İmplantlı dişlerin bakımı nasıl yapılır?

Doğal dişin kökü kemiğe doğrudan yapışmaz. Kök ile kemik arasında periodontal ligament denen ince bir bağ dokusu yastığı vardır. Bu yastık hem çiğneme kuvvetini yayar hem de zengin bir kan akışı taşır; iltihapla savaşan hücreler bölgeye o damarlar üzerinden hızla ulaşır. İmplantta böyle bir yastık yoktur; implant kemiğe doğrudan temas eder.

Fark diş etinde de sürer. Doğal diş kökünü saran kollajen lifler kökü bir manşet gibi kavrar ve yüzeye dik uzanır; bu dizilim bakterinin aşağı inmesini zorlaştıran gerçek bir bariyerdir. İmplant yüzeyinde ise lifler yüzeye paralel uzanır ve aynı sıkılıkta kapanmaz. Sonuç şu: implant çevresindeki diş eti kapağı doğal dişinkinden daha geçirgendir.

Bunun karşılığı ihmal edildiğinde ortaya çıkar. Aynı miktarda plak implant çevresinde daha hızlı kemik kaybettirir. Avrupa Periodontoloji Federasyonu bunu açık biçimde yazıyor: implant çevresindeki hastalık dokuyu ve kemiği periodontitisten çok daha hızlı harap eder, tedavisi de daha zordur. Bu, implantın zayıf olduğu anlamına gelmez; temizliğin gecikmeyi affetmediği anlamına gelir.

İkinci fark üst yapının biçiminden geliyor. Tam ağız sabit protez tek tek dişlerden oluşmaz; birkaç implantın taşıdığı tek parça bir köprüdür. Dişlerin arasında normal anlamda bir boşluk yoktur; buna karşılık köprünün gövdesiyle diş eti arasında ince bir aralık bırakılır ve temizlenmesi gereken asıl yer burasıdır. Fırçanın kılları o aralığa girmez. Normal diş ipi de tek tek dişler için tasarlanmıştır; köprünün altına yandan sokulup baştan sona geçirilmesi gerekir.

Üçüncü fark en sinsi olanı: hissetmezsiniz. Doğal dişte çürük ağrı yapar, soğuk hassasiyeti sizi hekime yollar. İmplantın içinde sinir yoktur; köprünün altında haftalarca biriken plak size hiçbir şey hissettirmez. Uyarı dişten değil diş etinden gelir ve tek bir işaretle başlar: fırçalarken ya da ara yüz fırçasını geçirirken görülen kanama.

Üç fark tek bir sonuca çıkıyor. Sabit dişlere geçtiğinizde bakım yükü azalmaz, yer değiştirir. Çürük derdi biter, protez yapıştırıcısı biter, gece bardağa konan takma diş biter; yerine günde on dakikalık sistemli bir köprü altı temizliği ve altı ayda bir klinik kontrol gelir. Klinikten çıkmadan önce hangi kalınlıkta ara yüz fırçası kullanacağınızı ve süper flossu nereden geçireceğinizi protezinizin üzerinde gösteriyoruz.

Günlük program herkes için aynı. Değişen şey kontrol sıklığı ve devreye giren ek önlemler. Sağdaki listede kendinizi görüyorsanız takviminiz sıkılaşır.

Sıralama önemli: önce mekanik temizlik, sonra yıkama, en sonda fırçalama. Ters sırada yaparsanız köprünün altında kalan plağı hiçbir şey almaz.

1. 1

   Ara yüz fırçası: asıl iş burada

   Ucunda minik silindirik kıllar olan saplı küçük bir fırça. İmplantların arasından ve köprünün altındaki aralıktan yatay sokulur, birkaç kez ileri geri hareket ettirilir. Kalınlık belirleyici: aralığa zorlanmadan giren, ama boşta da kalmayan ölçü doğrudur. Numarayı klinikte biz belirliyor ve yazılı veriyoruz.

