Romatizma hastası implant yaptırabilir mi?

Romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklarda bağışıklık sistemi kendi dokusuna saldırıyor; bu, eklemlerde olduğu gibi diş etinde de iltihaba zemin hazırlayabiliyor. Ama implant kararında asıl belirleyici olan tanının kendisi değil, hastalığın ne kadar kontrol altında seyrettiği ve kullandığınız ilaçlar. İki hasta aynı tanıyla gelse bile ilaç düzenleri ve hastalık aktiviteleri farklıysa değerlendirme de farklı sonuçlanabilir.

Kortizon (kortikosteroid) en sık kullanılan ilaçlardan biri. Üç haftadan uzun süredir ya da yüksek dozda kortizon kullanıyorsanız bu ilacı aniden bırakmamanız gerekiyor; ani kesilme, vücudun kendi kortizol üretimini geçici olarak durdurmuş olabileceği için ciddi bir risk taşıyor. Cerrahi planlanırken kortizon dozunuz kimse tarafından tek taraflı değiştirilmez; gerekiyorsa ilacı yazan hekimle birlikte karar verilir.

Metotreksat ve biyolojik ilaçlar (TNF inhibitörleri ve benzerleri) bağışıklık sistemini düzenleyerek eklem iltihabını kontrol altında tutuyor. Bu ilaçların cerrahi öncesinde kesilip kesilmeyeceği konusunda diş hekimliği için tek bir evrensel kural yok; karar ilacın türüne, dozuna ve hastalığınızın o anki aktivitesine göre değişiyor. Bu yüzden bu kararı sizi takip eden romatoloji hekiminiz veriyor, diş hekiminiz değil.

Sjögren sendromu romatoid artritle sık birlikte görülen ayrı bir otoimmün tablo ve tükürük bezlerini etkileyerek ağız kuruluğuna yol açıyor. Tükürük azaldığında ağzın kendi kendini temizleme ve tamponlama gücü düşüyor; çürük, diş eti hastalığı ve mantar enfeksiyonu riski artıyor. Hareketli protez kullanan hastalarda kuru bir zemin protezin vurmasını ve yara açmasını da kolaylaştırıyor.

El ve parmak eklemlerindeki tutulum günlük diş temizliğini doğrudan zorlaştırabiliyor. Sabit dişlerin ara yüzlerini temizlemek belli bir el becerisi ve kavrama gücü istiyor. Bu beceri kısıtlıysa fırça ve araç seçimi baştan konuşulmalı; elektrikli fırça, kalın saplı ara yüz fırçaları ya da su jeti gibi seçenekler bu grupta pratik fark yaratabiliyor.

Kortizonun uzun süreli kullanımı kemik yoğunluğunu da etkileyebiliyor; bu, implantın tutunacağı kemiğin kalitesini ilgilendiren ayrı bir başlık. Osteoporoz ilacı kullanan hastalarda konuyu ayrı bir sayfada ele alıyoruz; iki durum bazen aynı hastada bir arada bulunuyor ve değerlendirme buna göre genişliyor.

Romatizma tanısı almış olmanız implant yaptıramayacağınız anlamına gelmiyor. Hastalığı kontrol altında, iltihap aktivitesi düşük ve diş eti sağlığı iyi olan hastalarda implant tedavisi uygulanabiliyor. Değerlendirme, romatoloji hekiminizle iletişim kurularak ve mevcut ilaç düzeniniz gözetilerek yapılıyor.

Aşağıdaki ayrım muayenede yapılan değerlendirmenin çerçevesi. Kesin karar hastalık aktivitesi, ilaç düzeni ve ağızdaki durum birlikte okunduktan sonra veriliyor.

Romatizmal hastalığı olan hastalarda güvenlik büyük ölçüde doğru bilgilendirme ve doğru zamanlamayla sağlanıyor.

1. 1

   İlaç listenizi eksiksiz getirin

   Kortizon, metotreksat, biyolojik ilaç, doz ve kullanım sıklığı. Bu liste, cerrahinin ne zaman ve nasıl yapılacağının temelini oluşturuyor.

2. 2

   Gerekiyorsa romatoloji hekiminizle iletişim kurulur

   İlaç düzeninde bir ayarlama gerekip gerekmediği ve hastalığınızın o anki aktivitesi sizi takip eden hekimle birlikte değerlendirilir.

3. 3

   Diş eti sağlığı değerlendirilir

   İmplant öncesinde ağızdaki iltihap tablosu ele alınır; diş taşı temizliği ve gerekiyorsa diş eti tedavisi cerrahiden önce tamamlanır.

4. 4

   Kemik durumu tomografiyle değerlendirilir

   Uzun süreli kortizon kullanımı kemik kalitesini etkileyebildiği için üç boyutlu görüntüleme kararın temel verisi.

5. 5

   Ağız kuruluğu ayrıca ele alınır

   Sjögren sendromu ya da ilaçlara bağlı ağız kuruluğu varsa, tükürük yerine geçen ürünler ve sık kontrol bu aşamada planlanır.

6. 6

   Temizlik planı el becerinize göre kişiselleştirilir

   Eklem tutulumu varsa hangi fırça ve araçların sizin için uygun olduğu birlikte belirlenir; bu, implantın uzun ömrü açısından belirleyici bir adım.

Aşağıdakiler bu grupta konuşulan yollar ve her birinin hastalık aktivitesi ile ilaç düzeni açısından ayrı bir tarafı var.

Aşağıdakiler, kortizon, metotreksat ya da biyolojik ilaç kullanan hastalarda daha sık karşılaşılan tablolar; hiçbiri kaçınılmaz değil, doğru planlamayla yönetilebiliyor.

Romatizmal hastalığı olan hastada iyileşme süreci farklı değil, sadece daha yakından izleniyor.

1. İlk günler

   İlaç düzeniniz aksatılmadan sürdürülür; hiçbir ilacı kendi kararınızla bırakmayın. Şişlik ve hassasiyet olağan seviyede seyreder.

2. İlk hafta

   Beklenenin dışına çıkan bir bulgu (artan şişlik, ateş, kötü tat) hemen bildirilmeli; bağışıklığı baskılanmış bir hastada enfeksiyon daha hızlı ilerleyebilir.

3. İlk aylar

   Kontrol aralıkları standart hastalara göre daha sık tutulur. Diş eti sağlığı ve implant çevresindeki doku her kontrolde değerlendirilir.

4. Uzun vade

   Düzenli profesyonel bakım ve günlük temizlik, bu grupta implantın ömrünü belirleyen en önemli iki değişken. El becerisi zamanla değişirse temizlik yöntemi yeniden gözden geçirilir.