Gün 1: Tarama, planlama ve implant yerleşimi - Gün 2: Dijital ölçü ve laboratuvar üretimi - Gün 3: Sabit diş teslimi

Seçenekleri Karşılaştır

Hassas tutuculu protez nedir?

Kancası görünmüyor diye sabit sanılıyor — oysa çıkarılabilir bir protez

Bu ad hastaların çoğuna klinikte ilk kez söyleniyor ve genellikle 'kancasız protez' diye açıklanıyor. Doğru ama eksik. Bu sayfada nasıl tutunduğunu, neden sabit sanıldığını, kalan dişlerinize ne yaptığını ve tutucuların zamanla ne olduğunu yazdık — çünkü bu üçü karar verirken en çok fark eden şeyler.

Kısa cevap

Hassas tutuculu protez, çıkarılabilir bir protezin kalan dişlere görünen metal kancalar yerine gizli tutucularla bağlandığı sistemdir. Kalan dişler küçültülüp üzerlerine kaplama yapılır; tutucunun bir yarısı bu kaplamanın içine, diğer yarısı protezin içine yerleştirilir ve ikisi birbirine geçer. Sonuç estetik olarak kancalı protezden çok daha iyidir, ama protez hâlâ çıkarılabilir ve yük hâlâ kalan dişlerle diş etine biner.

Sabit mi
Hayır — temizlik için çıkarılıyor
Nasıl tutunuyor
Kaplamaların içindeki gizli tutucularla
Bedeli
Sağlam dişlerin küçültülmesi ve fazladan yük
Bakım
Tutucular aşınıyor, değiştirilmeleri gerekiyor

Tıbbi denetim: Dt. Bilge Ilgın · İmplantoloji

Nasıl çalışıyor

Klasik hareketli bölümlü protez, kalan dişlere metal kancalarla tutunur. Kanca işini görür ama gülerken görünür ve bu, hastaların en sık şikâyet ettiği şeydir. Hassas tutuculu protez aynı işi görünmeyen bir bağlantıyla yapar: tutucunun bir yarısı kalan dişin üstüne yapılan kaplamanın içine gizlenir, diğer yarısı protezin gövdesine yerleştirilir. Protez takıldığında iki yarı birbirine geçer ve dışarıdan hiçbir metal görünmez.

Bu, gerçek bir kazanç. Görünüm belirgin biçimde iyi ve tutunma da kancalıya göre daha güçlü oluyor, çünkü bağlantı dişin dışına asılmak yerine dişin içine oturuyor. Uzun süredir uygulanan, bilinen bir yöntem ve doğru vakada iyi çalışıyor. Sorun yöntemde değil, nasıl anlatıldığında.

Çünkü bu protez sabit değil. Görünen kancası olmadığı için hastalar sık sık sabit sanıyor ve bazen öyle anlatılıyor da. Gerçekte temizlik için her gün çıkarılıyor, gece çıkarılıyor ve damak bölümü çoğu tasarımda korunuyor. Karar verirken en çok yanılgı yaratan nokta bu; sabit diş bekleyen bir hasta protezi ilk gün çıkarması gerektiğini öğrenince hayal kırıklığına uğruyor.

İkinci konu kalan dişlere ne olduğu. Tutucunun yarısını taşıyabilmesi için o dişler küçültülüp kaplanmak zorunda; bu geri alınamıyor. Ayrıca protezin taşıdığı çiğneme yükünün bir bölümü o dişlere biniyor. Zaten az sayıda kalmış ve belki de diş eti hastalığı geçirmiş dişlere yeni bir yük eklemek, o dişlerin ömrünü kısaltabiliyor.

Üçüncüsü mekanik. Tutucular hareketli parçalar ve hareketli her parça aşınıyor. Zamanla protez gevşiyor ve tutucunun aşınan bölümünün değiştirilmesi gerekiyor. Bu, arızalı bir şey değil; sistemin normal bakımı. Ama baştan söylenmediğinde hasta bunu bozulma sanıyor. Ayrıca hangi sistemin kullanıldığı kayda geçmeli, yoksa yıllar sonra yedek parça bulmak sorun oluyor.

