Jak wstawia się implant zębowy? Co dzieje się na każdym etapie

Potoczne określenie „ząb na śrubie” bierze się z kształtu implantu. Implant to mała śruba z gwintem na zewnątrz, wprowadzana do kości szczęki lub żuchwy w miejsce korzenia utraconego zęba, najczęściej wykonana z tytanu. Ząb, który widać w ustach, nie jest samą śrubą. Na śrubie osadza się mały element pośredni, zwany łącznikiem, a ząb przykręca się do niego albo przykleja. „Ząb na śrubie” to więc konstrukcja trzypiętrowa, a etapy leczenia wynikają z budowania tych pięter po kolei.

Pierwszy etap to pomiar kości. Długości, średnicy i kąta implantu nie da się dobrać, patrząc w usta; wysokość, szerokość i twardość kości widać dopiero w trójwymiarowej tomografii. Ten sam obraz pokazuje też położenie kanału nerwu w żuchwie i zatoki w szczęce. Na tym obrazie wyznacza się drogę śruby; praca wykonywana w dniu zabiegu to realizacja wcześniej wyznaczonego planu.

Drugi etap to wprowadzenie implantu. Okolicę się znieczula, w większości przypadków dziąsło otwiera się niewielkim nacięciem, a w kości przygotowuje się łoże poszerzane krok po kroku. Podczas wiercenia wiertło jest obficie chłodzone wodą, bo przegrzana kość nie utrzyma implantu. Implant wkręca się w to łoże i mierzy, z jakim oporem osiadł w kości. Ten pomiar to pierwsza dana, która decyduje o tym, kiedy można osadzić ząb.

Trzeci etap to gojenie. W klasycznej drodze komórki kostne z czasem przyrastają do powierzchni implantu, który zaczyna zachowywać się jak część kości. To zrastanie trwa miesiące i przez cały ten czas implantu nie obciąża się żuciem. Implant albo zamyka się śrubą zamykającą i zostawia pod dziąsłem, albo zakłada na niego wystającą ponad dziąsło małą śrubę gojącą. Od tego wyboru zależy, czy potrzebny będzie drugi, niewielki zabieg.

Czwarty etap to wykonanie zęba. Jeśli implant został pod dziąsłem, najpierw odsłania się go niewielkim zabiegiem i zakłada śrubę gojącą; nazywa się to drugim etapem. Gdy dziąsło uformuje się wokół tej śruby, pobiera się wycisk albo wykonuje skan wewnątrzustny, zakłada łącznik i osadza ząb przygotowany w laboratorium. Ostatnia czynność to korekta zgryzu: nowy ząb nie może stykać się wcześniej niż pozostałe, gdy zagryzasz.

Są też plany, w których ta sekwencja się skraca, i ta wiedza pomaga zrozumieć różne harmonogramy, o których słyszy się w różnych klinikach. Jeśli implant w dniu wprowadzenia osiadł w kości wystarczająco stabilnie, ząb można osadzić bez czekania na zrośnięcie. Przegląd Cochrane obejmujący badania randomizowane nie wykazał u włączonych do nich pacjentów przekonującej różnicy w utracie implantów między obciążeniem natychmiastowym, wczesnym i klasycznym. W jednoczęściowych implantach zakotwiczonych w głębokiej, twardej warstwie kości śruba i łącznik stanowią jeden blok, więc drugiego etapu w ogóle nie ma.

Poniżej powody, dla których ten sam implant u jednego pacjenta mieści się w dwóch wizytach, a u innego rozkłada na pięć. Żaden z nich sam nie przesądza; odczytuje się je razem z tomografią i stabilizacją zmierzoną podczas wprowadzania.

Poniższa kolejność opiera się na klasycznej drodze dwuetapowej. W skróconych planach niektóre kroki łączy się w jednym dniu albo w ogóle pomija; które, zaznaczono przy poszczególnych krokach.

1. 1

   Badanie i obrazowanie

   Ocenia się stan dziąseł i pozostałych zębów. W trójwymiarowej tomografii mierzy się wymiary kości, kanał nerwu i zatokę. Na tej wizycie omawia się też ogólny stan zdrowia i przyjmowane leki.

2. 2

   Opracowanie planu

   Najpierw ustala się, gdzie w ustach ma się znaleźć ząb, a z tego wynikają położenie, długość, średnica i kąt implantu. W razie potrzeby wykonuje się szablon chirurgiczny, który prowadzi podczas zabiegu.

