Çekimden Sonra

Diş çekimi sonrası kanama durmuyor: ne kadarı normal, ne zaman acil?

Tükürükteki pembelik ile ağzı dolduran kanama aynı şey değil

Çekimden sonra ilk gün tükürüğünüzde pembelik görmeniz olağandır; bu, az miktarda kanın tükürükle karışmasından ibarettir. Asıl soru bu değil: gazlı beze rağmen durmayan, ağzınızı dolduran ya da saatler sonra hâlâ süren bir kanamanın ne kadarının normal olduğu ve ne zaman acil sayıldığı. Bu sayfada ikisini ayırmayı, kanamayı evde nasıl durduracağınızı ve kan sulandırıcı kullanıyorsanız neyin değiştiğini anlatıyoruz.

Kısa cevap

Çekimden sonra ilk birkaç saat az miktarda sızıntı ve tükürükte pembelik normaldir; bu genellikle yirmi dört saat içinde belirgin biçimde azalır. Nemli, katlanmış bir gazlı bezle yuvaya yirmi dakika kesintisiz bastırmak çoğu kanamayı durdurur. Bez ıslanır ıslanmaz değiştirmek yerine süre dolmadan bakmayın. Yirmi dakikalık bastırmaya rağmen ağzınız kanla doluyorsa, kanama saatler sonra hâlâ sürüyorsa ya da baş dönmesi hissediyorsanız hekiminizi arayın; ulaşamıyorsanız acil servise gidin.

Normal sızıntı ne kadar sürer
İlk 24 saat içinde belirgin biçimde azalır
Kanamayı durdurma yöntemi
Nemli gazlı bezle 20 dakika kesintisiz baskı
Kan sulandırıcı kullanıyorsanız
İlacı kendi başınıza bırakmayın, hekiminize haber verin
Acil işareti
20 dakika baskıya rağmen durmayan, ağzı dolduran kanama

Tıbbi denetim: Dt. Bilge Ilgın · İmplantoloji

Kanama neden olur, ne zaman durması beklenir

Diş çekildiğinde damarlar kesilir ve yuva birkaç dakika içinde kanla dolar; bu kan pıhtılaşarak kanamayı durduran bir tıkaç oluşturur. American Dental Association'ın belirttiği gibi çekimden sonra az miktarda kanama normaldir; ağız, kaybolan diş köküyle aynı boşluğu bu pıhtıyla doldurur. Bu yeniden dolma ve pıhtılaşma süreci saatler içinde tamamlanır; sonraki günlerde asıl iş yumuşak dokunun yuvayı kapatmasıdır.

Pıhtılaşma birkaç aşamada gerçekleşir: önce küçük kan hücreleri (trombositler) kesilen damarın ağzını tıkar, ardından kanda çözünmüş bir protein ipliksi bir ağ (fibrin) örerek bu tıkacı sağlamlaştırır. Baskı uygulamanın işe yaraması bu yüzden: bastırdığınız yirmi dakika, bu ağın oluşup sertleşmesi için gereken süreyi tanır. Erken bırakılan ya da sık sık kontrol edilen bir baskı, henüz sağlamlaşmamış ağı bozar ve kanamayı yeniden başlatır.

İlk yarım saat en yoğun kanamanın görüldüğü zamandır; hekiminizin ağzınıza koyduğu gazlı bez bu yüzden önemlidir. Bez çıktıktan sonra tükürükte pembelik görmeniz olağandır: az miktardaki kan, büyük miktardaki tükürükle karışınca gerçekte olduğundan daha fazla görünür.

Oral Health Foundation'a göre çekimden sonra az miktarda sızıntı normaldir ve genellikle saatler içinde azalır. Yatarken başınızı yükseltmek kanamayı azaltmaya yardım eder; yastığa düşen hafif pembe bir leke sizi korkutmasın.

Kanamanın yeniden başlamasının en sık sebebi pıhtının bozulmasıdır: güçlü tükürmek, çalkalamak, pipetle içmek, sıcak içecek ve ağır efor bölgeye giden kan akımını ya da basıncı değiştirerek taze pıhtıyı yerinden oynatabilir. Bunu Diş Çekimi Sonrası sayfasında ayrıntılı anlattık; burada asıl kanamanın kendisine odaklanıyoruz.

Cochrane'in çekim sonrası kanamayı ele alan derlemesi, bu konudaki tedavi yöntemlerini karşılaştıran yeterli sayıda kaliteli çalışma bulunmadığını belirtiyor. Bu, kanamayı durdurmanın işe yaramadığı anlamına gelmiyor; hekimlerin klinik deneyime dayanarak önerdiği basınç, pozisyon ve sakinlik yöntemleri yaygın olarak kullanılıyor ve genellikle işe yarıyor.

