Ból i nadwrażliwość
Ząb boli, a na zdjęciu RTG nic nie widać: co może być przyczyną?
Czyste zdjęcie RTG nie musi oznaczać, że problemu nie ma; może oznaczać, że RTG nie potrafi odpowiedzieć na to pytanie
Pokazujesz palcem miejsce, które boli, a lekarz patrzy na zdjęcie i mówi, że nic nie widzi. To bardzo częsta sytuacja i może mieć dwa różne znaczenia. Pierwsze: problem naprawdę tkwi w zębie, ale jest zbyt wczesny albo zbyt drobny, żeby zwykłe zdjęcie RTG go pokazało, np. pęknięcie cienkie jak włos albo zapalenie nerwu, które nie odbiło się jeszcze na kości. Drugie: ból czujesz w zębie, ale jego źródło leży gdzie indziej, w zatoce, mięśniach żucia, nerwie albo w sercu. Co z tych dwóch zachodzi, rozstrzyga nie obraz, tylko testy wykonane na zębie.
Krótka odpowiedź
Główne przyczyny bólu zęba przy czystym zdjęciu RTG leżące w samym zębie to pęknięcie cienkie jak włos i wczesne zapalenie nerwu, które nie odbiło się jeszcze na kości; obu zwykłe zdjęcie często nie pokazuje. Przyczyny spoza zęba to zapalenie zatok, ból mięśni żucia, ból pochodzenia nerwowego i rzadko serce. Rozróżnia je test na zimno, test nagryzania i opukiwanie zęba. Jeśli żaden ząb nie odtwarza bólu, nie należy przechodzić do nieodwracalnego zabiegu.
- Granica zwykłego zdjęcia RTG
- Często nie wykrywa wczesnego zapalenia przy wierzchołku korzenia
- Pęknięcie
- Zwykle niewidoczne na RTG, wykrywa je test nagryzania
- Co rozstrzyga
- Test na zimno, test nagryzania, opukiwanie i objawy towarzyszące
- Zasada podstawowa
- Bez znalezienia zęba, który odtwarza ból, nie robi się leczenia kanałowego ani ekstrakcji
Weryfikacja medyczna: Bilge Ilgın, lekarz dentysta · Implantologia
Co widać na zdjęciu RTG, a czego nie
Zdjęcie RTG zęba pokazuje cień tkanek twardych: szkliwa, zębiny, kości. Miazga, czyli tkanka nerwowo-naczyniowa wewnątrz zęba, jest tkanką miękką; jej zapalenie nie zostawia na zdjęciu żadnej zmiany. Na RTG widać nie samo zapalenie, tylko ciemny cień, który pojawia się, gdy zaczyna ono niszczyć kość przy wierzchołku korzenia. Powstanie takiego cienia wymaga czasu. W pierwszych dniach bólu zdjęcie może więc wyjść czyste, bo w kości nie ma jeszcze czego zobaczyć.
Są badania, które zmierzyły, że nawet zapalenie widoczne już w kości może umknąć na zwykłym zdjęciu. W pracy opublikowanej w International Endodontic Journal 86 korzeni w żuchwach i szczękach ze zwłok najpierw zobrazowano, a potem zbadano pod mikroskopem. Zapalenie przy wierzchołku korzenia wykryło cyfrowe zdjęcie wykonane pod jednym kątem w 27% przypadków, z dodatkowymi zdjęciami pod innym kątem w 38%, a tomografia stożkowa w 89%. W innym badaniu z Brazylii, obejmującym 1 508 zębów pacjentów z zakażeniem kanałów, przy tomografii jako punkcie odniesienia czułość wyniosła 55% dla zdjęcia wewnątrzustnego (okołowierzchołkowego) i 28% dla pantomogramu, a autorzy napisali, że klasyczne metody trafnie rozpoznają zapalenie dopiero w zaawansowanym stadium.
