Türk malı implant mı, ithal mi?

Önce fark etmediği yerden başlayalım. Çağdaş implantların neredeyse tamamı titanyum ya da titanyum alaşımından üretiliyor; yüzey işlemleri farklı adlarla anılsa da birbirine yakın sonuçlar veriyor. Bir ürünün hangi ülkede üretildiği, bu temel malzeme ve tasarım gerçeğini değiştirmiyor. 'Alman malı olduğu için sağlam' ya da 'yerli olduğu için zayıf' cümlelerinin ikisi de bir ölçüye dayanmıyor.

İkinci bir gerçek işi daha da karıştırıyor: markanın merkezi ile üretimin yeri her zaman aynı olmuyor. Şirket satın almaları, üretimin başka ülkelere taşınması ve fason üretim yaygın. Yani bir markanın adı bir ülkeyi çağrıştırırken kutunun üzerindeki üretim yeri başka bir ülke olabiliyor. Sektörde bu olağan bir durum; ama bu yüzden 'hangi ülkenin' sorusunun cevabını ürünün kendi etiketinden öğrenmek gerekiyor.

Fark eden ilk şey belgelendirme. Türkiye'de piyasaya sunulan tıbbi cihazların Ürün Takip Sistemi'ne kayıtlı olması zorunlu ve bu kayıt, ürünün etiketindeki tekil numara üzerinden sorgulanabiliyor. Bu, marka hakkında duyulan hiçbir cümlenin veremeyeceği kadar somut bir doğrulama; hem yerli hem ithal ürün için aynı şekilde geçerli. Kullanılacak ürünün kaydını görmek isteyebilirsiniz.

Fark eden ikinci şey süreklilik. Bir implant sistemi yalnızca kemikteki vidadan ibaret değil; üstüne oturan parçalar, vidalar ve ölçü aparatlarıyla bir bütün. On yıl sonra bir vidayı değiştirmeniz gerektiğinde o parçanın hâlâ üretiliyor olması gerekiyor. Bu risk yerli ve ithal sistemler için aynı; burada belirleyici olan, sistemin piyasada ne kadar kalıcı olduğu.

Fark eden üçüncü şey coğrafya ve menşein gerçekten önemli olduğu tek yer burası. Türkiye'de yaşıyor ve takibinizi burada yaptıracaksanız, üreticisi burada olan bir sistemde parça temini günler alır. Almanya'da yaşıyorsanız ve acil bir durumda oradaki bir kliniğe gidecekseniz, orada tanınan bir sistem işinizi kolaylaştırır. Bu tamamen bir lojistik meselesi.

Fiyat farkına gelince: ithal ürünlerde nakliye, gümrük, ithalatçı payı ve döviz kuru fiyatı yukarı çekiyor; yani farkın bir kısmının kaliteyle ilgisi yok. Öte yandan ucuz olan her yerli ürün de aynı standartlarda üretilmiş sayılmaz. Bu yüzden fiyattan önce belgelere bakın; belgeler eşitlendikten sonra fiyat konuşulabilir bir kalem hâline geliyor.

Aşağıdaki ayrım, hayatınızın hangi ülkede geçtiğine göre yapıldı.

Bu dördü cevaplandığında 'yerli mi ithal mi' sorusu kendiliğinden geri plana düşüyor.

1. 1

   Kullanılacak ürünün ÜTS kaydını görebilir miyim?

   Etiketteki tekil numara üzerinden kayıt sorgulanabiliyor. Hem yerli hem ithal ürün için aynı şekilde geçerli ve marka tartışmasından çok daha somut.

2. 2

   Bu sistem ne kadar süredir üretiliyor?

   Uzun süredir piyasada olan sistemlerde hem takip verisi hem parça sürekliliği daha güçlü. Yeni bir sistem kötü olmak zorunda değil, ama bilinmeyeni fazla.

3. 3

   Nerede yaşıyorum, takibim nerede yapılacak?

   Bu soruyu hekiminize siz söyleyin. Yurt dışında yaşıyorsanız, orada bulunabilen bir sistem tercih edilmesi sonradan telafisi zor bir farkı baştan çözüyor.

4. 4

   İmplant kartım verilecek mi?

   Marka, üretici, çap, boy, seri numarası ve yerleşim. Menşei ne olursa olsun, on yıl sonra elinizde kalacak tek şey bu belge.

Bütçenizi ve dikkatinizi buraya ayırmak, ülke tartışmasından çok daha yüksek getiri veriyor.

İki taraf da kendi klişesini üretiyor ve ikisi de hastayı yanlış yere bakmaya itiyor.

Hangi tarafı seçerseniz seçin, aşağıdakiler aynı.

1. İmplant kartını isteyin

   Marka, üretici, çap, boy, seri numarası ve yerleşim bölgesi. Bu belge sağlık kaydınızın parçası ve istemek olağan bir talep.

2. Üretici ve menşei bilgisini kaydedin

   Kutunun üzerindeki üretim yeri, marka algısından daha kesin bir bilgi. İleride bir parça aranacaksa doğru adres burası.

3. Tedavi sonrası röntgeni saklayın

   Kemik seviyesinin işlem gününde nerede olduğunu gösteren tek belge. Yıllar sonra bir kayıp tartışıldığında karşılaştırma noktası bu.

4. Belgeleri dijital olarak da tutun

   Telefonunuzda ve e-postanızda birer kopya bulunsun. Ülke değiştirdiğinizde yanınızda taşıyabileceğiniz tek şey bu olacak.

Yerli ve ithal arasındaki fiyat farkını anlamak için kalemleri ayrı ayrı görmek gerekiyor:

Nakliye, gümrük ve kur

İthal üründe fiyatı yukarı çeken ve ürünün kendisiyle ilgisi olmayan kalemler. Yerli üretimde bu kalemler devreden çıkıyor.

Araştırma ve takip yükü

Uzun takipli klinik çalışmalar maliyetli ve fiyata yansıyor. Karşılığında aldığınız şey, sistemin on yıl sonra ne yaptığının biliniyor olması.

Üst yapı ve işçilik

Protez malzemesi ve laboratuvar işçiliği, çoğu planda implantın kendi fiyatından daha büyük pay tutuyor. Menşei tartışması bu kalemi hiç kapsamıyor.

İleride yapılacak onarımlar

Parçası kolay bulunan bir sistemde onarım küçük kalıyor. Bulunamayan parça, aynı işi üst yapının yenilenmesine dönüştürüyor; faturada görünmeyen en pahalı kalem bu.