İmplant öncesi tomografi neden çekilir?

Panoramik röntgen çenenizin tek bir düzlemde, önden arkaya yassılaştırılmış görüntüsüdür. Kemiğin ne kadar yukarı uzandığı hakkında fikir verir ama iki boyutlu olduğu için kalınlık bilgisi taşımaz; aynı görüntüde önünüzdeki ve arkanızdaki yapılar üst üste biner. İmplant kararı yalnızca yükseklikle değil genişlik ve komşu yapılarla birlikte verilir; panoramik bu ikisini gösteremez.

Üç boyutlu tomografi, çenenizin etrafında dönen bir cihazla yüzlerce kesit görüntü alır ve bunları bilgisayarda tek bir üç boyutlu modelde birleştirir. Sonuç, kemiği istediğiniz herhangi bir düzlemde, milimetrik ölçekte kesip bakabileceğiniz bir görüntü. İmplant planlanan her noktada kemiğin genişliği, sinir kanalının derinliği, sinüs tabanının konumu ve dış sert tabakanın, yani kortikal kemiğin kalınlığı ayrı ayrı ölçülür.

Bu ölçümlerin her biri bir karara dönüşür. Genişlik, hangi çaptaki implantın güvenle sığacağını belirler. Sinir kanalının derinliği, implantın ne kadar uzatılabileceğinin ve hangi açıyla yerleştirileceğinin sınırını çizer. Sinüs tabanının konumu, üst çenenin arka bölgesinde ek bir cerrahiye gerek olup olmadığını gösterir. Kortikal kemiğin kalınlığı ise stratejik implantın tutunacağı yüzeyin sağlam olup olmadığını ortaya koyar.

Radyasyon konusunda dürüst olmak gerekirse: dental tomografi düşük dozlu bir görüntüleme yöntemi ve dişhekimliğinde yalnızca klinik olarak gerekli olduğunda istenir. Cleveland Clinic'in hasta bilgilendirmesi, bir tam ağız diş röntgeni setinin dozunu günlük hayattan tanıdık kaynaklarla karşılaştırıyor: granit ya da seramik gibi yapı malzemeleri, yüksek irtifada uçmak, güneşten ve yerden gelen doğal arka plan radyasyonu. Üç boyutlu tomografinin dozu taranan alana göre değişir ve genelde bu setten biraz daha yüksektir; yine de dişhekimliğinde düşük doz sayılan bir aralıkta kalır. Bunlar küçümsenecek bir doz olmadığını değil, alışılmadık bir doz da olmadığını gösteriyor.

Hamilelikte tomografi çekilir mi sorusunun dürüst cevabı şu: dental görüntülemenin hamilelikte ve emzirmede genel olarak güvenli kabul edildiği söyleniyor, ama çoğu hekim gerçekten gerekmedikçe hamilelikte görüntüleme istemekten kaçınıyor. Hamileyseniz ya da hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız bunu randevudan önce söyleyin; tedavinin zamanlaması buna göre planlanır.

Elinizde yakın zamanda çekilmiş bir panoramik röntgen ya da tomografi varsa getirin; ön değerlendirme için işe yarar ve gereksiz bir tekrarı önleyebilir. Ama tedavi kararı için görüntünün güncel olması gerekir: diş çekimi, uzun süreli protez kullanımı ya da geçen zaman kemiğin şeklini değiştirmiş olabilir. Görüntü belirgin biçimde eskiyse yeni bir tarama istememiz sizi değil, kararın kendisini korumak içindir.

Implant72 protokolünde bu görüntü üç klinik günün ilkinde, cerrahiden önce çekiliyor. O gün, tomografiye bakılarak plan yeniden değerlendiriliyor; kaç implant, hangi açı, hangi derinlik netleşiyor ve aynı gün cerrahiye geçiliyor. Görüntüleme ile cerrahi arasında aylarca beklenen bir süreç yok; ikisi aynı günün içinde birbirini tamamlıyor.

Her diş eksikliğinde aynı kapsamda tomografi gerekmez. Tek bir implant planlanıyorsa dar bir alanı kapsayan, daha küçük bir hacimde tarama yeterli olabilir; tam ağız planında birden fazla bölge aynı anda değerlendirileceği için daha geniş bir alan taranır. Diş hekimliğinde görüntülemenin yalnızca tedaviyi gerçekten değiştirecek bilgiyi sağlayacağı durumlarda istenmesi öneriliyor; yani karar tek tip bir kural değil, sizin vakanızın kapsamına göre verilir.

Üst çene ile alt çene arasında da dikkat edilen yapı değişir. Alt çenede asıl önem taşıyan yapı dudağa ve çeneye his taşıyan sinir kanalıyken, üst çenenin arka bölgesinde asıl önem taşıyan yapı sinüs boşluğunun tabanı. Diş kaybından sonra bu bölgede kemik yüksekliği azaldıkça sinüs boşluğu aşağı doğru genişleyebilir; tomografi bu mesafeyi de milimetrik olarak gösterir. Hangi çenede çalışılacağı, görüntülemede hangi yapıya özellikle dikkat edileceğini belirler ve planı buna göre şekillendirir.

Aşağıdaki ayrım hangi durumda hangi görüntünün yeterli olduğunu gösteriyor. Kesin karar muayeneden sonra netleşir.

Implant72 protokolünde bu adımlar üç klinik günün ilkinde, cerrahiden önce gerçekleşiyor.

1. 1

   Kayıt ve kısa bir anamnez

   Genel sağlığınız, kullandığınız ilaçlar ve varsa hamilelik durumunuz sorulur; bunlar görüntüleme kararını etkiler.

2. 2

   Tarama birkaç saniye sürer

   Cihaz başınızın etrafında döner, siz hareketsiz durursunuz. Ağrısız bir işlemdir, iğne ya da temas gerektirmez.

3. 3

   Görüntü aynı gün işlenir

   Üç boyutlu model birkaç dakika içinde hazır olur; hekim kemiği istediği düzlemde kesip inceleyebilir.

4. 4

   Plan görüntüye göre yeniden değerlendirilir

   Kaç implant, hangi açı, hangi derinlik ve greft gerekip gerekmediği bu görüntüye bakılarak netleşir; önceden konuşulan plan bu noktada değişebilir.

5. 5

   Aynı gün cerrahiye geçilir

   Görüntüleme ile cerrahi arasında ayrı bir randevu ya da bekleme yok; ikisi aynı günün parçası.

Hangisinin ne için kullanıldığını bilmek, hekiminizin neden belirli bir görüntü istediğini anlamanızı kolaylaştırır.

Bunları abartmadan, olduğu gibi yazıyoruz.

Tomografinin kendisi ağrısız ve iyileşme gerektirmeyen bir işlem; aşağıdaki akış görüntüden sonra sürecin nasıl ilerlediğini anlatıyor.

1. Aynı gün, birkaç dakika içinde

   Görüntü işlenir ve hekim kemiği üç boyutlu olarak inceler; ilk değerlendirme aynı gün yapılır.

2. Aynı gün, plan netleşir

   Kaç implant, hangi açı ve derinlikle yerleştirileceği, greft gerekip gerekmediği bu görüntüye göre son hâlini alır.

3. Aynı gün, cerrahiye geçilir

   Implant72 protokolünde görüntüleme ile cerrahi arasında bekleme yok; ikisi üç klinik günün ilk gününde art arda gerçekleşir.

4. Sonraki kontroller

   Tedavi ilerledikçe gerekiyorsa ek görüntüleme kliniğin takip planına göre istenir; rutin bir tekrar değildir.