3. 3

   Przygotowanie jamy ustnej

   Jeśli jest ząb albo korzeń do usunięcia, usuwa się go, a zapalenie dziąseł się leczy. Jeśli potrzebna jest odbudowa kości, wykonuje się ją na tym etapie i czeka na zagojenie. W ustach, które nie wymagają przygotowania, ten krok się pomija.

4. 4

   Znieczulenie i przygotowanie łoża

   Okolicę znieczula się miejscowo; u pacjentów z lękiem można zastosować także sedację. Dziąsło się otwiera albo w niektórych planach przechodzi przez nie małym otworem. W kości przygotowuje się łoże coraz szerszymi wiertłami, przy chłodzeniu wodą.

5. 5

   Wprowadzenie implantu

   Implant wkręca się w łoże i mierzy opór, z jakim osiadł w kości. Zamyka się go śrubą zamykającą albo śrubą gojącą, a dziąsło zszywa. Jeśli stabilizacja jest wystarczająca, a plan to przewiduje, tego dnia można też pobrać wycisk pod tymczasowy ząb albo most.

6. 6

   Okres gojenia

   W klasycznej drodze implant w tym czasie nie jest obciążany i zrasta się z kością. Żeby w widocznym miejscu nie było luki, można nosić tymczasowy ząb albo protezę, która nie uciska implantu. Szwy zdejmuje się w pierwszych tygodniach.

7. 7

   Drugi etap i wycisk

   Jeśli implant został pod dziąsłem, odsłania się go niewielkim zabiegiem i zakłada śrubę gojącą. Gdy dziąsło się uformuje, pobiera się wycisk albo wykonuje skan cyfrowy i dobiera łącznik.

8. 8

   Osadzenie zęba i korekta zgryzu

   Ząb przykręca się do łącznika albo przykleja. Kontakty sprawdza się przy zagryzaniu i przy przesuwaniu żuchwy na boki, a następnie koryguje, żeby obciążenie nie kumulowało się w jednym punkcie. Na tej wizycie pokazuje się też, jak czyścić okolicę implantu.

Ten sam implant można wykonać w różnej kolejności. Różnica między nimi nie dotyczy jakości metody, lecz stanu kości i stabilizacji uzyskanej pierwszego dnia.

Poniżej znane zagrożenia każdego etapu i to, co się robi, by im zapobiec. Ta wiedza ułatwia zadanie lekarzowi właściwego pytania.

Poniższy przebieg opisuje klasyczną drogę. W planach z obciążeniem natychmiastowym pierwsze dwa kroki mieszczą się w jednym tygodniu.

1. Dzień wprowadzenia implantu

   Drętwienie trwa kilka godzin. Dzień mija przy zimnych okładach, zaleconych lekach i miękkiej diecie. Miejsca nie szczotkuje się mocno, a pierwszego dnia nie płucze się ust.

2. Pierwszy tydzień

   Obrzęk i tkliwość słabną po pierwszych dniach. Szwy zdejmuje się pod koniec tego okresu albo nieco później. Przebieg dzień po dniu opisujemy na osobnej stronie.

3. Okres zrastania

   W klasycznej drodze implant przez cały ten czas nie jest obciążany. Jeśli nosisz tymczasowy ząb albo protezę, dopasowuje się je tak, by nie uciskały implantu. Na wizytach kontrolnych ocenia się gojenie.

4. Po osadzeniu zęba

   W pierwszych tygodniach zgryz sprawdza się jeszcze raz. Potem implant wymaga codziennej higieny i regularnych kontroli; zaniedbane dziąsło wokół niego może objąć stan zapalny.

Przy tym samym implancie jednemu pacjentowi wystarczą dwie wizyty, a inny potrzebuje pięciu. Zakres wyznaczają następujące pozycje:

Przygotowanie jamy ustnej

Jeśli potrzebne jest usunięcie zęba, leczenie dziąseł albo leczenie kanałowe, wykonuje się je przed implantem i dodaje do planu jako osobne kroki.

Czy potrzebna jest odbudowa kości

W planach z odbudową kości czeka się osobny okres na gojenie, a liczba wizyt rośnie. W planach, w których zakotwiczenie uzyskuje się w głębokiej warstwie, tej pozycji w większości przypadków nie ma.

Sposób gojenia

Przy gojeniu zakrytym potrzebny jest drugi, niewielki zabieg, by odsłonić implant. Przy gojeniu odkrytym i przy implancie jednoczęściowym ten krok w ogóle nie wchodzi do planu.

Potrzeba tymczasowego zęba

W klasycznej drodze, w widocznych miejscach i w planach na cały łuk na czas gojenia stosuje się tymczasowy ząb albo most. Ząb docelowy wykonuje się osobno i jest to oddzielny etap planu.