İmplantım sallanıyor: ne anlama geliyor?

Bir implant tedavisi tek parçadan oluşmuyor. Kemiğe giren gövde var, çoğu sistemde onun üstüne oturan bir bağlantı parçası var, bir de en üstte görünen diş ya da köprü var. Klasik sistemlerde bu parçalar birbirine küçük bir vidayla tutturulur. Hastanın hissettiği hareket bu zincirin herhangi bir halkasından gelebilir ve ağızdan bakıldığında hepsi aynı görünür.

En sık karşılaşılan durum bağlantı vidasının gevşemesi. Vida, çiğneme sırasında binlerce kez tekrarlanan yük altında zamanla gevşeyebilir; özellikle kapanışta bir nokta erken temas ediyorsa ya da gece diş sıkma alışkanlığı varsa. Bu tabloda implant sapasağlam yerindedir; hareket eden şey onun üstündeki parçadır. Zamanında görüldüğünde çözümü kısa bir işlemdir: vida sökülür, temizlenir ve doğru torkla yeniden sıkılır.

İkinci ihtimal vidanın ya da bağlantı parçasının kırılması. Gevşemiş bir vida sıkılmadan kullanılmaya devam edildiğinde, taşıması gereken yük doğrudan vidanın üzerine biner ve vida yorulur. Kırılan parça implantın içinde kalabilir ve çıkarılması özel aletler gerektirir. Bu, gevşeme aşamasında müdahale edilseydi hiç yaşanmayacak bir iş.

Üçüncü ve en ciddi ihtimal, implantın kemik içindeki tutunmasını kaybetmesi. Bu durumda hareket eden şey artık üst parça değil, gövdenin kendisidir. Tutunmasını kaybetmiş bir implant tedaviyle geri kazanılmaz; sıkmak, temizlemek ya da antibiyotik vermek bu tabloyu değiştirmez. Doğru karar implantın çıkarılması, bölgenin iyileşmesinin beklenmesi ve planın yeniden kurulmasıdır.

Bu üçünü hasta kendi başına ayıramaz ve ayırmaya çalışmamalı. Elle ya da dille oynatarak test etmek, gevşemiş bir vidayı kıran ya da sınırda duran bir implantın çevresindeki dokuyu daha da zorlayan bir davranış. Ayrım klinikte yapılır: üst yapı çıkarılarak implantın kendisi ayrı ayrı değerlendirilir ve röntgende kemik seviyesine bakılır.

Tek parça, yani monoblok tasarımlarda tablo biraz farklı. Bu sistemlerde gövde ile üst kısım aynı parça olduğu için gevşeyebilecek bir bağlantı vidası yoktur. Dolayısıyla hissedilen hareket, üst yapının implanta bağlandığı yerden ya da doğrudan implantın kendisinden gelir. Bu ayrım yine muayeneyle yapılır ama olasılık listesi daha kısadır.

Aşağıdaki ayrım, klinikte yapılacak değerlendirmenin çerçevesi. Kesin sonuç muayene ve röntgenden sonra çıkar.

Sıralama önemli: önce hareketin kaynağı ayrılıyor, sonra tedavi konuşuluyor. Ters sıra, yanlış işleme yol açıyor.

1. 1

   Üst yapının sökülmesi

   Vidalı bir sistemde köprü ya da diş çıkarılarak implantın kendisi doğrudan değerlendirilir. Bu adım olmadan hareketin kaynağını ayırmak mümkün değil; üstten bakıldığında üç tablo da aynı görünür.

2. 2

   İmplantın ayrı ayrı test edilmesi

   Üst yapı çıkarıldıktan sonra implantın kemik içinde hareket edip etmediği kontrol edilir. Hareket yoksa sorun üst yapıdadır ve tablo düzeltilebilir demektir.

3. 3

   Röntgenle kemik seviyesinin görülmesi

   İmplantın çevresindeki kemiğin ne kadar kaldığı görüntüyle anlaşılır. Mümkünse tedaviden hemen sonra çekilmiş röntgenle karşılaştırılır; değişimin hızı, kararı belirleyen asıl bilgidir.

4. 4

   Kapanışın ölçülmesi

   Gevşemenin sebebi çoğu zaman vidada değil, üzerine binen yükte. Isırma sırasında erken temas eden noktalar tespit edilir ve ayarlanır. Bu adım atlanırsa aynı vida birkaç ay içinde tekrar gevşer.

5. 5

   Parça değişimi ya da yeniden sıkma

   Vida temizlenip doğru torkla sıkılır; kırılmışsa çıkarılıp yenisi takılır. Sıkma işlemi elle değil, tork kontrollü aletle yapılır — fazla sıkmak da az sıkmak kadar sorun üretir.

6. 6

   İmplant kurtarılamıyorsa planın yeniden kurulması

   Çıkarma gerekiyorsa bölgenin iyileşmesi beklenir ve kalan kemik değerlendirilir. Yeni implantın nereye ve nasıl oturacağına o değerlendirmeden sonra karar verilir.

Bir implantın kaybı tedavinin bittiği anlamına gelmiyor. Aşağıdakiler o noktada konuşulan seçenekler.

Aşağıdakiler iyi niyetle yapılan ama tabloyu büyüten davranışlar. Hepsi sahada sık görülüyor.

Yapılan işleme göre süreç değişiyor; ortak nokta, sebebin düzeltilmediği bir onarımın kalıcı olmadığı.

1. Vida sıkıldıysa

   Aynı gün normal kullanıma dönülür. İlk günlerde o bölgede hafif hassasiyet olabilir. Kapanış da ayarlandıysa ısırma hissi bir iki gün farklı gelebilir; bu beklenen bir durum.

2. Parça değiştirildiyse

   Değişim sonrası birkaç hafta içinde bir kontrol yapılır ve vidanın torku tekrar bakılır. Bu kontrol, aynı sorunun tekrar edip etmediğini gösteren tek yol.

3. İmplant çıkarıldıysa

   Bölgenin iyileşmesi haftalar alır. Bu sürede geçici bir çözümle idare edilir ve kemiğin nasıl iyileştiği takip edilir. Yeni plan, iyileşme tamamlandıktan sonra kurulur.

4. Sonrasında takip

   Bir kez gevşeme yaşanmış bir sistemde kontrol aralığı sıklaştırılır. Amaç aynı tabloyu erken yakalamak; çünkü ikinci kez gevşeyen bir vida, çoğu zaman daha büyük bir sorunun habercisi.