Sinüs ve Burun

Su içerken burnumdan geliyor: ağzımla sinüsüm arasında açıklık mı var?

Üst arka bir diş çekildikten sonra kalan ağız sinüs açıklığının en tipik işareti

Bir yudum suyun burnunuzdan geri gelmesi, ağız boşluğu ile üst çene sinüsü arasında bir geçiş kaldığını düşündüren en belirgin bulgudur. Bu geçiş çoğunlukla üst azı ya da küçük azı dişinin çekilmesinden sonra ortaya çıkar, çünkü o dişlerin kökleri sinüsün tabanına dayanır. Milimetrik açıklıkların bir kısmı kendiliğinden kapanır, geniş olanlar cerrahi kapatma ister; ilk günlerde ne yaptığınız hangi yola gireceğinizi belirliyor.

Kısa cevap

Su içerken burnunuzdan gelmesi, ağız boşluğu ile üst çene sinüsü arasında açıklık kaldığının tipik işaretidir ve en sık üst azı ya da küçük azı dişi çekiminden sonra görülür. Milimetrik açıklıklar pıhtı korunduğunda kendiliğinden kapanabilir; geniş olanlar ve haftalarca açık kalanlar cerrahi kapatma ister. Bekleyip görmek iyi bir seçenek değil, çünkü açık kalan bölgede sinüs de enfekte oluyor. Dişi çeken hekime ya da bir ağız cerrahına aynı gün ulaşın; yayınlarda bu açıklıkların 24-48 saat içinde kapatılması öneriliyor.

En sık nedeni: Üst azı ve küçük azı dişlerinin çekimi
Kendiliğinden kapanma: Milimetrik açıklıklarda olabiliyor, geniş olanlarda beklenmiyor
Kritik pencere: İlk 48-72 saat: doku açıklığın kenarını sarmaya başlıyor
Beklemenin bedeli: Açık kalan bölgede sinüs enfeksiyonu olağan hale geliyor

Ağızla sinüs arasında açıklık nasıl oluşuyor

Üst çenenin arka bölgesinde, azı ve küçük azı dişlerinin köklerinin hemen üzerinde maksiller sinüs denen hava boşluğu vardır. Bu boşlukla köklerin arasındaki kemik bazı kişilerde kağıt inceliğindedir, bazılarında kökler doğrudan sinüsün içine doğru çıkıntı yapar. Böyle bir dişi çekmek, kökün oturduğu yuvanın tabanında sinüse açılan bir pencere bırakabilir. Cerrahi seçenekleri derleyen bir incelemeye göre bu açıklıkların yaklaşık yarısı üst azı ve küçük azı çekimlerinden sonra ortaya çıkıyor; geri kalanı kist ve tümör cerrahisi, implant ya da sinüs tabanı yükseltme işlemleri ve travma ile ilişkili.

Belirtiyi fark etmek genelde zor değil. Su ya da çorba içerken sıvının burundan geri gelmesi en çok anlatılan bulgu. Yanına şunlar eşlik edebiliyor: pipetle içememek, konuşurken o taraftan hava kaçması ve ıslığa benzer bir ses, sesin burundan gelir gibi çıkması, tek taraflı burun akıntısı, ağızda sürekli tuhaf bir tat ve sigara içerken dumanın burundan çıkması. Bunların hepsinin birden olması gerekmiyor; tek başına sıvı kaçışı bile hekime gitmek için yeterli bir sebep.

Buradaki en önemli ayrım zamanla ilgili ve çoğu yerde anlatılmıyor. Taze açıklığa oroantral açıklık, epitelle döşenip kalıcı bir kanala dönüşmüş olanına oroantral fistül deniyor. Literatürde delik 48-72 saatten uzun açık kaldığında kenarlardaki epitelin içeri doğru göç etmeye başladığı, ortalama yedi sekiz günde kanalın döşendiği bildiriliyor. Kanal bir kez döşendiğinde artık kendiliğinden kapanmıyor: iki yüzeyi de mukozayla kaplı bir tünel haline geliyor ve kapatılması için o dokunun cerrahi olarak çıkarılması gerekiyor. Yani ilk günlerde gitmekle üçüncü haftada gitmek aynı işlem değil.