Te liczby pokazują też ważne rozróżnienie: małe zdjęcie wykonane od wewnątrz jamy ustnej na jeden ząb (zdjęcie okołowierzchołkowe) i pantomogram, który pokazuje całe uzębienie, to nie to samo. Pantomogram daje szeroki obraz na jednym zdjęciu, ale gorzej radzi sobie z drobnymi szczegółami, takimi jak okolica wierzchołka korzenia. Kiedy słyszysz „na zdjęciu nic nie ma”, warto zapytać, jakie zdjęcie wykonano. Zdjęcie okołowierzchołkowe bolącego zęba, w razie potrzeby powtórzone pod innym kątem, może pokazać to, co przeoczył pantomogram.
Tomografia stożkowa (CBCT) pokazuje ząb i jego otoczenie w trzech wymiarach, dlatego jest wyraźnie czulsza w wykrywaniu zapalenia przy wierzchołku korzenia. Nie jest jednak pierwszym krokiem przy każdym bólu: wiąże się z większą dawką promieniowania, metalowe wypełnienia, korony i wypełnienia kanałowe dają na obrazie artefakty, a cienkie pęknięcia i tak mogą umknąć. Ograniczenia tomografii przy pęknięciach i złamaniach opisujemy szczegółowo na stronie o pękniętym zębie. Po CBCT sięga się zwykle wtedy, gdy testy kliniczne wskazują jeden ząb, a zwykłe zdjęcie milczy.
Pierwszą przyczyną niewidocznego na RTG bólu leżącą w samym zębie jest pęknięcie. W amerykańskim rejestrze, w którym udział wzięło 209 gabinetów i obserwowano 2 858 pacjentów z widocznym gołym okiem pęknięciem, tylko 2% pęknięć dało się dostrzec także na zdjęciu RTG. W tym samym badaniu najczęstszą dolegliwością była wrażliwość na zimno; ból przy nagryzaniu był jednak silniej związany z pęknięciem. Lekarz szuka go testem nagryzania, który obciąża guzki zęba po kolei, silnym światłem przepuszczanym przez ząb i barwnikiem. Inne przyczyny bólu przy żuciu omawia strona o zębie bolącym przy żuciu.
Druga przyczyna w samym zębie to wczesne zapalenie miazgi (pulpitis). Cleveland Clinic rozróżnia dwa etapy. W odwracalnym zapaleniu wrażliwość na zimno lub słodkie szybko mija, ciepło nie wywołuje bólu, a opukiwanie zęba nie boli. W nieodwracalnym wrażliwość na ciepło, zimno lub słodkie trwa dłużej niż kilka sekund, może pojawić się pulsowanie lub ćmienie, a opukiwanie zęba boli. Na obu etapach zdjęcie RTG może wyglądać prawidłowo. Dlatego decyzję podejmuje się nie na podstawie obrazu, tylko tego, jak długo utrzymuje się ból po zimnym.
Jest też ból zęba, którego źródło nie leży w zębie. Przegląd systematyczny w Journal of Oral Rehabilitation dzieli ból odczuwany w zębie bez widocznej przyczyny w zębie ani w dziąśle na osiem grup: ból mięśniowy promieniujący do zęba, ból pochodzenia nerwowego, ból o nieznanej przyczynie, naczyniowy ból podobny do migreny, ból zatok promieniujący do zęba, ból serca promieniujący do zęba, ból o podłożu psychospołecznym i ból związany z innymi chorobami. Wniosek przeglądu mieści się w jednym zdaniu: należy unikać niepotrzebnego leczenia stomatologicznego.
Dlaczego to ostrzeżenie ma znaczenie, pokazuje metaanaliza w Journal of Endodontics. W badaniach nad bólem utrzymującym się ponad pół roku po leczeniu kanałowym ból bez żadnych oznak choroby zęba występował w około 3,4% zębów. Bardziej uderza co innego: w 56% przypadków przewlekłego bólu (44 z 78) uznano, że jego źródło leży poza zębem. Autorzy piszą, że mniej więcej połowa bólów utrzymujących się po leczeniu kanałowym może należeć do tej grupy i że w takich przypadkach nie należy oczekiwać, że leczenie zęba usunie ból.
Które objawy wskazują na ząb, a które na inne źródło
Pierwsza lista to objawy, które sugerują, że problem tkwi w zębie, nawet jeśli zdjęcie RTG jest czyste. Druga pokazuje, kiedy źródło może leżeć gdzie indziej albo kiedy czekanie nie jest właściwe.