Dördüncüsü, hiçbir hareketli protezin çözemediği şey: kemik erimesi. Protezin oturduğu diş eti altındaki kemik yük taşımadığı için erimeye devam ediyor. Yıllar içinde protez oturmaz hâle geliyor ve iç yüzeyinin yeniden uyumlanması, sonunda da yenilenmesi gerekiyor. Tutucular ne kadar iyi olursa olsun altındaki zemin değişiyor.

Kime uygun, kime değil

Bu protez doğru vakada iyi çalışıyor. Aşağıdaki ayrım o vakanın ne olduğunu gösteriyor.

Diş kurtarılabilir

  • Kalan dişleri sağlam ve yeterli sayıda olanlarTutucuyu taşıyacak dişlerin kökü sağlam ve çevresindeki kemik yeterli olmalı. Bu koşul sağlandığında sistem yıllarca sorunsuz çalışabiliyor.
  • Kancanın görünmesini istemeyenlerEstetik kazanç gerçek ve bu protezin asıl varlık sebebi. Ön bölgede kanca görünen bir hastada geçiş, memnuniyeti belirgin biçimde artırıyor.
  • Cerrahi istemeyen ya da alamayan hastalarİmplant için uygun olmayan sistemik tablolarda ya da cerrahiyi kabul etmeyen hastalarda, kancalı proteze göre daha konforlu bir ara çözüm.
  • Bütçesi sabit çözüme yetmeyenlerİmplant üstü sabit köprüden düşük maliyetli. Ancak yenileme ve tutucu bakımı toplama giriyor; kararı yıllık maliyet üzerinden düşünmek gerekiyor.

Kurtarma beklentisi düşük

  • Kalan dişleri sallanan hastalarDestek kemiğini kaybetmiş bir dişe tutucu yüklemek o dişin kaybını hızlandırıyor. Ayak diş kaybedildiğinde protez de kullanılamaz hâle geliyor.
  • Sabit diş bekleyenlerBu protez çıkarılabilir. Sabit diş isteyen bir hastada doğru adres implant üstü köprü; bunu baştan bilmek hayal kırıklığını önlüyor.
  • Damak kapanmasından rahatsız olanlarÇoğu tasarımda damak bölümü korunuyor ve tat ile ısı algısı bundan etkileniyor. Damağın açılmasını bekleyen bir hasta bu çözümde aradığını bulamıyor.
  • El becerisi kısıtlı olanlarTutuculu protezin takılıp çıkarılması belirli bir el hassasiyeti istiyor. Titreme, eklem sorunu ya da görme kaybı olan hastalarda zorlanma yaşanabiliyor.

Nasıl yapılıyor

Birkaç seansa yayılan bir iş; kancalı protezden daha uzun sürüyor çünkü ayak dişler de hazırlanıyor.

  1. 1

    Kalan dişlerin değerlendirilmesi

    Hangi dişler tutucu taşıyabilir? Kökleri sağlam mı, çevrelerinde ne kadar kemik var? Bu değerlendirme yapılmadan başlanan bir plan, birkaç yıl içinde ayak dişini kaybederek bitiyor.

  2. 2

    Ön tedaviler

    Ayak dişlerde çürük, kanal tedavisi ya da diş eti tedavisi gerekiyorsa önce onlar tamamlanıyor. Bu adım atlanırsa kaplama altında ilerleyen bir sorun fark edilmiyor.

  3. 3

    Dişlerin küçültülmesi ve ölçü

    Tutucunun yarısını taşıyacak kaplamalar için ayak dişler küçültülüyor. Bu geri alınamayan bir adım ve kararın verildiği an burası.

  4. 4

    Kaplamaların ve protezin yapımı

    Kaplamalar tutucularıyla birlikte üretiliyor, protez de onlara oturacak biçimde hazırlanıyor. İkisinin birbirine tam oturması gerekiyor; bu, laboratuvar işçiliğinin belirleyici olduğu kısım.