Kendiliğinden kapanma şansını asıl bozan şey basınç farkı. Sümkürmek, ağzı kapalı hapşırmak, pipetle içmek, sigara içmek, üflemeli çalgı çalmak ve dalmak sinüsteki havayı yuvadaki pıhtıya doğru itiyor ya da çekiyor; pıhtı oynadıkça açıklık büyüyor. Bu yüzden kapatmayı bekleyen hastaya verilen ilk talimatlar ilaç değil, davranış kuralları oluyor.

Beklemenin sessiz bir bedeli var. Aynı derlemede, kapatılmayan geniş açıklıklarda hastaların yaklaşık yarısında 48 saat içinde, yaklaşık onda dokuzunda iki hafta içinde sinüzit geliştiği aktarılıyor. Ağız boşluğunun bakterileri sinüse doğrudan giriş buluyor ve sinüs kendini temizleyemez hale geliyor. Bu noktadan sonra iş tek bir deliği kapatmak olmaktan çıkıyor, iltihaplı bir sinüsü de tedavi etmeye dönüşüyor.

Kararı büyük ölçüde açıklığın genişliği veriyor. Yayınlarda birbirine yakın eşikler geçiyor: iki milimetreden küçük açıklıkların pıhtı korunduğunda kendiliğinden iyileşebildiği, üç dört milimetreyi aşan açıklıkların ise kendiliğinden kapanmayıp kapatılması gerektiği bildiriliyor. Dikişin nerede yetmeyip flep gerektiği konusunda yayınlar ortak bir milimetre sınırında birleşmiyor. Ölçümü hekim sondla ve tomografi üzerinden yapıyor; aynaya bakarak verilebilecek bir karar değil.

Konunun implant planına dokunan tarafı şu: sinüs tabanında açık ya da yeni kapatılmış bir pencere varken o bölgede sinüs tabanı yükseltme, yani sinüs lift yapılmıyor. Önce sinüsün temizlenmesi ve kapatmanın sağlam iyileşmesi bekleniyor. Bunun kendisi de bir gecikme kalemi. Kaybı tek dişle sınırlı kalmayan, çok sayıda dişi eksik olan hastalarda uyguladığımız yöntemde implantlar çenenin derinindeki sert dış tabakaya tutunuyor ve sinüs tabanının yükseltilmesi çoğu vakada gündeme gelmiyor; uygun olan hastalar üç klinik günün sonunda sabit dişleriyle dönüyor. Sizin için hangisinin geçerli olduğunu tomografi gösteriyor.

Kendiliğinden kapanır mı, cerrahi mi gerekir

Aşağıdaki iki liste karar vermiyor, hangi yöne yakın olduğunuzu gösteriyor. Kesin ayrımı muayene, sondla ölçüm ve tomografi yapıyor.

Uygun olduğu durumlar

Açıklık birkaç milimetreden küçükseİki milimetre dolayındaki açıklıkların, pıhtı yerinde kaldığı sürece kendiliğinden kapanabildiği bildiriliyor. Basınç yaratan her davranış bu şansı azaltıyor.
Durum çekimin yapıldığı gün fark edildiyseHekim açıklığı daha koltuktayken fark ettiyse çoğu zaman aynı seansta kapatır. Erken kapatılan açıklıkta ne epitel kanalı oluşmuş olur ne de sinüs enfekte olmuştur.
Sinüsünüz temizseÖncesinde sinüzitiniz yoksa, tek taraflı kötü kokulu akıntı ve yüzde basınç hissi başlamamışsa iş yalnızca açıklığın kapatılmasında kalıyor.
Kurallara uyabiliyorsanız ve sigara içmiyorsanızSümkürmemek, hapşırığı ağzı açık karşılamak, pipet kullanmamak ve sigarayı bırakmak iyileşmenin en belirleyici parçası.