2. 2

   Süper floss: köprünün altını baştan sona geçirin

   Süper floss üç bölümlü bir diş ipidir. Sert uçlu ilk bölüm köprünün altından iğne gibi geçirilir, ortadaki kabarık süngerimsi bölüm gövdeyle diş eti arasındaki geniş yüzeyi siler, ince bölüm implantın boynunu sarar. Köprünün bir ucundan girip diğer ucuna kadar bölüm bölüm ilerleyin.

3. 3

   Su jeti: kalanı sürükler

   Basınçlı ince su akımı köprünün altına yandan tutulur ve yavaşça boydan boya gezdirilir. Su jeti mekanik temizliğin yerini almaz, arkasından gelir: sökülen artığı dışarı atar, diş eti cebini yıkar. Düşük basınçla başlayın, diş eti alıştıkça artırın.

4. 4

   Fırçalama: etek hattından

   Günde iki kez, yumuşak kıllı fırça ve florürlü macunla. Kılların ucunu diş eti ile köprünün buluştuğu etek hattına yerleştirin, küçük dairesel hareketlerle temizleyin. Aşındırıcı beyazlatıcı macunlardan uzak durun; üst yapının parlak yüzeyini çizerler ve çizilen yüzey daha çok plak tutar.

5. 5

   Akşam tam tur, sabah kısa tur

   Sabah fırçalama yeterli. Akşam tam program: ara yüz fırçası, süper floss, su jeti, fırçalama. Gece boyunca tükürük akışı azalır ve bakteri en rahat o saatlerde çoğalır; asıl temizlik yatmadan önce yapılandır.

6. 6

   Altı ayda bir klinik kontrol

   Kontrolde diş eti cebi ölçülür, kanama olup olmadığına bakılır, ulaşamadığınız sert birikinti implanta uygun uçlarla temizlenir ve üst yapının vidaları kontrol edilir. Yılda bir kez görüntüleme alıyoruz; kemik seviyesindeki değişim ancak filmde görülür.

Bu araçlar birbirinin yerine geçmez, farklı yüzeyleri temizler. Hangisinin sizin köprünüzde asıl işi göreceğini protezin biçimi belirler.

İmplantı kaybettiren şey çoğunlukla cerrahi değil, yıllar sonra sessizce ilerleyen bu iltihaptır. Erken evresi geri döner, geç evresi zor tedavi edilir. Belirleyici olan, farkı ne kadar erken gördüğünüz.

İlk günlerde temizlik dikkatli ve sınırlıdır; iyileşme ilerledikçe program tam hâline geçer. Aşağıdaki takvimi klinikten çıkarken yazılı olarak veriyoruz.

1. İlk günler

   Cerrahi bölgeyi yormuyoruz. Yumuşak fırçayla nazik temizlik, klinikte söylenen gargara ve ılık tuzlu suyla çalkalama yeterli. Ara yüz fırçasını ve su jetini bu günlerde kullanmıyorsunuz.

2. İlk hafta

   Şişlik geriler, diş eti oturmaya başlar. Fırçalamayı etek hattına kadar genişletirsiniz. Su jetini en düşük basınçta, hekimin izin verdiği gün devreye alıyoruz.

3. İlk ay

   Diş eti yeni biçimine oturur ve tam program başlar: ara yüz fırçası, süper floss, su jeti, günde iki kez fırçalama. Bu dönemde bir kontrol randevusu veriyoruz; temizliği bize uygulamanızı isteyip eksik kalan bölgeyi gösteriyoruz.

4. İlk yıl ve sonrası

   Altı ayda bir kontrol, yılda bir görüntüleme. İlk yılın filmi referans olur; kemik seviyesindeki en küçük değişimi bu karşılaştırmayla görüyoruz. Sigara içiyorsanız ya da geçmişte ilerlemiş diş eti hastalığınız olduysa aralık üç aya çekilir.

5. Üst yapının bakımı

   Kaplama yüzeyi zamanla aşınır, tutucu vidalar gevşer. Gerektiğinde üst yapı sökülüp temizlenir ve yeniden takılır; bu, bakımın olağan parçası.