داخل دهان و لب
در دهانم برآمدگی سفتی مثل استخوان هست: توروس است یا چیز دیگری؟
برآمدگی سفتی که وسط سقف دهان یا در دو طرف زیر زبان سالهاست وجود دارد، بیشتر وقتها زائده استخوانی بیخطری است
اگر هنگام کشیدن زبان روی سقف دهان، برآمدگی سفتی در وسط حس کردهاید یا زیر زبان، روی سطح داخلی دندانهای پایین، در دو طرف تودههایی مثل استخوان دیدهاید، به احتمال زیاد چیز تازهای پیدا نکردهاید؛ اینها سالهاست آنجا هستند و نامشان توروس است. به نوع سقف دهان توروس پالاتینوس، به نوع سطح داخلی فک پایین توروس مندیبولاریس و به برآمدگیهای استخوانی سطح بیرونی دندانها اگزوستوز میگویند. همه آنها زائده استخوانی خوشخیم هستند و بیشترشان به هیچ کاری نیاز ندارند. اما هر برآمدگی سفتی در دهان توروس نیست. در ادامه راههای شناختن توروس، اثر احتمالی آن بر برنامه دندان مصنوعی یا ایمپلنت شما و اینکه کدام برآمدگی سفت حتماً به معاینه و در صورت نیاز نمونه بافتی (بیوپسی) نیاز دارد را خواهید یافت.
پاسخ کوتاه
برآمدگی سفت مثل استخوان در دهان که بدون درد است و بافتی به رنگ طبیعی رویش را پوشانده، بیشتر وقتها توروس است: زائده استخوانی خوشخیمی که درست وسط سقف دهان (توروس پالاتینوس) یا در سمت زبانی دندانهای پایین، اغلب در دو طرف (توروس مندیبولاریس)، ظاهر میشود. به گفته Cleveland Clinic، ۲۰٪ تا ۳۰٪ جمعیت عمومی توروس سقف دهان دارند. اگر مانع خوردن، حرف زدن یا دندان مصنوعی نشود، درمان لازم نیست. اما برآمدگی سفتی که روی سقف دهان در یک طرف خط وسط است، ظرف چند هفته بزرگ میشود، رویش زخمی هست که ظرف ۳ هفته خوب نمیشود یا بیحسی ایجاد میکند، رفتار توروس را ندارد؛ نزد دندانپزشکتان معاینه شوید، در صورت نیاز نمونهبرداری درخواست میشود.
- محتملترین علت
- توروس یا اگزوستوز: زائده استخوانی خوشخیم
- محل معمول
- درست وسط سقف دهان یا دو طرف سمت زبانی دندانهای پایین
- چه زمانی درمان
- وقتی مانع دندان مصنوعی، حرف زدن، خوردن یا تمیز کردن شود
- نشانه لزوم معاینه
- سفتیای روی سقف دهان که به یک طرف متمایل است، بزرگ میشود، زخم دارد یا بیحسی میدهد
چرا بیشتر برآمدگیهای سفت دهان بیخطرند
توروس زائده خوشخیمی است که بهآرامی از لایه استخوانی سخت سطح استخوان فک رشد میکند. Cleveland Clinic مینویسد توروس سقف دهان تقریباً همیشه در وسط سقف سخت دهان تشکیل میشود، ممکن است مادرزادی باشد یا با گذشت زمان ایجاد شود، بیخطر است و معمولاً درد ندارد. توروس فک پایین اما زیر زبان، از استخوان سطح داخلی دندانهای پایین بیرون میزند و ممکن است یکطرفه یا دوطرفه باشد. بافتی که رویش را پوشانده همرنگ بقیه دهان و نازک است؛ وقتی با انگشت فشار دهید، زیرش سفتی استخوان حس میشود و برآمدگی از جایش تکان نمیخورد.
میزان شیوع آن بسته به جمعیت بسیار فرق میکند. Cleveland Clinic مینویسد ۲۰٪ تا ۳۰٪ جمعیت عمومی توروس سقف دهان دارند و این وضعیت در زنان و در جمعیتهای با ریشه آسیای شرقی، اروپایی و غرب آفریقایی شایعتر است؛ توروس فک پایین را در آمریکا در حدود ۲۷ نفر از هر ۱٬۰۰۰ بزرگسال گزارش میکند و میافزاید که در حدود ۸۰٪ آنها دوطرفه است. اما در ۶۱۸ بیمار دندانپزشکی که در یک بیمارستان دانشگاهی در اردن معاینه شدند، تصویر متفاوت بود: ۳۸٫۷٪ آنها برآمدگی استخوانی داخل دهان داشتند؛ توروس فک پایین در ۲۵٫۷٪، توروس سقف دهان در ۱۵٫۴٪ و اگزوستوز در ۱۴٫۴٪ دیده شد و ۸۱٫۱٪ توروسهای فک پایین دوطرفه بودند. یعنی اگر شما هم دارید، احتمالاً تنها نیستید.
