İmplant diş rengi seçimi: A1 mi, A2 mi, BL1 mi?

Renk seçiminde en yaygın kullanılan skalalardan biri Alman üretici VITA'nın classical skalası. Skala 16 tondan oluşuyor ve üreticinin tarifiyle dört aileye ayrılıyor: A1'den A4'e kadar kırmızımsı kahverengi, B1'den B4'e kadar kırmızımsı sarı, C1'den C4'e kadar grimsi, D2'den D4'e kadar kırmızımsı gri tonlar. Harf rengin türünü, rakam ise o türün ne kadar yoğun ve koyu olduğunu gösteriyor. A1, A2'den açık; A3,5 ise A3'ten koyu. Laboratuvara giden reçetede yazan da bu kısaltma oluyor.

BL1 ve 0M1 gibi adlar bu 16 tonun dışında kalıyor. VITA, beyazlatılmış dişlerin rengini belirlemek için skalaya 0M1, 0M2 ve 0M3 adlı üç ek ton sunuyor. Örneğin Ivoclar, A'dan D'ye 16 tonluk skalasına BL1, BL2, BL3 ve BL4 adlı dört ağartma tonu ekliyor. Bunlar beyazlatma sonrasını taklit eden tonlar. Tam ağız sabit dişlerde hastaların sık sorduğu 'BL1 mi, A1 mi' sorusu aslında 'beyazlatılmış gibi mi, doğal en açık ton gibi mi' sorusu.

Diş rengi tek bir sayıdan ibaret değil. Renk biliminde üç ayrı özellik ölçülüyor: açıklık-koyuluk, rengin doygunluğu ve renk tonu, yani sarıya mı kırmızıya mı kaydığı. 87 kişinin doğal ön dişlerini ölçen bir çalışmada dişin rengi kesici kenardan diş etine doğru giderek daha kırmızı ve daha sarı hâle geldi, ışık geçirgenliği ise köke doğru azaldı. Aynı çalışmada skaladaki örneklerin kırmızı-yeşil dağılımının doğal dişlerin hepsini kapsamadığı görüldü. Doğal bir diş, tek renge boyanmış bir yüzey değil; tepesi daha saydam, boynu daha doygun bir geçiş taşıyor.

Yaş bu tabloyu değiştiriyor. Aynı çalışmada kişi yaşlandıkça dişin orta bölgesi daha koyu ve daha sarı ölçüldü. Cleveland Clinic bunu, yaşla birlikte minenin incelmesi ve altındaki sarımsı dentinin daha çok görünmesiyle açıklıyor. Bu yüzden 60 yaşında bir yüzde, 20 yaşındaki birine özgü çok açık bir diş rengi ile yaşıtlarına özgü bir ton aynı etkiyi yaratmıyor. Tam ağız sabit dişlerde hasta istediği tonu seçebildiği için bu doğal yaş ilişkisi bilinçli bir karar hâline geliyor.

Ten rengi ile ilişkiyi araştıran çalışmalar tek yönlü bir sonuç vermiyor, bunu açıkça bilmek gerekiyor. Diş hekimleri ve diş hekimi olmayan kişilerden oluşan 140 değerlendiricinin katıldığı bir JADA çalışmasında aynı gülüş fotoğrafında ten ve diş açıklığı değiştirildi. Değerlendiriciler en açık diş tonunu en çekici bulmadı; koyu ten ile çok parlak beyaz dişler ve açık ten ile koyu dişler görece çekici bulunmadı. 328 kişinin katıldığı İtalyan bir çalışmada ise A1, A2, A3 ve A4 karşılaştırıldı ve A1 ten renginden bağımsız olarak en çekici bulundu. İki çalışma da tek bir kadının dijital olarak değiştirilmiş gülüş fotoğrafını kullandı ve ikincisi ağartma tonlarını test etmedi; yani 'A1 doğal skalanın içinde açık ve beğenilen bir ton' sonucunu destekliyor, 'en beyaz ton her yüze yakışır' sonucunu desteklemiyor.

