Böbrek yetmezliği ve diyaliz hastasına implant yapılır mı?

Böbrekler kanı süzüp fazla sıvı ve atık maddeleri vücuttan uzaklaştırıyor. Bu işlev bozulduğunda atıklar kanda birikiyor ve bu durum bağışıklık sisteminden kemik metabolizmasına kadar birçok sistemi etkiliyor. Ağız da bu etkiden payını alan bölgelerden biri.

Ağız ile böbrek sağlığı arasındaki ilişki iki yönlü işliyor. Ağızdaki bakteriler kan yoluyla vücuda yayılabiliyor ve bu, bağışıklığı kronik böbrek hastalığı, diyaliz ya da nakil ilaçları yüzünden zaten zayıflamış bir hastada daha ciddi sonuçlar doğurabiliyor. National Kidney Foundation bu yüzden diş hekiminize kronik böbrek hastalığınızı, diyaliz durumunuzu ya da nakil geçmişinizi mutlaka söylemenizi öneriyor.

Diyaliz gören hastalarda zamanlama özellikle önemli. Hemodiyaliz seansı sırasında kanın pıhtılaşmasını önlemek için kan sulandırıcı kullanılıyor ve bu ilacın etkisi seans sonrasında bir süre sürüyor. Bu yüzden diş tedavileri genellikle diyaliz görmediğiniz bir güne planlanıyor; kanama riskini gereksiz yere artırmamanın en pratik yolu bu.

Diyaliz erişim noktası da pratik bir ayrıntı. Hemodiyaliz için genellikle kolunuzdaki bir atardamar ile toplardamar arasında cerrahi bir bağlantı (fistül) ya da bir greft açılıyor. Diyaliz ekibiniz bu kolu korumanız için size özel talimatlar vermiştir; aynı önlemleri diş kliniğinizle de paylaşın, genelde bu kolda tansiyon ölçümü ve iğne uygulaması istenmez. Sedasyon ya da damar yolu açılması planlanan bir işlemde bu bilgiyi diş hekiminize önceden vermeniz önemli.

Böbrek nakli olmuş hastalarda tablo farklı işliyor. Nakil sonrası kullanılan ve organın reddedilmesini önleyen bağışıklık baskılayıcı ilaçlar, aynı zamanda enfeksiyonlara karşı direnci de azaltıyor. Bu ilaçlar hiçbir zaman diş tedavisi gerekçesiyle kendiliğinizden değiştirilmiyor; diş tedavisi bu ilaç düzeni gözetilerek planlanıyor.

Böbrek hastalığı ilerledikçe kemik metabolizması da değişiyor; vücudun kalsiyum, fosfor ve D vitamini dengesini ayarlama biçimi bozuluyor. Bu, implantın tutunacağı kemiğin kalitesini ilgilendiren bir başlık ve değerlendirme sırasında ayrıca ele alınıyor.

İlaç seçimi de standart hastadan farklı işliyor. Bazı ağrı kesiciler ve antibiyotikler böbrekler üzerinden atıldığı için doz ayarlaması gerekebiliyor ya da bazı ilaç grupları hiç tercih edilmiyor. Diş hekiminizin size ne yazacağını, ilacı reçete etmeden önce böbrek fonksiyon durumunuzu ve varsa nefroloji ekibinizin önerilerini bilmesi gerekiyor. Kendi kararınızla ağrı kesici almadan önce de bu konuyu diş hekiminize sormanız güvenli bir alışkanlık.

Bunların hiçbiri böbrek hastalığınız olduğu için implant yaptıramayacağınız anlamına gelmiyor. Kararı zorlaştıran şey hastalığın kendisinden çok zamanlama ve ilaç yönetimi; bu ikisi doğru kurulduğunda implant tedavisi bu grupta da güvenle değerlendirilebiliyor. Nakil sonrası erken dönem ya da kontrolsüz diyaliz tablosu gibi bazı durumlarda ise önce zamanın olgunlaşması bekleniyor.

Aşağıdaki ayrım muayenede yapılan değerlendirmenin çerçevesi. Kesin karar güncel kan tahlilleriniz, diyaliz programınız ve ilaç düzeniniz birlikte okunduktan sonra veriliyor.

Böbrek hastalığı olan hastalarda güvenlik büyük ölçüde doğru zamanlama ve doğru bilgilendirmeyle sağlanıyor.

1. 1

   Güncel kan tahlillerinizi ve nefroloji raporunuzu getirin

   Bu belgeler, işlemin ne zaman ve nasıl yapılacağının temelini oluşturuyor.

2. 2

   Diyaliz programınızı paylaşın

   Hangi günler diyalize girdiğiniz, randevunun hangi güne planlanacağını doğrudan belirliyor.

3. 3

   İlaç listeniz gözden geçirilir

   Kan sulandırıcı, bağışıklık baskılayıcı ve böbrek fonksiyonuna göre dozu değişebilecek diğer ilaçlar not edilir.

4. 4

   Diyaliz erişim noktanız kaydedilir

   Fistül ya da greft hangi kolunuzdaysa bu bilgi dosyanıza işlenir; o kola tansiyon manşonu ya da iğne uygulanmaz.

5. 5

   Gerekiyorsa nefroloji ya da nakil ekibiyle iletişim kurulur

   Zamanlama ve gerekiyorsa antibiyotik koruması konusunda sizi takip eden ekibin görüşü alınır.

6. 6

   Randevu diyaliz görmediğiniz bir güne planlanır

   Bu, kanama riskini azaltmanın en pratik ve en somut yolu.

Aşağıdakiler bu grupta konuşulan yollar ve her birinin zamanlama ile bağışıklık durumu açısından ayrı bir tarafı var.

Aşağıdakiler diyaliz programı, kan sulandırıcı kullanımı ya da nakil sonrası ilaçlarla ilişkili, bu grupta daha sık karşılaşılan tablolar.

Böbrek hastalığı olan hastada iyileşme süreci farklı değil, sadece daha yakından izleniyor.

1. İlk günler

   İlaç düzeniniz aksatılmadan sürdürülür. Diyaliz erişim noktanızın bulunduğu kol bu dönemde de korunur.

2. İlk hafta

   Beklenenin dışına çıkan bir bulgu (artan şişlik, ateş, durmayan kanama) hemen bildirilmeli; bağışıklığı zayıflamış bir hastada enfeksiyon daha hızlı ilerleyebilir.

3. İlk aylar

   Kontrol aralıkları standart hastalara göre daha sık tutulur. Diş eti sağlığı ve implant çevresindeki doku her kontrolde değerlendirilir.

4. Uzun vade

   Düzenli profesyonel bakım, nefroloji ekibinizle sürdürülen iletişim ve günlük temizlik bu grupta implantın ömrünü belirleyen değişkenler.