Zirkonyum köprü mü, implant mı?

Zirkonyum, içinde metal desteği bulunmayan beyaz ve sert bir seramik. Işığı doğal dişe yakın geçirdiği için ön bölgede tercih ediliyor, dayanıklı olduğu için arka bölgede de kullanılıyor. Ama zirkonyum bir dayanak değil, bir kaplama malzemesi. Aynı zirkonyum hem komşu dişlere tutunan bir köprüde hem de implantların üstüne oturan sabit dişlerde karşınıza çıkar. Bu yüzden "zirkonyum mu implant mı" sorusu iki farklı kategoriyi karşılaştırıyor. Doğru soru şu: bu dişler neye dayanacak, komşu dişlerinize mi kendi çene kemiğinize mi?

Köprünün çalışma biçimi şöyle. Boşluğun iki yanındaki dişler, üzerlerine kaplama geçebilmesi için her yüzeyinden belirli bir kalınlıkta yontulur. Bu iki dişe ayak diş deniyor. Aradaki eksik dişin yerine gelen gövde, bu iki kaplamaya bağlı tek parça olarak üretilir. Gövdenin altında kök yoktur; diş etinin üstüne oturur ve taşıdığı yükü iki yanındaki ayak dişlere aktarır.

Buradaki ilk bedel, yontulan dokudur. Mine, vücudun yeniden üretemediği bir doku; kesildikten sonra geri gelmez. Kaplama için gereken kalınlık, dişin canlı özünü saran tabakayı inceltir; bu yüzden ilk haftalarda sıcak soğuk hassasiyeti olağandır ve bir kısım ayak dişte yıllar içinde kanal tedavisi gündeme gelir. İkinci bedel, kaplamanın diş eti hizasında bıraktığı kenardır: çürük burada başlar ve kaplamanın altında ilerlediği için geç fark edilir. Üçüncüsü ise bağımlılıktır. Köprü tek parçadır; ayak dişlerden biri kaybedilirse köprünün tamamı gider ve elinizde tek diş boşluğu yerine üç diş boşluğu kalır.

İkinci mesele köprünün altında olup bitendir. Çene kemiği yük gördüğü sürece yerinde kalır; dişin çekildiği bölge yük almadığı için azalmaya başlar. Köprü bu tabloyu değiştirmez, çünkü gövde yükü altındaki kemiğe değil iki yanındaki ayak dişlere aktarır. Erime altta sessizce sürer. Birkaç yıl sonra gövdeyle diş eti arasında bir aralık açılır: yemek sıkışır, temizlik zorlaşır, ön bölgede aralık gülümserken görünür hâle gelir. Köprü boşluğu kapatır, kemiği korumaz.

İmplant tam da bu noktada farklılaşır. Kemiğin içine yerleşir ve çiğneme yükünü doğrudan kemiğe iletir. Kemik yük gördüğü için o bölgede kalmaya devam eder. Komşu dişlere dokunulmaz; sağlam bir diş sağlam kalır, ileride kendi başına tedavi görmesi gerekirse köprünün geri kalanı buna bağlı olmaz. Bir implant kaybedilse bile kayıp o bölgeyle sınırlıdır, yanındaki dişleri sürüklemez.

Bizim uyguladığımız yöntem bu mantığı çenenin tamamına taşır. Stratejik implant, içteki yumuşak süngersi kemikte hacim aramak yerine çenenin dış sert tabakasına, yani kortikal kemiğe mekanik olarak kilitlenir. Tutunmayı sağlayan şey aylarca kaynaşma beklemek değil, ilk günden var olan bu kilitlenmedir. Bu yüzden kemik tozu kullanmadan ilerliyoruz ve sabit dişler üç klinik günde takılıyor. Üstünüze gelen dişler yine zirkonyum olabilir; değişen şey malzeme değil, o malzemenin neye dayandığı.

Aşağıdaki ayrım muayene ve tomografiden sonra netleşir. Sağdaki liste köprünün kötü bir seçenek olduğunu değil, o tabloda köprünün hâlâ akla yatkın kaldığını anlatır.