Bir çay kaşığı kan, bir bardak suyla karıştığında bardağın tamamı kırmızı görünür; ağızdaki tükürük de aynı şeyi yapar. Bu yüzden lavaboya tükürdüğünüzde gördüğünüz miktar, gerçekte kaybettiğiniz kanla aynı değildir. Bakmanız gereken şey lavabodaki görüntü değil, gazlı bezin üstündeki taze kan miktarı ve bu miktarın baskıyla azalıp azalmadığıdır.

Kanamanın miktarını doğru değerlendirmek zor olabilir, çünkü tükürükle karışan kan gerçek miktarından fazla görünür. Bakacağınız şey ağzınızı gerçekten dolduran taze kan mı yoksa tükürüğe karışmış hafif bir pembelik mi olduğu ve yirmi dakikalık baskıya rağmen kanamanın azalıp azalmadığıdır.

Kimde kanama daha uzun sürer

Aşağıdaki etkenler kanamanın ne kadar süreceğini gerçekten değiştirir. İkinci listede kendinizi görmeniz mutlaka uzun bir kanama yaşayacağınız anlamına gelmez; hekiminize çekimden önce söylemeniz ve baskı süresini biraz uzatmanız gerektiği anlamına gelir.

Diş kurtarılabilir

  • Basit bir çekimseKökü düz, kesi yapılmadan çıkan bir dişten sonra kanama genellikle kısa sürer ve kendiliğinden azalır. Kesi gerektirmeyen çekimlerde damar hasarı daha sınırlı kalır.
  • Kan sulandırıcı kullanmıyorsanızPıhtılaşma mekanizmanız değişmediği için baskı tek başına genellikle yeterli olur.
  • Tansiyonunuz kontrol altındaysaYüksek tansiyon kanamayı belirgin biçimde uzatabilir; kontrol altındaysa bu risk azalır.
  • Çekimden sonra dinlenebiliyorsanızBaş yukarıda, sakin geçirilen ilk saatler kanamanın çabuk azalmasına yardım eder.

Kurtarma beklentisi düşük

  • Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanızSızıntı daha uzun sürebilir ve hekiminiz yuvaya ek önlem alabilir. İlacı kendi başınıza bırakmayın ya da atlamayın; kararı o ilacı yazan hekim ile çekimi yapan hekim birlikte versin. Bazı kan sulandırıcılarda hekiminiz dozu geçici olarak ayarlayabilir; bu kararı siz vermeyin.
  • Karaciğer hastalığınız ya da bilinen bir pıhtılaşma bozukluğunuz varsaBunu çekimden önce hekiminize söyleyin; ek önlemler önceden planlanabilir.
  • Tansiyonunuz yüksek seyrediyorsaYükselmiş tansiyon damarlardaki basıncı artırarak kanamanın durmasını güçleştirebilir.
  • Çekim zor ya da uzun sürdüyseKesiyle ya da parçalanarak yapılan çekimlerde daha fazla doku etkilendiği için sızıntı biraz daha uzun sürebilir.

Kanamayı evde durdurma adımları

Aşağıdaki adımları sırayla deneyin. Çoğu kanama ilk iki adımda durur.

  1. 1

    Temiz bir gazlı bezi ıslatın ve katlayın

    Kuru gazlı bez yuvaya yapışıp yeni oluşan pıhtıyı bozabilir; nemli ve sıkıca katlanmış bir bez kullanın. Gazlı bez yoksa temiz, nemli bir mendil ya da poşet çayı da kullanabilirsiniz.

  2. 2

    Doğrudan yuvanın üstüne koyup ısırın

    Bezi kanayan bölgenin tam üstüne yerleştirin ve dişlerinizi sıkıca kapatarak baskı uygulayın; yalnızca dudakla değil, çene kaslarınızla ısırın.

  3. 3

    Yirmi dakika kesintisiz bekleyin

    Süre dolmadan bakmayın; her kontrol oluşmaya başlayan pıhtıyı bozar. Bu süre boyunca konuşmayın, oturun ve sakin kalın; telaş ve efor nabzı yükselterek kanamayı artırabilir.

  4. 4

    Başınızı yükseltin

    Otururken ya da yatarken başınızı kalbinizden yukarıda tutun; bu, bölgeye giden kan basıncını azaltır.

  5. 5

    Durmadıysa tekrarlayın, uzuyorsa hekiminizi arayın

    Yirmi dakikalık baskıyı bir kez daha, temiz bir bezle tekrarlayın. İkinci denemeden sonra da sürüyorsa ya da ağzınızı dolduruyorsa hekiminizi arayın; ulaşamıyorsanız acil servise gidin.