Kiedy to rozwiązanie jest odpowiednie
- Krótki, ostry ból pojawia się w chwili zwolnienia nacisku po nagryzieniuTo najbardziej znane zachowanie pękniętego zęba. Ból pojawia się zwykle przy nagryzaniu określonego guzka pod określonym kątem; lekarz szuka tego miejsca testem nagryzania.
- Ból utrzymuje się jeszcze po wypluciu zimnej wodyCleveland Clinic uważa wrażliwość trwającą dłużej niż kilka sekund za oznakę nieodwracalnego zapalenia miazgi. Krótkie ćmienie, które szybko mija, sugeruje wcześniejszy, jeszcze odwracalny etap.
- Umiesz wskazać palcem jeden konkretny ząbBól pochodzący z zęba zwykle dotyczy jednego zęba i daje się odtworzyć testem wykonanym na tym zębie. To mocny powód, żeby skupić się na zębie, nawet jeśli zdjęcie jest czyste.
- W tym zębie niedawno założono głębokie wypełnienie lub koronęGłębokie wypełnienia mogą obciążać miazgę, a zbyt wysokie wypełnienie może boleć przy nagryzaniu. Oba te stany często dają ból, choć na zdjęciu RTG niczego nie widać.
Kiedy nie jest odpowiednie
- Boli naraz kilka górnych zębów bocznych po tej samej stronieJeśli ból nasila się zwłaszcza przy pochylaniu się do przodu, a towarzyszy mu zatkany nos, podejrzewa się zatoki. NHS wymienia ból zęba wśród objawów zapalenia zatok i pisze, że zapalenie zatok zwykle mija samo w ciągu 4 tygodni.
- Ból jest rano, a żuchwa i skronie są zmęczoneBól promieniujący do zęba z mięśni żucia wiąże się z zaciskaniem i zgrzytaniem zębami. W takim obrazie ucisk na mięsień potrafi odtworzyć ból zęba, a testy wykonywane na zębie go nie wywołują.
- Ból pojawia się przy chodzeniu lub wchodzeniu po schodach i mija w spoczynkuNHS pisze, że ból dławicowy może być odczuwany poza klatką piersiową także w szyi, barkach, żuchwie lub ramionach i zwykle pojawia się przy wysiłku. Jeśli uciskowi lub bólowi w klatce piersiowej towarzyszą poty, nudności, zawroty głowy lub duszność albo ból nie mija po odpoczynku, zadzwoń pod numer 112. Nawet jeśli ból przychodzi i odchodzi, jak najszybciej zgłoś się nie do dentysty, tylko do lekarza rodzinnego albo kardiologa.
- Pojawiają się kilkusekundowe napady jak porażenie prądemNHS opisuje nerwoból nerwu trójdzielnego jako nagłe napady odczuwane w żuchwie, zębach lub dziąsłach jak porażenie prądem, trwające od kilku sekund do około 2 minut; wywołują je zwykle lekkie dotknięcia, np. mycie twarzy, jedzenie albo szczotkowanie zębów. Jeśli dentysta wykluczył przyczynę zębową, kolejnym adresem jest lekarz rodzinny albo neurolog; nie należy przechodzić do nieodwracalnego zabiegu na zębie.
Jak krok po kroku znajduje się źródło bólu
Kolejność zaczyna się nie od obrazu, tylko od zagrożeń i testów. Celem jest udowodnienie, skąd pochodzi ból, zanim dojdzie do nieodwracalnego zabiegu.
- 1
Najpierw objawy alarmowe: przerwij i jedź na SOR
Jeśli bólowi zęba towarzyszy obrzęk okolicy oka lub szyi albo obrzęk w jamie ustnej lub na szyi utrudniający oddychanie, przełykanie lub mówienie, NHS każe jechać prosto na oddział ratunkowy. Jeśli ból pojawia się przy wysiłku, a do tego dochodzi ucisk w klatce piersiowej, poty lub duszność, zadzwoń pod numer 112. W takich sytuacjach nie czeka się na zdjęcia ani testy.