علت آن دقیقاً معلوم نیست. Cleveland Clinic سابقه خانوادگی، نحوه جفت شدن دندانها و شکل فک، تراکم استخوان، سن بالای ۳۰ سال و فشردن و ساییدن دندانها را در میان عوامل خطر میآورد. ارتباط با دندانقروچه زیاد مطرح میشود اما شواهدش ضعیف است: یک مرور نظاممند که پنج پژوهش مشاهدهای را گرد آورده، مینویسد ساییدگی غیرطبیعی دندانها ممکن است با توروس، بهویژه توروس فک پایین، ارتباط داشته باشد، اما برای ارتباط با دیگر نشانههای دندانقروچه شواهد کافی نیست و کیفیت شواهد بین کم تا بسیار کم است. در پژوهش اردن هم برآمدگیهای استخوانی بیش از همه در دهه چهل زندگی و در بیمارانی که ساییدگی دندان، فشردن یا ساییدن دندان داشتند دیده شد.
برای شناختن توروس در خانه چهار نشانه هست: محل، قرینگی، سفتی و زمان. توروس سقف دهان درست روی خط وسط سقف دهان، به شکل برجستگیای که از جلو به عقب کشیده شده یا برآمدگیای چندلوبی قرار دارد. توروس فک پایین در سمت زبانی دندانهای آسیای کوچک، اغلب در دو طرف تودههایی با اندازه مشابه ایجاد میکند. هر دو مثل استخوان سفتاند، بافت رویشان قرمز، سفید یا زخمی نیست و در طول سالها یا اصلاً تغییر نمیکنند یا خیلی آهسته بزرگ میشوند. اگر یکی از این چهار نشانه جور نیست، یعنی برآمدگی سقف دهان در یک طرف خط وسط است، توده فک پایین به جای سمت زبانی دندانها جای دیگری است، نرم یا لاستیکی است یا در هفتههای اخیر بهطور محسوس بزرگ شده، فرض نکنید که توروس است.
در صدر برآمدگیهای سفتی که رفتار توروس را ندارند، تومورهای غدد بزاقی هستند. در سقف دهان و داخل دهان غدد بزاقی کوچک فراوانی هست و MSD Manuals مینویسد احتمال بدخیم بودن در تومورهایی که از غدد بزاقی کوچک منشأ میگیرند بیشتر از غدد بزرگ است. بیشتر این تومورها به صورت تودهای بدون درد، با رشد آهسته و اغلب سفت شروع میشوند. MSD یادآوری میکند که نوع بدخیم ممکن است رشد سریع یا جهش ناگهانی در رشد نشان دهد، به بافت اطراف چسبیده و با مرزهای نامشخص باشد، با گذشت زمان بافت رویش زخمی شود و وقتی به عصب برسد، درد و بیحسی ایجاد کند. به همین دلیل توده سفت و بدون دردی که روی سقف دهان در یک طرف خط وسط بزرگ میشود، معاینه لازم دارد.
NHS در میان نشانههای سرطان دهان از توده در دهان یا لب، زخم دهانی که بیش از ۳ هفته طول بکشد، لکه قرمز یا سفید در دهان، دردی که نمیرود، دشواری در بلعیدن یا حرف زدن، توده در گردن و کاهش وزن ناخواسته نام میبرد و توصیه میکند هر کسی که در دهان یا لبش توده دارد به پزشک عمومی یا دندانپزشک مراجعه کند. NHS تأکید میکند که این نشانهها بسیار شایعاند و ممکن است علتهای دیگری هم داشته باشند، اما سرطانی که زود تشخیص داده شود آسانتر درمان میشود. گروه دیگری که ممکن است با توروس اشتباه گرفته شود، کیستهایی است که درون استخوان فک رشد میکنند و آبسههایی که منشأ دندانی دارند؛ اینها با معاینه و رادیوگرافی از توروس تفکیک میشوند.
توروس برای کسانی که قرار است دندان مصنوعی بگذارند یا ایمپلنت انجام دهند، معنای جداگانهای دارد. Cleveland Clinic مینویسد توروس ممکن است درست نشستن وسایل داخل دهانی مانند دندان مصنوعی، نایت گارد (محافظ شبانه) و ارتودنسی را دشوار کند و بافت نازک رویش، بهویژه در افراد دارای دندان مصنوعی، ممکن است تحریک شود. نویسندگان پژوهش اردن هم تأکید میکنند که این برآمدگیها باید هنگام برنامهریزی جراحی لثه و دندان مصنوعی در نظر گرفته شوند. چون دندان مصنوعی کامل کلاسیک بالا سقف دهان را میپوشاند، توروس بزرگ سقف دهان ممکن است نشستن دندان مصنوعی و گیر آن با مکش را دشوار کند؛ توروس فک پایین هم جای نشستن لبه سمت زبانی دندان مصنوعی پایین را تنگ میکند.