  6. 6

    Alternatif: poşet çay yöntemi

    Gazlı bez yerine ıslatılmış, fazla suyu sıkılmış siyah bir poşet çay da kullanılabilir. Çaydaki tanenin pıhtılaşmaya yardımcı olduğu düşünülür; uygulama aynıdır: poşeti yuvanın üstüne koyup yirmi dakika kesintisiz ısırın.

Ne kadarı normal, hangisi acil?

Aşağıdaki iki tablo, gördüğünüz kanamanın hangi tarafa daha yakın olduğunu anlamanıza yardım eder.

01

Normal kabul edilen

Tükürükte pembelik, ilk birkaç saat süren hafif sızıntı, yastıkta küçük bir leke, yirmi dakikalık baskıyla belirgin biçimde azalan kanama.

02

Acil kabul edilen

Yirmi dakika kesintisiz baskıya rağmen durmayan kanama, ağzı dolduran taze kan, saatler sonra hâlâ süren ya da yeniden artan kanama, baş dönmesi ya da bayılacak gibi hissetmek.

Kanamayı artıran hatalar

Aşağıdakiler kanamayı durdurmak yerine uzatan, sık yapılan hatalardır.

Sık sık tükürmek ve çalkalamak

Ağızdaki basıncı değiştirerek oluşan pıhtıyı bozar. Tükürüğü yutun ya da öne eğilip kendiliğinden akmasına izin verin.

Aspirin içeren bir ağrı kesici almak

Aspirin kanı sulandırır ve kanamayı uzatabilir. Hekiminizin önerdiği ağrı kesiciyi kullanın; hangi ilacın size uygun olduğuna hekiminiz karar versin.

Pipetle içmek ya da sigara içmek

İkisi de ağız içinde emme hareketi yaratır ve pıhtıyı yerinden oynatabilir.

Sıcak içecek içmek ya da ağır efor yapmak

İkisi de bölgeye giden kan akımını artırarak durmuş bir sızıntıyı yeniden başlatabilir.

Kan sulandırıcı ilacı kendi başınıza kesmek

Kanamayı durdurmak için ilacı atlamak riskli olabilir. Kararı, ilacı yazan hekiminizle çekimi yapan hekim birlikte versin; kendi başınıza değişiklik yapmayın.

Bölgeyi sık sık kontrol etmek ya da sertçe fırçalamak

Yuvaya diliniz ya da fırçanızla sık dokunmak, henüz sağlamlaşmamış pıhtıyı bozabilir. Diğer dişlerinizi normal fırçalayın, çekim yerinin hemen yanına ilk gün dokunmayın.

Saatler içinde beklenen seyir

Aşağıdaki akış basit bir çekimden sonra beklenen seyri anlatıyor.

  1. İlk yarım saat

    En yoğun kanamanın görüldüğü zaman. Gazlı bezi ısırıp bekleyin, konuşmayın.

  2. İlk birkaç saat

    Kanama belirgin biçimde azalır, tükürükte pembelik sürebilir. Baş yukarıda dinlenin, sıcak içecekten kaçının.

  3. Gece

    Yastığınızı bir kat yükseltin. Sabah yastıkta hafif pembe bir leke görmeniz sizi korkutmasın.

  4. Ertesi gün

    Sızıntı büyük ölçüde durmuş olmalıdır. Bu noktada süren ya da yeniden başlayan bir kanama olağan seyrin dışındadır ve hekiminize haber vermeniz gerekir.

Bu durumlarda hemen bize yazın

  • Yirmi dakika kesintisiz baskıya rağmen durmuyorsa. Bezi değiştirip bir kez daha deneyin; ikinci denemeden sonra da sürüyorsa hekiminizi arayın.
  • Ağzınız taze kanla doluyorsa. Tükürükle karışmış hafif pembelikten farklı olarak ağzı gerçekten dolduran kanama acil bir işarettir; ulaşamıyorsanız acil servise gidin.
  • Baş dönmesi, çarpıntı ya da bayılacak gibi hissediyorsanız. Bu, kaybedilen kan miktarının vücudunuzu etkilediğini gösterebilir; hemen yardım isteyin ya da 112'yi arayın.
  • Kan sulandırıcı kullanıyor ve kanama uzuyorsa. Hekiminize bu ilacı kullandığınızı söyleyin; ilacı kendi başınıza kesmeden değerlendirilmeniz gerekir.

Sık sorulanlar

Diş çekiminden sonra kanama ne kadar sürer?

En yoğun kanama ilk yarım saatte görülür, sonra hızla azalır. Tükürükte hafif pembelik ilk 24 saat sürebilir ama bu, ağzı dolduran bir kanama değildir. Yirmi dakikalık baskıya rağmen durmayan ya da saatler sonra hâlâ süren kanama olağan seyrin dışındadır.