- 2
Wywiad dotyczący bólu
Co wywołuje ból: zimno, ciepło, nagryzanie, pochylanie się, chodzenie? Jak długo trwa: sekundy czy minuty? Czy budzi cię ze snu? Czy bolą inne zęby po tej samej stronie, żuchwa, skroń albo ucho? Te pytania często mówią więcej niż obraz.
- 3
Test na zimno
Zimny wacik przykłada się kolejno do podejrzanego zęba i do zębów sąsiednich. Lekarz zwraca uwagę na trzy rzeczy: czy ząb czuje, czy to ten sam ból, który znasz, i jak długo ból trwa po odsunięciu zimna. Ból dłuższy niż kilka sekund sugeruje poważne zapalenie miazgi, a brak reakcji, że nerw mógł obumrzeć.
- 4
Test nagryzania i opukiwanie
Guzki obciąża się po kolei specjalnym przyrządem; ostry ból przy zwolnieniu nacisku wskazuje na pęknięcie. Lekkie opukanie zęba pokazuje z kolei, czy tkanki otaczające korzeń objęte są zapaleniem. Cleveland Clinic zalicza ból przy opukiwaniu do oznak nieodwracalnego zapalenia miazgi.
- 5
Właściwe zdjęcie RTG, w razie potrzeby tomografia
Jeśli pantomogram nie wystarcza, wykonuje się zdjęcie okołowierzchołkowe bolącego zęba, w razie potrzeby powtórzone pod innym kątem. Gdy testy wyraźnie wskazują jeden ząb, a zwykłe zdjęcie milczy, w grę wchodzi tomografia stożkowa. Nawet czysta tomografia nie wyklucza całkowicie pęknięcia.
- 6
Poszukiwanie źródeł poza zębem
Jeśli żaden ząb nie odtwarza bólu, lekarz uciska mięśnie żucia, pyta o objawy ze strony zatok i zależnie od charakteru bólu kieruje do laryngologa, neurologa lub kardiologa.
- 7
Gdy sprawa jest niejasna: obserwacja
Jeśli źródło nie jest jasne, bezpieczniej jest poczekać i powtórzyć testy po kilku dniach lub tygodniach, niż spieszyć się z leczeniem kanałowym lub ekstrakcją. W miarę postępu zapalenia miazgi odpowiedzi w testach stają się wyraźniejsze, a gdy zapalenie odbije się na kości, także zdjęcie RTG zaczyna coś pokazywać.
Co się robi w zależności od źródła
Nie ma jednego właściwego leczenia; droga zależy od znalezionego źródła.
Pęknięty ząb
Zależnie od miejsca i głębokości pęknięcia guzki zęba spina się koroną lub nakładem (onlay), a jeśli nerw ucierpiał, wykonuje się leczenie kanałowe. Które pęknięcie pozwala zachować ząb, a które kończy się jego utratą, omawia strona o pękniętym zębie.
Odwracalne zapalenie miazgi
Cleveland Clinic pisze, że na tym etapie wystarczy usunąć przyczynę, zwykle próchnicę, i zamknąć ząb wypełnieniem. Miazga zostaje zachowana.
Nieodwracalne zapalenie miazgi
Objęta zapaleniem miazga nie wraca do zdrowia; w leczeniu kanałowym usuwa się ją i oczyszcza kanały. Decyzję podejmuje się na podstawie czasu trwania bólu w teście na zimno i reakcji na opukiwanie, a czyste zdjęcie RTG jej nie zmienia.
Ból związany z zatokami
Gdy zapalenie zatok zostanie wyleczone albo samo minie, ustępuje też ból zęba. NHS pisze, że zapalenie zatok zwykle mija w ciągu 4 tygodni, a jeśli po 3 tygodniach domowego leczenia nie ma poprawy, trzeba zgłosić się do lekarza.
Ból mięśniowy lub nerwowy
Przy bólu mięśni żucia pomagają szyna relaksacyjna i zmniejszenie obciążenia, przy bólu nerwowym leczenie farmakologiczne włączone przez lekarza; NHS pisze, że w nerwobólu nerwu trójdzielnego lekiem pierwszego wyboru jest karbamazepina, stosowana też w leczeniu padaczki. W obu przypadkach zabieg na zębie nie usuwa bólu.