Uygun olmadığı durumlar

Açıklık dört milimetreden genişseBu genişlikten sonra kendiliğinden kapanma şansının belirgin biçimde düştüğü ve cerrahi kapatma gerektiği bildiriliyor. Beklemek burada zaman kazandırmıyor.
Bir haftadan uzun süredir açıksaYayınlarda açıklığın ortalama yedi sekiz günde epitelle döşenip kalıcı bir fistül kanalına döndüğü bildiriliyor. Kapatma artık yalnızca dikiş değil, o kanalın çıkarılmasını da içeriyor.
Sinüs içinde kök parçası ya da yabancı cisim varsaÇekim sırasında sinüse itilen bir kök ucu, dolgu maddesi ya da implant, açıklık kapatılsa bile sinüzitin sürmesine yol açar. Önce o parçanın çıkarılması gerekiyor.
Sinüste yerleşik bir iltihap varsaTek taraflı irinli akıntı, kötü koku ve yüz basıncı varsa tabloya odontojenik sinüzit eklenmiş demektir. Bu vakalarda kapatma ile sinüsün tedavisi birlikte planlanıyor ve kulak burun boğaz hekimi de devreye giriyor.
Aynı bölge daha önce kapatılıp yeniden açıldıysaTekrarlayan açıklıkta ilk denemede eksik kalan bir şey vardır: temizlenmemiş sinüs, gergin kapatılmış flep ya da sigara. İkinci kapatma daha geniş bir planla yapılıyor.

Hekimde ne yapılıyor

Bu tek dişe ait bir sorun ve tedavisi sizi çeken hekimin ya da bir ağız, diş ve çene cerrahının işi. Aşağıdaki sıra ilk muayeneden kapatmanın doğrulanmasına kadar ne bekleyeceğinizi gösteriyor.

1
Açıklığın varlığının doğrulanması
Hekim yuvaya bakar, kenarlardan hava kabarcığı ya da köpüklü sızıntı gelip gelmediğini kontrol eder. Klasik yöntem burun üfleme testidir: burun delikleri kapatılıp ağız açıkken hafifçe üflenir ve hava geçişi aranır. Açıklığın önüne tutulan küçük bir ayna buğulanıyorsa bu da geçiş olduğunu gösterir. Bu testi evde tekrarlamayın; yarattığı basınç taze pıhtıyı kaldırabilir.
2
Görüntüleme
Panoramik röntgen ilk fikri verir; sinüs tabanının durumunu, açıklığın genişliğini ve sinüse kaçmış bir kök parçası olup olmadığını en net gösteren tomografidir. Bu görüntü aynı zamanda sinüsün iltihaplı olup olmadığını da ortaya koyar.
3
Taze açıklıkta erken kapatma
Çekimin üzerinden saatler ya da birkaç gün geçmişse hedef pıhtıyı korumak ve kenarları birbirine yaklaştırmaktır. Dar açıklıklarda dikiş ve pıhtıyı yerinde tutan bir örtü yeterli olabilir; daha genişlerinde yanaktan hazırlanan bir mukoza flebi açıklığın üzerine kaydırılıp dikilir.
4
Sinüsün tedavisi
Sinüs zaten enfekte olduysa yalnız deliği kapatmak yetmiyor: antibiyotik, burun açıcı ve gerekiyorsa kulak burun boğaz hekiminin endoskopik girişimi devreye giriyor.
5
Kronikleşmiş fistülün kapatılması
Epitelle döşenmiş kanalda önce o doku çıkarılıyor, sonra bölge sağlıklı bir dokuyla örtülüyor. Yayınlarda en sık geçen teknikler yanaktan ilerletilen mukoza flebi, damaktan çevrilen flep ve yanaktaki yağ yastıkçığının kaydırılması.
6
İyileşmenin doğrulanması ve planın güncellenmesi
Kapatmanın tuttuğu, sıvı kaçışının bitmesi ve dokunun sağlam kapanmasıyla anlaşılıyor. Bu doğrulandıktan sonra o bölgedeki boşluğun nasıl kapatılacağı, implant düşünülüyorsa hangi planın uygun olduğu yeniden değerlendiriliyor.