Kalan doğal dişler kararı daraltıyor. NHS, diş beyazlatmanın yalnız doğal dişin rengini açabildiğini, kuron, protez ve implant taşıyanlarda önerilmediğini yazıyor. Seramik diş bir kez üretildikten sonra beyazlatmayla açılmıyor. Bir çenenin tamamı implant üstüne yapılacak, karşı çenede doğal dişleriniz kalacaksa ve bu dişleri beyazlatmayı düşünüyorsanız, beyazlatma renk seçiminden önce yapılmalı ve sonuç oturduktan sonra renk alınmalı. NHS beyazlatmanın kalıcı olmadığını, etkisinin yaklaşık 3 yıl sürebildiğini de belirtiyor; doğal dişler zamanla yeniden koyulaşırken seramik dişler aynı kalacağı için aradaki fark açılabilir.

Tam ağız sabit dişlerde renk kararı yalnız dişlerle sınırlı değil. Kemik ve diş eti kaybı olan çenelerde köprünün bir kısmı diş eti rengindeki seramikle yapılabiliyor; buna pembe porselen ya da yapay diş eti deniyor. Journal of Prosthodontics'te yayımlanan bir teknik makale, pembe seramiğin üst çenenin görünen bölgesinde kayıp sert ve yumuşak dokuyu yerine koymak için yapılacak kapsamlı cerrahi işlemlere olan ihtiyacı azaltabildiğini, ama özellikle gülerken diş eti çok görünen hastalarda pembe seramiğin rengini mevcut diş etine uydurmanın zor olduğunu yazıyor. Diş rengi kadar diş eti rengi de seçilen bir şey.

Malzemenin rengini nasıl koruduğu ayrı bir konu. Laboratuvarda yapılan çalışmaları birleştiren bir meta-analizde, tek blok yarı saydam zirkonyumun rengi ve ışık geçirgenliği belli bir süreye kadar yapay yaşlandırmada anlamlı değişmedi; daha uzun yaşlandırmada ise klinik olarak kabul edilemeyecek değişiklikler görüldü. Bu sonuçlar laboratuvar koşullarından geliyor ve doğrudan ağızdaki yıllara çevrilemiyor. Akrilik dişlerle yapılan bir laboratuvar çalışmasında klasik akrilik dişler kahvede 30 gün sonra gözle fark edilebilir renk değiştirdi; bilgisayarla frezelenen akrilik dişler daha dengeli kaldı. Malzeme seçimi için ayrıntılı karşılaştırma ayrı bir rehberde.

İlk liste, açık tonların sorun çıkarmadan oturabileceği tabloları; ikinci liste, çok beyaz bir tonun yüzde uyumsuz kalma olasılığının yüksek olduğu tabloları anlatıyor. Kesin karar yüz, dudak ve ışık birlikte görülerek verilir.

Renk, katalogdan beğenilip işaretlenen bir şey değil. Aşağıdaki sıra, kararı yüzünüze ve ağzınıza göre vermenize yardım eder.

1. 1

   Önce doğal dişlere karar verin

   Ağzınızda kalacak doğal dişler varsa ve beyazlatma düşünüyorsanız, bunu renk seçiminden önce yapın. NHS beyazlatmanın yalnız doğal dişi açtığını yazıyor; seramik diş sonradan açılmaz.

2. 2

   Doğru ışık

   Bir çalışmada aynı gözlemci, 100 kişide gün ışığında, ameliyat lambasında ve elde tutulan renk düzeltmeli bir lambada renk seçti; en iyi uyum renk düzeltmeli ışıkta elde edildi. Tepedeki ünit lambası renk seçimi için uygun değil. Kendi değerlendirmenizi de bir pencere önünde, gün ışığında yapın.

3. 3

   Skala ve ölçüm cihazı birlikte

   Yedi klinik çalışmayı inceleyip altısını birleştiren bir meta-analizde spektrofotometre, dijital fotoğraf makinesi ve akıllı telefonla yapılan ölçüm, renk skalasıyla gözle yapılan seçime göre daha isabetli bulundu; ağız içi tarayıcının renk ölçümü ise gözden anlamlı biçimde daha iyi değildi. Cihaz, gözün yerini değil, desteğini alır.

4. 4

   Yüzle birlikte deneme

   Renk örneği yalnız diş hizasında değil, dudak, ten ve göz rengiyle birlikte, aynada ve yakından değil konuşma mesafesinden değerlendirilir. Fotoğraf çekip ertesi gün yeniden bakmak, ilk anda göz alıcı gelen tonun abartılı olup olmadığını gösterebilir.