Częste błędy w tej sytuacji
Piszemy o nich, bo niezależnie od wybranego lekarza warto umieć zadać właściwe pytania.
Odczytywanie czystego zdjęcia jako „z zębem wszystko w porządku”
Zmierzone liczby są jasne: w jednym badaniu cyfrowe zdjęcie wykonane pod jednym kątem wykryło zapalenie przy wierzchołku korzenia tylko w 27% przypadków. Jeśli wyniki testów wskazują jeden ząb, samo czyste zdjęcie nie oczyszcza go z podejrzeń.
Leczenie kanałowe lub ekstrakcja bez testów
Zabieg wykonany bez znalezienia zęba, który odtwarza ból, nie usunie bólu, jeśli jego źródło leży gdzie indziej, a jest nieodwracalny. Według metaanalizy mniej więcej w połowie bólów utrzymujących się po leczeniu kanałowym źródło może leżeć poza zębem.
Przekonanie, że skoro ból minął, problem się rozwiązał
Objęta zapaleniem miazga może po jakimś czasie obumrzeć; wtedy znika wrażliwość na zimno, a ból może ustać. Cleveland Clinic pisze, że gdy nerw obumiera, ząb może przestać czuć ciepło i zimno, ale nadal boleć przy opukiwaniu. Zakażenie po cichu postępuje w stronę wierzchołka korzenia.
Skupienie się na wskazanym zębie bez badania sąsiednich
Przy bólu promieniującym źródło bywa odczuwane w niewłaściwym zębie, a nawet w przeciwnym łuku. Dlatego test trzeba wykonać nie tylko na zębie, na który skarży się pacjent, ale też na zębach sąsiednich i w przeciwnym łuku.
Przeczekiwanie na antybiotyku
Cleveland Clinic pisze, że antybiotyk nie leczy zapalenia miazgi; ten ból usuwa likwidacja przyczyny lub leczenie kanałowe. Antybiotyk ma swoje miejsce przy szerzącym się zakażeniu i gorączce.
Czego się spodziewać później
Czas zależy od znalezionego źródła. Poniżej najczęstsze scenariusze.
Zanim źródło się wyjaśni
NHS zaleca na ten czas ibuprofen lub paracetamol, miękkie jedzenie, niegryzienie bolącym zębem i unikanie bardzo gorących, bardzo zimnych i słodkich potraw. Zapisanie, co wywołuje ból i jak długo trwa, przyspiesza następne badanie.
Po wypełnieniu lub koronie
W odwracalnym zapaleniu miazgi po usunięciu przyczyny nadwrażliwość zwykle stopniowo słabnie. Jeśli narasta albo przechodzi w pulsowanie, zapalenie miazgi mogło się posunąć dalej.
Po leczeniu kanałowym
Tkliwość przy nagryzaniu w pierwszych dniach jest spodziewana i sama słabnie. Jeśli ból utrzymuje się jeszcze po kilku miesiącach, rozpoznanie trzeba ponownie przemyśleć.
Jeśli źródło nie leży w zębie
Przebieg bólu zatokowego, mięśniowego lub nerwowego zależy od leczenia danego schorzenia. Leczenie zęba tego czasu nie skraca.
W tych sytuacjach nie czekaj
- Obrzęk okolicy oka lub szyi. NHS każe w takiej sytuacji jechać prosto na oddział ratunkowy. Nie jedź na SOR własnym samochodem.
- Trudności z oddychaniem, przełykaniem lub mówieniem. Jeśli powoduje je obrzęk w jamie ustnej lub na szyi, natychmiast jedź na SOR albo zadzwoń pod numer 112.
- Ból pojawia się przy wysiłku, a towarzyszy mu ucisk w klatce piersiowej lub poty. Takie zachowanie bólu nasuwa podejrzenie serca. Zadzwoń pod numer 112.
- Ból trwa dłużej niż 2 dni albo nie ustępuje po lekach przeciwbólowych. NHS zaleca wtedy wizytę u dentysty; na tej samej liście są gorączka, ból przy nagryzaniu, zaczerwienione dziąsło i nieprzyjemny smak w ustach.