Diş çekimi sonrası kanama nasıl durdurulur?

Nemli, katlanmış bir gazlı bezi kanayan bölgenin üstüne koyup dişlerinizi sıkıca kapatarak yirmi dakika kesintisiz basın. Bu süre boyunca konuşmayın, bakmayın ve sakin oturun; başınızı da hafif yukarıda tutun. Durmuyorsa bezi değiştirip bir kez daha deneyin.

Gazlı bezim yoksa ne kullanabilirim?

Temiz, nemli bir mendil ya da poşet çayı da işe yarar; poşet çaydaki maddenin pıhtılaşmaya yardımcı olduğu düşünülür. Önemli olan malzeme değil, doğru yere yirmi dakika kesintisiz baskı uygulamaktır.

Yastığımda kan lekesi gördüm, normal mi?

Az miktarda pembe bir leke olağandır; az miktardaki kan gece boyunca biriken tükürükle karışır. Kaygılanmanız gereken şey yastıktaki leke değil, ağzınızı gerçekten dolduran taze bir kanamanın olup olmadığıdır.

Kan sulandırıcı kullanıyorum, çekimden sonra ne yapmalıyım?

İlacı kendi başınıza bırakmayın ya da atlamayın; bunu ilacı size yazan hekiminizle diş hekiminiz birlikte kararlaştırsın. Çekimden önce mutlaka söyleyin; hekiminiz yuvaya ek bir önlem alabilir ve baskı süresini biraz uzatmanızı isteyebilir.

İmplant sonrası kanama, çekim sonrası kanamayla aynı mı?

Mekanizma benzerdir ama zamanlama ve miktar implant vakasına göre değişir; bu sayfa özellikle diş çekimi sonrası kanamayı anlatıyor. İmplant sonrası bakımı ayrı sayfalarımızda ele aldık.

Çok kanama görürsem ne zaman acil servise gitmeliyim?

Yirmi dakika kesintisiz baskıya rağmen durmayan, ağzınızı dolduran ya da baş dönmesiyle birlikte gelen bir kanama acil bir durumdur. Hekiminize ulaşamıyorsanız beklemeden acil servise gidin ya da 112'yi arayın.

Kanama durduktan sonra tekrar başlayabilir mi?

Evet, özellikle güçlü tükürme, sıcak içecek, sigara ya da ağır efor pıhtıyı yeniden bozabilir. Yeniden başlayan kanamayı aynı yöntemle, nemli bezle yirmi dakika baskı uygulayarak durdurmayı deneyin; sürüyorsa hekiminizi arayın.

Uyurken kanama olursa ne yaparım, fark etmeyebilir miyim?

Yastığınızı bir kat yükseltip yatmak kanamanın azalmasına yardım eder ve çoğu kişi geceyi sorunsuz geçirir. Sabah yastıkta küçük bir leke görmeniz olağandır. Uyandığınızda ağzınız kanla dolmuşsa ya da yastıkta geniş bir leke varsa hekiminizi arayın.

Ağzımdaki kanı yutmak zararlı mı?

Az miktardaki kanı yutmanın bilinen bir zararı yok; mide bu miktarı sorunsuz işler. Bulantı hissedebilirsiniz ama bu kanamanın kendisinden değil, yutulan kanın mideyi tahriş etmesinden kaynaklanır. Önemli olan kanı yutup yutmamanız değil, miktarının azalıp azalmadığıdır.

Diş hekimime ulaşamıyorum, ne yapmalıyım?

Önce nemli bir gazlı bezle yirmi dakikalık baskıyı deneyin. Hekiminize ulaşamıyorsanız bulunduğunuz ildeki nöbetçi diş kliniklerini arayabilir ya da doğrudan bir hastanenin acil servisine gidebilirsiniz; kanama şiddetliyse ya da baş dönmesi eşlik ediyorsa beklemeden gidin.

Kanama durduktan sonra ne zaman spor yapabilirim?

Kanama tamamen durup pıhtı yerleşene kadar, genellikle ilk 72 saat, ağır efordan kaçının. Nabzı ve tansiyonu yükselten koşu, ağırlık ya da yoğun antrenman bölgeye giden kan akımını artırarak durmuş bir kanamayı yeniden başlatabilir. Hafif yürüyüş çoğunlukla sorun yaratmaz; yoğun spora dönüşü hekiminize danışarak kademeli yapın.

Kaynaklar

İlgili sayfalar

Sonraki adım

Röntgeninizi gönderin, seçenekleri birlikte konuşalım.

Tomografinizi ya da panoramik röntgeninizi paylaşın; hangi seçeneğin sizin dişiniz için gerçekçi olduğunu 24 saat içinde yazalım.

Başvur