Kapatma seçenekleri ve sonrası

Bunlar birbirinin rakibi değil; açıklığın genişliğine, yaşına ve sinüsün durumuna göre biri doğru olan. Sıralama en az müdahaleli olandan başlıyor.

Pıhtının korunması ve dikiş

Dar ve taze açıklıklarda uygulanan en basit yol. Kenarlar yaklaştırılıp dikiliyor, pıhtı yerinde tutuluyor ve davranış kuralları veriliyor. Yumuşak gıda, sümkürmemek, pipet ve sigara yok.

Yanaktan ilerletilen mukoza flebi

Yanak tarafındaki diş eti dokusu hazırlanıp açıklığın üzerine kaydırılarak dikiliyor; geniş açıklıklarda en sık başvurulan yöntem olarak geçiyor. Flebin gerginlik olmadan oturması gerekiyor.

Damaktan çevrilen flep

Damak mukozası kalın ve iyi kanlanan bir doku; sapından döndürülüp açıklığın üzerine getiriliyor. Yanak flebinin yetersiz kaldığı durumlarda tercih ediliyor.

Yanaktaki yağ yastıkçığının kaydırılması

Yanağın içindeki yağ dokusunun bir bölümü açıklığın üzerine getiriliyor. Geniş ya da tekrarlayan açıklıklarda, çoğu zaman bir mukoza flebiyle birlikte kullanılıyor.

Sinüs tedavisiyle birlikte kapatma

Sinüs iltihaplıysa ya da içinde yabancı cisim varsa kapatma tek başına yeterli olmuyor. Kulak burun boğaz hekimiyle ortak planlanan bu yolda sinüs temizleniyor, sonra ya da aynı seansta açıklık kapatılıyor.

Diş kaybınız birden fazla dişe yayıldıysa

Açıklık kapandıktan sonra sıra o bölgedeki boşluğa geliyor. Kaybınız tek dişte kalmadıysa elinizdeki panoramik röntgeni ya da tomografiyi formdan gönderin; görüntüyü tedaviyi yapacak hekim okur ve 24 saat içinde yazılı olarak yanıtlarız. Bu bir ön değerlendirmedir, kesin karar muayene ve tomografiden sonra veriliyor. Tek diş eksikliğinde doğru adres kendi diş hekiminiz.

Bekleyince ne oluyor

Aşağıdakiler, açıklığın kendiliğinden kapanmasını beklerken gerçekten olabilecek şeyler. Hangi hekime giderseniz gidin doğru soruları sorabilmeniz için yazıyoruz.

Sinüs enfekte oluyor

Kapatılmayan geniş açıklıklarda hastaların yaklaşık yarısında 48 saat içinde, yaklaşık onda dokuzunda iki hafta içinde sinüzit geliştiği bildiriliyor. Tek taraflı, kötü kokulu akıntı ve yüzde basınç hissi bunun ilk işaretleri.

Kapanma penceresi kapanıyor

Açıklık 48-72 saatten uzun açık kaldığında kenarlardan epitel göç etmeye başlıyor ve kanal döşendikten sonra iş kendiliğinden kapanmaktan çıkıp cerrahi kapatmaya dönüşüyor.

Sümkürmek açıklığı büyütüyor

Burnu sümkürmek, ağzı kapalı hapşırmak ve pipetle içmek sinüs ile ağız arasında basınç farkı yaratıp pıhtıyı yerinden kaldırıyor. Birçok hastada açıklığın büyümesinin sebebi işlemin kendisi değil, sonrasındaki bu alışkanlıklar.

