaban gibi yeni nesil ilaçlar INR ile takip edilmez; bu ilaçlarda düzenli kan testi yapılmaz. Bizim öğrenmek istediğimiz son dozu hangi saatte aldığınız ve böbrek fonksiyon değerleriniz. Cerrahi randevusunu doz saatinize göre kuruyoruz.
Tansiyon ilacı kullanıyorum, o da kan sulandırıcı mı?
Hayır. Tansiyon ilaçlarının büyük kısmı, beta blokerler ve kolesterol ilaçları kanamayı uzatmaz; kesilmeleri de gerekmez. İlaç listesini gördüğümüzde hangisinin hangi grupta olduğunu biz ayırıyoruz. Sizden istediğimiz ayırmanız değil, hiçbirini atlamadan yazmanız.
Kalp kapağım var, benim durumum farklı mı?
Hazırlığı daha ayrıntılı, kapı ise açık. Kalp kapağı protezi olan hastalarda INR hedefi daha yukarıda tutulur ve bu değerin işleme yakın ölçülmesi daha da önemlidir. Kardiyoloğunuzla yazışıp gerekirse antibiyotik korumasını da plana ekliyoruz.
Şeker hastasıyım ve ayrıca kan sulandırıcı kullanıyorum.
İkisi bir arada engel değil; bu protokolü diyabet hastalarında uyguluyoruz. Belirleyici olan kan şekerinizin takip altında olması ve ağzınızda aktif iltihap bulunmaması. Son tahlillerinizi ve ilaç listenizin tamamını baştan görmek istiyoruz.
Kanama yüzünden üç gün uzar mı?
Uzamıyor. Protokol üç klinik gün üzerine kurulu ve kan sulandırıcı kullanmanız bu takvimi değiştirmiyor. Değişen şey hazırlık: yazışma, kan testi ve randevu saatinin ayarlanması cerrahiden önce tamamlanır. Üç klinik günün sonunda sabit dişlerinizle çıkıyorsunuz.
Neden sayfada fiyat yazmıyorsunuz?
Çünkü aynı cümleyle gelen iki hastanın planı çok farklı çıkar: birinde tek çene ve düz bir hazırlık yeterken diğerinde ağzın hazırlanması başlı başına ayrı bir iş olur. Yazacağımız rakam ya sizi gereksiz yere ürkütürdü ya da klinikte değişirdi.
Kaynaklar
- Scottish Dental Clinical Effectiveness Programme (SDCEP)Management of Dental Patients Taking Anticoagulants or Antiplatelet Drugs
- NHSWarfarin: medicine used to prevent and treat blood clots
- NHSApixaban: medicine used to prevent blood clots
- NHSClopidogrel
- CochraneInterventions for managing bleeding after tooth removal
İlgili sayfalar
- Kemiğim Yetersiz DenildiKemik Eklemeden İmplant Mümkün mü? Greft Ne Zaman ŞartKemik grefti ne zaman gerçekten gerekir, ne kadar bekletir? Greftli ve greftsiz yolu süre, ziyaret sayısı ve iyileşme açısından karşılaştırıyoruz.
- Tedavi Süreciİmplant Ağrılı mı? Gerçekte Ne Hissedilirİmplant işlemi sırasında anesteziyle ne hissedilir, ilk 48 saatte şişlik ve hassasiyet nasıl seyreder, normal iyileşme ile sorun işareti nasıl ayrılır.
- Kurtarma mı, Çekim miDişi Kurtarmak mı, Çekip İmplant mı?Dişi kurtarmaya çalışmak mı, çekip implant mı? Kararı belirleyen altı ölçüt, kurtarılabilir ile kurtarmaya değer farkı ve ertelemenin bedeli.
- İmplant ve Sağlık Durumunuzİleri Yaşta İmplant: Yaşım İmplant İçin Geç mi?İmplantta üst yaş sınırı yok. Kararı yaş değil kemik durumu, genel sağlık ve kullandığınız ilaçlar veriyor. İleri yaşta sabit diş neden fark yaratıyor?
Kendi durumunuz için hangi seçenek gerçekçi, röntgeninize bakıp yazalım.
Değerlendirme isteSonraki adım
Röntgeninizi gönderin, seçenekleri birlikte konuşalım.
Tomografinizi ya da panoramik röntgeninizi paylaşın; hangi seçeneğin sizin dişiniz için gerçekçi olduğunu 24 saat içinde yazalım.