  5. 5

    Teslim ve alışma

    Takıp çıkarma öğretiliyor ve ilk günlerde basınç yapan noktalar düzeltiliyor. Bu düzeltmeler bir seansta bitmiyor; birkaç kontrol gerekiyor.

  6. 6

    Düzenli bakım

    Tutucular aşındıkça değiştiriliyor, protez kemik eridikçe uyumlanıyor. Bu iki iş sistemin ömrünü belirliyor ve baştan takvime konulmalı.

Yan yana karşılaştırma

Aynı ağızda konuşulan diğer yollar ve nerede ayrıldıkları.

01

Kancalı bölümlü protez

Aynı işi görünen metal kancalarla yapıyor. Daha düşük maliyetli ve ayak dişlerin küçültülmesini gerektirmiyor. Bedeli görünüm ve genellikle daha zayıf tutunma.

02

İmplant üstü hareketli protez

Tutunmayı kalan dişlerden değil, iki ila dört implanttan alıyor. Kalan dişlere yük binmiyor ve implantların bulunduğu bölgede kemik yük taşımaya devam ediyor. Yine çıkarılabilir bir protez.

03

İmplant üstü sabit köprü

Çıkarılmıyor, damak kapanmıyor ve tat geri geliyor. Cerrahi kapsamı ve maliyeti daha büyük; sabit diş isteyen bir hastanın aradığı çözüm bu.

04

Kendi dişlerinize köprü

Boşluk kısa ve iki yanında sağlam diş varsa sabit bir çözüm. Uzun boşluklarda ya da arkada destek olmadığında uygulanamıyor.

05

Tam hareketli protez

Kalan dişler kurtarılamıyorsa gündeme geliyor. En düşük maliyetli yol; damak tamamen kapanıyor ve kemik erimesi hızlanıyor.

Bilinmesi gerekenler

Aşağıdakiler bu protezi kötü yapmıyor; kararı bilerek vermenizi sağlıyor.

Ayak dişler geri alınamaz biçimde küçültülüyor

Kaplamalar için mine tabakası kaldırılıyor. O dişler bundan sonra kaplamayla korunmak zorunda ve kaplama kenarında gelişen bir çürüğün fark edilmesi zorlaşıyor.

Ayak diş kaybedilirse protez kullanılamaz hâle geliyor

Tutucu, üzerinde durduğu dişle birlikte gidiyor. Sistemin en kırılgan noktası bu ve tam olarak bu yüzden ayak dişlerin baştan sağlam olması gerekiyor.

Tutucular aşınıyor

Hareketli parçalar zamanla gevşiyor ve değiştirilmeleri gerekiyor. Bu normal bakım; ama hangi sistemin kullanıldığı kayda geçmediyse yedek parça bulmak sorun hâline geliyor.

Kemik erimesi devam ediyor

Protezin oturduğu bölgede kemik yük taşımadığı için eriyor. Yıllar içinde protez oturmuyor; iç yüzeyinin uyumlanması ve sonunda yenilenmesi gerekiyor.

Kullanmaya alışmak

İlk hafta belirleyici; bu dönemde yapılan düzeltmeler protezin kullanılıp kullanılmayacağını belirliyor.

  1. İlk günler

    Ağızda dolgunluk hissi, tükürük artışı ve bazı seslerin farklı çıkması olağan. Takıp çıkarmayı yaparken zorlanmak da normal; el alışıyor. Basınç yapan bir nokta varsa bekletilmeden düzeltilmeli.

  2. İlk hafta

    Yara oluşan noktalar düzeltiliyor. Ağrıyan bir bölge yüzünden protezi çıkarıp bırakmak en sık yapılan hata; hekime gösterildiğinde çoğu birkaç dakikada çözülüyor.

  3. İlk aylar

    Çiğneme kademeli olarak açılıyor. Bu dönemde ayak dişlerin durumu ayrıca izleniyor; tutucu yükünü nasıl karşıladıkları erken görülüyor.