درباره توروس دو یافته جالب دیگر هم هست که هر دو باید با احتیاط خوانده شوند. نخست: در متاآنالیزی که ۱۱ پژوهش و ۱٬۳۷۲ بیمار را گرد آورده، وقفه تنفسی در خواب (آپنه انسدادی خواب) در افراد دارای توروس فک پایین بیشتر دیده شد؛ اما بازه اطمینان نسبت خطر محاسبهشده گسترده است و از مرز معناداری میگذرد، یعنی این نشانهای از یک ارتباط است نه پیوندی اثباتشده. اگر خروپف و خوابآلودگی روزانه دارید، این را هم به پزشکتان بگویید. دوم: استخوان توروس در برخی موارد ممکن است در جراحیهای افزودن استخوان بهعنوان استخوان خود فرد به کار رود؛ در گزارش موردیای که از دانشگاه غازی منتشر شده، استخوان برداشتهشده از توروس فک پایین در لیفت سینوس به کار رفت و بیمار ۲ سال بدون مشکل پیگیری شد. این فقط یک مورد است و نباید بهعنوان روشی عمومی خوانده شود.
کدام برآمدگی سفت را میتوان زیر نظر گرفت و کدام معاینه لازم دارد
ویژگیهای فهرست اول رفتار معمول توروس و اگزوستوز است؛ کافی است آنها را در معاینه بعدی دندانپزشکی نشان دهید و زیر نظر بگیرید. اگر حتی یک مورد از فهرست دوم وجود دارد، برای گرفتن نوبت معطل نکنید.
چه زمانی مناسب است
- اگر برجستگی سفتی درست وسط سقف دهان است که از جلو به عقب کشیده شدهCleveland Clinic مینویسد توروس سقف دهان تقریباً همیشه در وسط سقف سخت دهان تشکیل میشود. برجستگی قرینه، سفت مثل استخوان و با پوشش به رنگ طبیعی، نمای معمول توروس است.
- اگر در سمت زبانی دندانهای پایین، در دو طرف تودههای مشابه هستتوروس فک پایین بیشتر در راستای دندانهای آسیای کوچک و دوطرفه است. در پژوهش اردن ۸۱٫۱٪ توروسهای فک پایین دوطرفه بودند.
- اگر سالهاست به همین اندازه است و درد نداردتوروس آهسته بزرگ میشود یا اصلاً تغییر نمیکند. ممکن است شما تازه متوجهش شده باشید؛ یک عکس خانوادگی یا پرونده قدیمی دندانپزشکی بیشتر وقتها نشان میدهد که سالهاست آنجا بوده.
- اگر مشکلی در خوردن، حرف زدن، تمیز کردن یا دندان مصنوعی ایجاد نمیکندCleveland Clinic مینویسد برای توروسی که بر کارکرد یا کیفیت زندگی اثر نمیگذارد، درمان توصیه نمیشود.
چه زمانی مناسب نیست
- اگر برآمدگی سقف دهان در یک طرف خط وسط استتوروس اینطور رفتار نمیکند. توده سفت و بدون دردی که روی سقف دهان در یک طرف خط وسط بزرگ میشود، با نمای تومورهای غدد بزاقی کوچک که MSD توصیف میکند جور است؛ معاینه و در صورت نیاز نمونه بافتی لازم است.
- اگر در هفتهها یا ماههای اخیر بزرگ شدهMSD مینویسد تومورهای بدخیم غدد بزاقی ممکن است رشد سریع یا جهش ناگهانی در رشد نشان دهند. برای هر سفتیای که متوجه بزرگ شدنش شدهاید، نوبت بگیرید.
- اگر رویش زخمی هست که ظرف ۳ هفته خوب نمیشود، یا لکه قرمز یا سفیدNHS زخم دهانی را که بیش از ۳ هفته طول بکشد و لکه قرمز یا سفید در دهان را از نشانههایی میداند که به معاینه پزشک عمومی یا دندانپزشک نیاز دارند.
- اگر بیحسی، لقی دندانها یا توده در گردن همراه آن استMSD مینویسد تومورهای بدخیم ممکن است با پیشروی به عصب درد و بیحسی ایجاد کنند و NHS توده در گردن را از نشانههای سرطان دهان میآورد. در این صورت از دندانپزشک یا پزشک خانوادهتان ارجاع بخواهید.
