Sabit protezde vida gevşemesi ve kırılması

İmplant üstü sabit protezlerin çoğu vidalı sistemlerdir: köprü, implantlara ya da onların üstündeki bağlantı parçalarına küçük vidalarla tutturulur. Bu vida sıradan bir vida değil; belirli bir torkla sıkılır ve o tork, vidanın gövdesinde kontrollü bir gerilim oluşturur. Bağlantıyı ayakta tutan şey bu gerilimdir. Gerilim düştüğünde vida gevşer ve köprü hareket etmeye başlar.

Gerilimi düşüren en yaygın sebep dengesiz yük. Isırdığınızda kapanışta bir nokta diğerlerinden önce temas ediyorsa, tüm kuvvet o noktaya ve altındaki implanta yığılır. Her ısırışta tekrarlanan bu darbe, vidayı yavaş yavaş gevşetir. Bu yüzden teslim gününde kapanışa ayrılan süre, yıllar sonra karşılaşılacak sorunların yarısını belirler.

İkinci sebep gece diş sıkma. Sıkma sırasında ortaya çıkan kuvvet, çiğneme kuvvetinden hem daha büyük hem çok daha uzun süreli olabilir ve hastanın haberi olmadan her gece tekrarlanır. Üçüncüsü tasarım: köprü son implantın arkasına doğru uzatıldığında o bölüm bir kaldıraç gibi çalışır ve en arkadaki vidayı zorlar. Dördüncüsü taşıyıcı sistemin baştan yetersiz kurulmuş olması; az sayıda implantla taşınan uzun bir köprüde vidalar payına düşenden fazlasını taşır.

Daha az konuşulan bir sebep, köprünün implantlara tam oturmaması. Üst yapı gerilimsiz oturmadığında vidalar sıkıldığı andan itibaren bir gerilim taşır ve bu gerilim zamanla gevşemeye ya da kırığa dönüşür. Bu, laboratuvar ve ölçü aşamasına ait bir konu; teslimden aylar sonra, tekrarlayan gevşeme olarak kendini gösterir.

Gevşemiş bir vidayla çiğnemeye devam etmenin sonucu bellidir. Gerilimini kaybetmiş vida, taşıması gereken yükü artık gövdesiyle karşılar ve yorulur. Bir noktada kırılır. Kırık parça implantın içinde kalır ve çıkarılması özel aletler ve dikkatli bir çalışma ister; bazı vakalarda implantın iç yivi zarar görür ve tablo çok daha büyük bir işe dönüşür. Gevşeme aşamasında müdahale, bu zincirin tamamını önler.

Tek parça, yani monoblok tasarımlarda gevşeyecek bir bağlantı vidası bulunmaz; gövde ile üst kısım aynı parçadır. Bu, vida gevşemesi ve o bağlantıdaki mikron ölçekli boşluk sorununu ortadan kaldırır. Karşılığında açı sonradan üst parça değiştirilerek düzeltilemez, yani planlamanın baştan doğru yapılması gerekir. Bu bir üstünlük sıralaması değil, iki tasarımın farklı yerlerden ödün vermesi.

Aynı şikâyet, birbirinden çok farklı işlemlere karşılık gelebiliyor. Ayrım muayene ve röntgenle yapılıyor.

Sıralamanın önemi büyük: yalnızca sıkıp göndermek en hızlı ama en kısa ömürlü çözüm.

1. 1

   Erişim ve sökme

   Vidalı sistemlerde köprünün üstündeki erişim deliği açılır ve üst yapı çıkarılır. Yapıştırılmış sistemlerde sökme daha zahmetli olabilir; bu, iki tasarım arasındaki pratik farklardan biri.

2. 2

   Parçaların incelenmesi

   Vida, bağlantı parçası ve implantın iç yüzeyi kontrol edilir. Yorulmuş ya da deforme olmuş bir vida yeniden kullanılmaz; yenisiyle değiştirilir. Bu, gevşemenin tekrarını önleyen basit ama sık atlanan adım.

3. 3

   İmplantın ayrı ayrı test edilmesi

   Üst yapı çıkarıldığında implantın kemik içinde hareket edip etmediği kontrol edilir. Hareket varsa tablo vida sorunu değildir ve tamamen başka bir yola girer.

4. 4

   Tork kontrollü sıkma

   Yeni vida, üreticinin belirlediği torkla ve tork anahtarıyla sıkılır. Elle sıkmak yetersiz kalır; fazla sıkmak vidayı kırar. Bu iki hata da sonradan çıkarılması zor bir soruna dönüşür.

5. 5

   Kapanışın ölçülüp ayarlanması

   Isırma sırasında erken temas eden noktalar tespit edilir ve dengelenir. Bu adım atlanırsa aynı vida aynı sebeple tekrar gevşer; işin asıl tedavisi burasıdır.

6. 6

   Erişim deliğinin kapatılması ve kontrol

   Vida üstündeki boşluk uygun bir malzemeyle kapatılır. Birkaç hafta sonra bir kontrol yapılır; torkun korunup korunmadığı ancak böyle anlaşılır.

Tekrarlayan gevşeme, tek bir işlemle değil sebebin ele alınmasıyla biter. Konuşulacak başlıklar şunlar.

Aşağıdakiler bu tabloda en sık yapılan hatalar; hepsi kısa bir işlemi büyük bir işe dönüştürüyor.

Vida işlemleri iyileşme gerektirmiyor; asıl konu takip.

1. Aynı gün

   Normal kullanıma dönülür. Kapanış ayarlandıysa ısırma hissi bir iki gün farklı gelebilir; bu, dişlerin yeni dengeye alışması ve beklenen bir durum.

2. İlk haftalar

   Yeni bir gevşeme hissi olup olmadığına dikkat edilir. Isırırken tıkırtı, hafif hareket ya da o bölgede tat değişimi bildirilmeli; bunlar erken uyarılar.

3. Kontrol randevusu

   Birkaç hafta sonra torkun korunup korunmadığı bakılır. Bu kontrol, işlemin gerçekten sonuç verip vermediğini gösteren tek yol ve sık atlanan bir adım.

4. Uzun vadeli düzen

   Bir kez gevşeme yaşanmış bir sistemde kontrol aralığı sıklaştırılır ve her kontrolde kapanış yeniden ölçülür. Amaç, aynı tabloyu vida kırılmadan yakalamak.