  4. Uzun vade

    Yılda en az bir kontrol: tutucuların aşınması, protezin oturması ve ayak dişlerin sağlığı. Kemik eridikçe iç yüzeyin uyumlanması gerekiyor; bu, protezin ömrünü uzatan işlem.

Bu durumlarda hemen bize yazın

  • Protez gevşediyse. Tutucuların aşındığını gösteriyor. Değişimi küçük bir işlem; ertelendiğinde protez oynamaya başlıyor ve ayak dişleri zorluyor.
  • Geçmeyen bir yara varsa. Basınç yapan bir nokta düzeltilmeli. İki haftadan uzun süren bir yara, protezden bağımsız bir sebebin de araştırılmasını gerektiriyor.
  • Ayak dişlerden birinde ağrı ya da hareket varsa. Sistemin en kırılgan noktası. O diş kaybedilirse protez kullanılamaz hâle geliyor; erken müdahale dişi kurtarabiliyor.
  • Yapıştırıcı ihtiyacı doğduysa. Hassas tutuculu bir protez yapıştırıcı gerektirmemeli. İhtiyaç doğduysa ya tutucular aşınmış ya altındaki kemik erimiş demektir; ikisi de değerlendirilmeli.

Sık sorulanlar

Hassas tutuculu protez sabit mi?

Hayır. Görünen metal kancası olmadığı için sabit sanılıyor ama çıkarılabilir bir protez: temizlik için ve gece çıkarılıyor. Sabit diş isteyen bir hastanın aradığı çözüm implant üstü köprü.

Kancalı protezden farkı ne?

Tutunma biçimi ve görünüm. Kanca dişin dışına asılıyor ve görünüyor; hassas tutucu dişin üstündeki kaplamanın içine gizleniyor. Tutunma genellikle daha güçlü oluyor. Karşılığında ayak dişlerin küçültülüp kaplanması gerekiyor ve maliyet artıyor.

Sağlam dişlerimi küçültmek zorunda mıyım?

Evet, tutucunun yarısı o dişlerin üstündeki kaplamanın içinde duruyor. Bu geri alınamayan bir adım. Küçültme istemiyorsanız kancalı protez ya da tutunmayı implanttan alan bir çözüm konuşulmalı.

Tutucular ne kadar dayanıyor?

Hareketli parçalar oldukları için aşınıyorlar ve zamanla değiştirilmeleri gerekiyor. Süre kullanıma, kapanışa ve sisteme göre değişiyor; kesin bir rakam vermek doğru olmaz. Önemli olan hangi sistemin kullanıldığının kayda geçmesi, yoksa yedek parça bulmak sorun oluyor.

Damağım kapanacak mı?

Çoğu tasarımda damak bölümü korunuyor, yani tat ve ısı algısı bundan etkileniyor. Tasarıma göre bu bölüm küçültülebiliyor ama tamamen kaldırmak genellikle mümkün olmuyor. Damağın tamamen açılması sabit çözümlerde mümkün.

Kemik erimemi durdurur mu?

Hayır. Protezin oturduğu bölgede kemik yük taşımadığı için erimeye devam ediyor ve protez zamanla oturmaz hâle geliyor. İç yüzeyin uyumlanması ve sonunda yenilenmesi gerekiyor. Kemiğe yük aktaran tek çözüm implant.

İleride implanta geçebilir miyim?

Geçilebiliyor ama beklemenin bedeli var: protezin oturduğu bölgede kemik erimeye devam ettiği için sonraki planın koşulları zorlaşıyor. Şu an hassas tutuculu protez düşünüyorsanız, implantın da bugünkü seçeneklerini birlikte konuşmakta yarar var.

Kaynaklar

İlgili sayfalar

Sonraki adım

Röntgeninizi gönderin, seçenekleri birlikte konuşalım.

Tomografinizi ya da panoramik röntgeninizi paylaşın; hangi seçeneğin sizin dişiniz için gerçekçi olduğunu 24 saat içinde yazalım.

Değerlendirme iste
Başvur