Od czego zależy koszt
Nie podajemy tu jednej kwoty, bo zależnie od źródła droga może skończyć się na wypełnieniu, ale może też prowadzić do leczenia kanałowego, korony albo skierowania, które nie wymaga żadnego leczenia zębów. Zakres wyznaczają następujące elementy:
- Źródło bólu
- Pęknięcie, zapalenie miazgi, ból zatokowy, mięśniowy czy nerwowy to zupełnie różne zabiegi i dziedziny różnych lekarzy.
- Zakres diagnostyki obrazowej
- Zwykle wystarcza zdjęcie okołowierzchołkowe; gdy testy wskazują jeden ząb, a wynik nic nie pokazuje, dochodzi tomografia.
- Stan miazgi
- W etapie odwracalnym może wystarczyć wypełnienie; w nieodwracalnym potrzebne jest leczenie kanałowe, a często także korona.
- Głębokość pęknięcia
- Pęknięcie ograniczone do guzka da się zabezpieczyć koroną; pęknięcie sięgające korzenia całkowicie zmienia plan.
Najczęstsze pytania
Ząb boli, a na zdjęciu RTG nic nie widać. Co to może być?
W samym zębie dwie główne przyczyny to pęknięcie cienkie jak włos i wczesne zapalenie nerwu, które nie odbiło się jeszcze na kości. Poza zębem: zapalenie zatok, ból mięśni żucia, ból pochodzenia nerwowego i rzadko serce. Rozróżnia je nie RTG, tylko test na zimno, test nagryzania i opukiwanie zęba.
Czy pęknięcie widać na zdjęciu RTG?
Zwykle nie. W rejestrze obejmującym 2 858 pękniętych zębów tylko 2% pęknięć dało się dostrzec na zdjęciu RTG. Na zdjęciu widać zwykle nie samo pęknięcie, tylko ubytek kości, do którego prowadzi, gdy postępuje. Rozpoznanie stawia się testem nagryzania, silnym światłem i barwnikiem.
Czy na tomografii wszystko będzie widać?
Nie. Tomografia stożkowa jest w wykrywaniu zapalenia przy wierzchołku korzenia wyraźnie czulsza od zwykłego zdjęcia; w jednym badaniu wykryła je w 89% przypadków. Bardzo cienkie pęknięcia może jednak przeoczyć, a metalowe wypełnienia i wypełnienia kanałowe mogą zakłócać obraz. Czysta tomografia nie wyklucza całkowicie pęknięcia.
Czy pantomogram różni się od zdjęcia jednego zęba?
Tak. Pantomogram pokazuje całe uzębienie na jednym obrazie, ale gorzej oddaje szczegóły; w badaniu obejmującym 1 508 zębów, z tomografią jako punktem odniesienia, zapalenie przy wierzchołku korzenia wykrywał w 28% przypadków, a zdjęcie okołowierzchołkowe jednego zęba w 55%. Prośba o osobne zdjęcie bolącego zęba jest jak najbardziej na miejscu.
Ząb ćmi po zimnym napoju, ale zdjęcie jest czyste. Czy potrzebne jest leczenie kanałowe?
To zależy od tego, jak długo trwa ćmienie. Cleveland Clinic łączy szybko mijającą nadwrażliwość z odwracalnym zapaleniem miazgi, a trwającą dłużej niż kilka sekund z nieodwracalnym. W odwracalnym etapie wystarczy usunąć przyczynę i założyć wypełnienie; leczenie kanałowe dotyczy etapu nieodwracalnego. Czyste zdjęcie jest możliwe na obu etapach.
Po leczeniu kanałowym ból nie minął. Co robić?
Najpierw poproś o ponowną ocenę rozpoznania. W jednej metaanalizie w 56% przypadków bólu utrzymującego się po leczeniu kanałowym (44 z 78) uznano, że źródło leży poza zębem. Przed kolejnym zabiegiem na tym samym zębie trzeba testami potwierdzić, że ból rzeczywiście z niego pochodzi.
Czy zapalenie zatok może powodować ból zębów i jak to odróżnić?