Bu sıralama tedavi değil, karar içindir. Sonunda elinizde sizin ağzınızda neyin mümkün olduğu ve bunun neye dayandığı bulunur.

1. 1

   Görüntünüzü gönderin

   Elinizde panoramik röntgen ya da tomografi varsa formdan iletin. Görüntüyü tedaviyi yapacak hekim okur; ilk yanıtı asistan değil hekim yazar. Gelmenize gerek yok, bir iş günü içinde dönüyoruz.

2. 2

   Boşlukların haritası

   Kaç boşluk var, nerede duruyorlar, arkalarında dayanacak diş kalmış mı ve karşı çene nasıl kapanıyor. Köprünün kurulabilir olup olmadığı bu haritada belli olur; tek diş boşluğuyla serbest kalan bir arka bölge aynı soru değildir.

3. 3

   Ayak dişlerin gerçek durumu

   Köprü konuşuluyorsa asıl soru şu: yontulacak dişler bugün ne hâlde? Dolgularının derinliği, kanal tedavisi geçmişleri, çürükleri ve kemik destekleri kararı doğrudan değiştirir. Sağlam iki dişi feda etmekle zaten kaplanacak iki dişi kullanmak aynı hesap değildir.

4. 4

   Üç boyutlu tomografi

   Panoramik röntgen iki boyutludur; kemiğin yüksekliği hakkında fikir verir, kalınlığı ve dış sert tabakanın durumu hakkında vermez. Bu yöntemin kararı doğrudan kortikal tabakanın nerede, ne kalınlıkta ve ne kadar sağlam olduğuna dayanır; tomografi görmeden söz vermiyoruz.

5. 5

   Genel sağlık ve ilaçlar

   Sistemik hastalıklarınızı, düzenli kullandığınız ilaçları ve son tahlillerinizi görmek istiyoruz. Diyabet engel değil; bu protokolü diyabet hastalarında uyguluyoruz. Planlamayı ve sıralamayı etkiler.

6. 6

   Planı yazılı alırsınız

   Kaç implant, hangi çeneye, hangi üst yapıyla ve hangi dişlerin korunacağı yazılı paylaşılır. Sizin tablonuzda doğru cevap köprüyse bunu da aynı açıklıkla yazıyoruz. Plan üzerinde anlaştıysanız cerrahi ve sabit dişlerin takılması üç klinik güne yayılır.

Beş yol var ve hiçbiri diğerine mutlak üstün değil. Hangisinin sizin için doğru olduğunu boşluğun yeri, sayısı ve komşu dişlerin durumu belirler.

Bunları sizi korkutmak için değil, hangi kliniğe giderseniz gidin doğru soruları sorabilmeniz için yazıyoruz.

Aşağıdaki akış implant üstü sabit dişler için geçerli. Köprüde cerrahi yoktur; orada beklenen şey yontulan dişlerdeki sıcak soğuk hassasiyetinin ilk haftalarda geçmesidir.

1. Üç klinik gün

   Muayene ve planlama tamamlandıktan sonra cerrahi ve sabit dişlerin takılması bu günlere yayılır. Klinikten dişsiz ayrılmıyorsunuz. Bu günlerde bir miktar şişlik ve hassasiyet olağan.

2. İlk hafta

   Şişlik geriler. Yumuşak beslenmenizi, sert ve sıcak yiyeceklerden uzak durmanızı ve bölgeyi yumuşak fırçalamanızı istiyoruz. Dikiş varsa bu dönemde alınır.

3. İlk haftalar

   Çiğneme yükünü kademeli artırıyoruz. Sert kabuklu yiyecekler ve buz çiğneme gibi alışkanlıklar bu dönemde ertelenir. Diş eti bu haftalarda yeni biçimine oturur.

4. Kontroller ve uzun dönem

   Kontrol takvimini ve üst yapının bakımını yazılı veriyoruz. Ara yüz temizliği, düzenli profesyonel temizlik ve yıllık görüntüleme bu tedaviyi uzun ömürlü kılan şeyin kendisi.