Sinüse kaçan parça sessiz kalabiliyor

Çekim sırasında sinüse itilen bir kök ucu haftalarca belirti vermeyebilir, sonra inatçı tek taraflı sinüzit olarak geri döner. Bu yüzden zor geçen bir üst azı çekiminden sonra görüntüleme isteyin.

Kapatma her zaman ilk seferde tutmayabiliyor

Gerginlik altında kapatılan flep, temizlenmemiş bir sinüs ve sigara başarısızlık sebepleri arasında sayılıyor. İkinci bir işlem gerekebileceğini baştan bilmek beklentiyi doğru kuruyor.

Sonrasında ne bekleyeceksiniz

Aşağıdaki akış açıklığın kapatılmasıyla başlayan yol için geçerli. Süreler kişiye göre değişiyor, sizi izleyen hekimin verdiği plan önceliklidir.

İlk günler
Bölgede hassasiyet ve bir miktar şişlik olağan. Yumuşak gıdayla beslenin, o taraftan çiğnemeyin, ağzınızı sert hareketlerle çalkalamayın ve reçete edilen ilaçları eksiksiz kullanın.
İlk iki hafta: basınç kuralları
Bu dönemde en kritik şey sinüsle ağız arasında basınç farkı yaratmamak. Burnunuzu sümkürmeyin, hapşırırken ağzınızı açık tutun, pipet kullanmayın, sigara içmeyin, üflemeli çalgı çalmayın, ağır kaldırmayın. Uçuş ve dalış planınız varsa hekiminize danışmadan yapmayın.
Kapatmanın doğrulanması
Sıvı kaçışının tamamen bitmesi ve dokunun sağlam kapanması kapatmanın tuttuğunu gösteriyor. Kontrollerin zamanlamasını sizi tedavi eden hekimin takip planı belirliyor.
İmplant planına dönüş
O bölgeye implant düşünülüyorsa karar, kapatmanın iyileşmesi ve sinüsün temiz olduğunun görülmesinden sonra tomografi üzerinden veriliyor. Sinüs tabanı yükseltme gerekip gerekmediği de bu görüntüde ortaya çıkıyor.

Bu durumlarda beklemeyin

Sıvı kaçışı kapatmadan sonra da sürüyorsa. Su içerken burnunuzdan gelmeye devam ediyorsa kapatma tutmamış olabilir. Bunu bekletmeden hekiminize bildirin.
Tek taraflı kötü kokulu akıntı ve yüzde basınç başladıysa. Bu, sinüsün enfekte olduğunun işareti. Ayrı bir tedavi gerektiriyor ve kendiliğinden geçmesi beklenmiyor.
Ateşiniz çıktıysa ya da şişlik hızla büyüyorsa. Yayılan bir enfeksiyonun işareti olabilir; aynı gün değerlendirilmesi gerekiyor.
Gözünüzde şişlik ya da görmenizde değişiklik varsa. Bu belirtiler acil bir tabloya işaret ediyor. Randevu beklemeyin, doğrudan acil servise gidin.

Sık sorulanlar

Su içerken burnumdan geliyor, bu ne demek?

Ağız boşluğu ile üst çene sinüsü arasında bir geçiş kaldığı anlamına geliyor. En sık üst azı ya da küçük azı dişinin çekilmesinden sonra ortaya çıkıyor. Kendiliğinden düzelmesini beklemek yerine, dişi çeken hekime ya da bir ağız cerrahına aynı gün ulaşın; yayınlarda kapatmanın 24-48 saat içinde yapılması öneriliyor.

Ağız burun arası açıklık kendiliğinden kapanır mı?

Milimetrik açıklıklarda mümkün. Yayınlarda iki milimetre dolayındaki açıklıkların, yuvadaki pıhtı korunduğu sürece kendiliğinden iyileşebildiği bildiriliyor. Üç dört milimetreyi aşan açıklıklarda ise kendiliğinden kapanmanın beklenmediği ve cerrahi kapatma gerektiği belirtiliyor. Ölçümü hekim yapıyor.