Może; NHS wymienia ból zęba wśród objawów zapalenia zatok. Na zatoki wskazuje ból kilku górnych zębów bocznych naraz po tej samej stronie, nasilenie przy pochylaniu się i zatkany nos. Szczegółowe rozróżnienie omawia strona o bólu zęba związanym z zatokami.
W zębie niczego nie znaleziono. Czy ten ból jest psychiczny?
Nie należy od razu wyciągać takiego wniosku. Przegląd systematyczny dzieli ból zęba bez widocznej przyczyny na osiem grup, w tym stany pochodzenia mięśniowego, nerwowego, zatokowego, sercowego i naczyniowego; ból o podłożu psychospołecznym to tylko jedna z nich. Brak przyczyny w zębie oznacza, że źródła trzeba szukać w innej specjalności.
Źródła
- International Endodontic Journal (PubMed)Diagnostic accuracy of periapical radiography and cone beam computed tomography in detecting apical periodontitis using histopathological findings as a reference standard.
- Journal of Endodontics (PubMed)Accuracy of cone beam computed tomography and panoramic and periapical radiography for detection of apical periodontitis.
- Journal of Oral Rehabilitation (PubMed)Systematic review and recommendations for nonodontogenic toothache.
- Journal of Endodontics (PubMed)Frequency of nonodontogenic pain after endodontic therapy: a systematic review and meta-analysis.
- Journal of the American Dental Association (PMC)Lessons learned from the Cracked Tooth Registry: A 3-year clinical study in the Nation's Network
- Cleveland ClinicPulpitis: Types, Symptoms & Treatment
- NHSToothache
- NHSSinusitis (sinus infection)
- NHSTrigeminal neuralgia
- NHSAngina
Powiązane strony
- ZbliżeniePęknięty ząb i złamanie korzenia: czemu RTG ich nie widzi?Ząb boli, a na RTG nic nie ma? To może być pęknięcie albo złamanie korzenia. Jak lekarz to rozpoznaje, co przeocza tomografia i kiedy ząb jest stracony.
- Ból i nadwrażliwośćCzy zapalenie zatok może powodować ból zębów?Objawy, które odróżniają ból zęba od zapalenia zatok, ryzyko zakażenia szerzącego się z zęba do zatoki i znaczenie zatoki przy implantach w szczęce.
- Ból i nadwrażliwośćZąb boli przy gryzieniu: o czym to świadczy?Ból przy gryzieniu wskazuje na pęknięcie, zapalenie przy korzeniu, za wysokie wypełnienie lub złamanie. Co może poczekać, a co wymaga lekarza tego samego dnia?
- Ból i nadwrażliwośćBól po leczeniu kanałowym: czy to normalne i jak długo trwaIle bólu po leczeniu kanałowym jest normalne, jak rozpoznać za wysokie lub wypadnięte wypełnienie tymczasowe, czym jest zaostrzenie i ból po kilku tygodniach.
- Ból i nadwrażliwośćNadwrażliwość zębów na ciepło i zimno: co oznacza?Przyczyny nadwrażliwości na ciepło i zimno, różnica między kilkusekundowym ukłuciem a bólem trwającym minutami, wrażliwość na ciepło i kiedy się spieszyć.
- Ból i nadwrażliwośćBól żuchwy z serca: jak go odróżnić od bólu zęba?Czy ból żuchwy może być objawem zawału? Co odróżnia go od bólu zęba, kiedy dzwonić pod numer 112 i jak dentysta przeprowadza to rozróżnienie.
- Ból i nadwrażliwośćPółpasiec twarzy: ból nerwu brany za ból zębaPółpasiec twarzy może zacząć się jak ból zęba na kilka dni przed wysypką. Jak go odróżnić, 3-dniowe okno leczenia i objawy alarmowe dotyczące oka.
Która opcja jest realna w twojej sytuacji? Obejrzymy twoje zdjęcie RTG i odpiszemy.
Poproś o ocenęNastępny krok
Wyślij zdjęcie RTG, a razem omówimy możliwości.
Prześlij tomografię albo pantomogram; w ciągu 24 godzin napiszemy, która opcja jest realna w przypadku twojego zęba.