5. 5

   Diş eti rengi ve gülüş hattı

   Tam ağızda köprüde pembe porselen olacaksa, onun rengi de ayrı bir skala ile mevcut diş etine göre seçilir. Gülerken diş etinin ne kadar göründüğü, bu geçişin ne kadar dikkat çekeceğini belirler.

6. 6

   Kararı yazıya geçirin

   Seçilen diş tonu, pembe porselen olup olmadığı ve rengi, kullanılacak malzeme reçeteye ve size verilen plana yazılmalı. Klasik yöntemde renk aylarca kullanılan bir geçici köprüde denenip son köprüde yeniden ele alınabiliyor. implant72'de implant ve sabit dişler 3 gün / 72 saatte tamamlanıyor ve 3. gün takılan dişler final dişler; bu yüzden renk, birinci ve ikinci gündeki prova dişlerde yüzünüzde denenip final dişler üretilmeden önce birlikte netleştiriliyor.

Tek bir yöntem yeterli değil; sonuç en iyi, birkaç yol birlikte kullanıldığında çıkıyor.

Aşağıdakiler hem hastaların hem hekimlerin sık düştüğü hatalar. Çoğu, tamamlandıktan sonra ancak yeni dişler yapılarak düzeltilebiliyor.

Seçtiğiniz renk takıldığı gün ile yıllar sonra aynı olmayabilir. Değişenin dişin kendisi mi, çevresi mi olduğunu bilmek beklentiyi doğru kurar.

1. İlk günler

   Yeni dişler ilk günlerde olduğundan daha beyaz ya da daha büyük görünebilir; çünkü aynada önceki görüntünüzle karşılaştırıyorsunuz. Göz birkaç gün içinde alışır.

2. İlk aylar

   Diş eti iyileştikçe dişle diş eti arasındaki geçiş daha net görünür hâle gelir. Pembe porselen varsa, diş eti şekil aldıkça gerçek diş etiyle arasındaki geçiş farklı görünebilir; bu geçiş kliniğin takip planındaki kontrollerde izlenir.

3. Yıllar içinde: seramik

   Laboratuvar verisi, yarı saydam zirkonyumun rengini belli bir yaşlandırma süresine kadar koruduğunu, daha uzun yaşlandırmada değişebildiğini gösteriyor. Bu veri ağızdaki yıllara doğrudan çevrilemiyor; yüzeyin cilalı ve sağlam kalması rengin korunmasına yardım eder.

4. Yıllar içinde: akrilik

   Laboratuvarda kahveye bekletilen klasik akrilik dişler 30 gün sonra gözle fark edilebilir renk değiştirdi; frezelenmiş akrilik daha dengeli kaldı. Bu süre ağızdaki süreye birebir çevrilemez; yine de akrilik yüzeyler kahve, çay ve sigarayla seramikten daha kolay renk alır.

5. Yıllar içinde: doğal dişler

   Ağızda kalan doğal dişler yaşla koyulaşıp sarılaşmaya devam ediyor. Seramik sabit dişlerle aradaki fark zamanla açılabilir; bunu bilerek ara bir ton seçmek bir seçenek.

Burada rakam bulamayacaksınız. Renk seçiminin kendisi ayrı bir kalem olmasa da, rengin nasıl üretileceği kapsamı değiştiriyor:

Tek renk mi, katmanlı renk mi

Tek blok üretilen dişler ile kesici kenarı ve boynu ayrı renklendirilen dişler farklı laboratuvar işçiliği gerektiriyor.

Pembe porselen

Diş eti rengindeki seramik ayrıca renklendiriliyor ve tasarlanıyor; olup olmayacağı kemik ve diş eti kaybına ve gülüş hattına bağlı.

Malzeme

Akrilik, zirkonyum ve porselen kaplı yapılar hem renk kalıcılığında hem üretimde farklı. Ayrıntılı karşılaştırma malzeme rehberinde.

Kalan doğal dişler

Uyum için doğal dişlerin beyazlatılması ya da yenilenmesi gerekiyorsa bu da kapsama giriyor.