Oroantral fistül nedir, açıklıktan farkı ne?

Taze olana oroantral açıklık, epitelle döşenip kalıcı bir kanala dönüşmüş olana oroantral fistül deniyor. Açıklığın 48-72 saatten uzun sürede epitel göçünü başlattığı, ortalama yedi sekiz günde kanalın döşendiği bildiriliyor. Kanal döşendikten sonra kapanma kendiliğinden olmuyor.

Çekimden sonra burnumu sümkürebilir miyim?

Üst arka bir diş çekildiyse hayır. Sümkürmek sinüsle ağız arasında basınç farkı yaratıp pıhtıyı yerinden kaldırıyor. Hapşırığı ağzınız açık karşılayın, pipet kullanmayın, sigara içmeyin ve ağır kaldırmayın. Bu kuralların ne kadar süre geçerli olduğunu hekiminiz söyler; yayınlarda sık geçen süre iki hafta.

Açıklık kapatılmazsa ne olur?

Ağız bakterileri sinüse doğrudan giriyor. Kapatılmayan geniş açıklıklarda hastaların yaklaşık yarısında 48 saat içinde, yaklaşık onda dokuzunda iki hafta içinde sinüzit geliştiği bildiriliyor. Beklemek işlemi küçültmüyor, büyütüyor.

Hangi hekime gitmeliyim, diş hekimine mi kulak burun boğaza mı?

Önce dişi çeken hekime ya da bir ağız, diş ve çene cerrahına gidin; açıklığı kapatacak olan onlar. Sinüs de enfekte olmuşsa, tek taraflı irinli akıntı ve kötü koku varsa ya da sinüse kaçmış bir parça bulunuyorsa kulak burun boğaz hekimi de sürece katılıyor. İki tarafın birlikte çalıştığı bir plan en sağlam sonucu veriyor.

Hekime giderken neleri sormalıyım?

Şunları not alın: açıklık kaç milimetre, taze mi yoksa epitelle döşenmiş mi, sinüsün içinde kök parçası ya da başka bir cisim var mı, sinüs iltihaplı mı, kapatma hangi teknikle yapılacak, ne kadar süre basınç kurallarına uymam gerekiyor, implant planım bundan nasıl etkilenecek. Bu yedi sorunun cevabı yazılıysa süreci takip edebilirsiniz.

Açıklık kapandıktan sonra o bölgeye implant yapılabilir mi?

Kapatma sağlam iyileştikten ve sinüsün temiz olduğu görüldükten sonra değerlendiriliyor. Karar tomografiyle veriliyor: sinüs tabanının durumu, kemiğin yüksekliği ve kaç dişin eksik olduğu planı belirliyor. Çok sayıda dişi eksik olan hastalarda çenenin sert dış tabakasına tutunan yerleşimlerle sinüs tabanının yükseltilmesi çoğu vakada gündeme gelmiyor.

Sinüs lift ya da implant sonrası da böyle bir açıklık olur mu?

Olabiliyor. İncelemede çekim dışındaki sebepler arasında kist ve tümör cerrahisi, implant uygulamaları, sinüs tabanı yükseltme ve travma sayılıyor. Belirti aynı: sıvının burundan gelmesi, tek taraflı akıntı, konuşurken hava kaçması.

Kaynaklar

İlgili sayfalar

Kendi durumunuz için hangi seçenek gerçekçi, röntgeninize bakıp yazalım.

Değerlendirme iste

Sonraki adım

Röntgeninizi gönderin, seçenekleri birlikte konuşalım.

Tomografinizi ya da panoramik röntgeninizi paylaşın; hangi seçeneğin sizin dişiniz için gerçekçi olduğunu 24 saat içinde yazalım.

Değerlendirme iste