برآمدگی سفت چگونه ارزیابی میشود
ترتیب کار بر این پایه است که ابتدا احتمال خطرناک رد شود. تشخیص توروس بیشتر وقتها فقط با معاینه گذاشته میشود؛ اگر شکی باشد، تصویربرداری و نمونه بافتی وارد کار میشوند.
- 1
در خانه یادداشت کنید: محل، طرف، سفتی، زمان
با آینه نگاه کنید و اینها را بنویسید: برآمدگی روی خط وسط است یا در یک طرف، در دو طرف قرینه است یا نه؛ مثل استخوان سفت است یا لاستیکی؛ بافت رویش رنگ طبیعی دارد یا نه؛ از کی متوجهش شدهاید و آیا بزرگ میشود. یک عکس با گوشی و عکس دومی که چند هفته بعد گرفته شود، پرسش بزرگ شدن را ملموس میکند.
- 2
معاینه دندانپزشکی
Cleveland Clinic مینویسد توروس بیشتر وقتها در معاینه معمول دندانپزشکی شناخته میشود و دندانپزشک ممکن است برای ثبت اندازه و محل آن عکس بگیرد. دندانپزشک با فشار دادن برآمدگی، سفتی آن، متحرک بودن یا نبودنش و بافتهای اطراف را بررسی میکند و غدد لنفاوی گردن را لمس میکند.
- 3
تصویربرداری در صورت نیاز
برای تشخیص توروس ممکن است آزمایشی لازم نباشد؛ Cleveland Clinic یادآوری میکند که برای رد مشکل دیگر ممکن است سیتی اسکن درخواست شود. در کیستها یا تومورهایی که از درون استخوان رشد میکنند، تصویربرداری ضروری است.
- 4
نمونه بافتی در صورت شک
در سفتیای که رفتار توروس را ندارد، بزرگ میشود یا زخم دارد، تشخیص قطعی را نمونه بافتی میگذارد. MSD مینویسد در تومورهای غدد بزاقی، نمونهبرداری با سوزن ظریف نوع سلول را تأیید میکند و سیتی اسکن و MRI گسترش آن را نشان میدهند.
- 5
ارجاع بر اساس منشأ
برای توروس و اگزوستوز، پیگیری یا جراحی بسته به برنامه دندان مصنوعی؛ برای کیست، جراحی دهان، فک و صورت؛ برای شک به تومور غدد بزاقی یا سرطان دهان، جراحی سر و گردن یا متخصص گوش و حلق و بینی.
گزینهها برای توروس
خود توروس خطرناک نیست؛ گزینهها بسته به اینکه چقدر مانع کارکرد میشود فرق میکنند.
پیگیری
Cleveland Clinic مینویسد برای توروسی که بر کارکرد و کیفیت زندگی اثر نمیگذارد، درمان توصیه نمیشود. کافی است اندازه آن و بافت رویش در معاینههای منظم دندانپزشکی بررسی شود.
آسان کردن تمیز کردن
Cleveland Clinic یادآوری میکند که توروسهای نزدیک به دندانها ممکن است مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را دشوار کنند و به تجمع پلاک بینجامند. مسواک سرکوچک، مسواک بیندندانی و توجه ویژه به اطراف توروس بیشتر وقتها کافی است.
برداشتن با جراحی
توروسی که مانع خوردن، بلعیدن، حرف زدن یا استفاده از دندان مصنوعی شود، با جراحی دهان و بیحسی موضعی برداشته میشود. Cleveland Clinic مینویسد بهبودی کامل در توروس سقف دهان حدود یک ماه و در توروس فک پایین تا چهار هفته ممکن است طول بکشد و در برداشتن توروس سقف دهان، هرچند نادر، خطر باز شدن به حفره بینی وجود دارد.
طراحی دندان مصنوعی متناسب با توروس
روی توروس کوچک، با خالی کردن سطح داخلی دندان مصنوعی میتوان از فشار جلوگیری کرد. اما در توروس بزرگ یا توروسی که زیرش فرورفتگی دارد، نشستن و گذاشتن و برداشتن دندان مصنوعی دشوار میشود؛ در این صورت درباره جراحی یا نوع دیگری از دندان مصنوعی صحبت میشود.
اگر دندانهای زیادی از دست رفته و دندان مصنوعی یا ایمپلنت برنامهریزی شده
اینکه توروس برنامه را تغییر میدهد یا نه، به این بستگی دارد که دندانها به چه چیزی تکیه کنند. در دندان مصنوعی کلاسیک بالا که سقف دهان را میپوشاند، توروس سقف دهان ممکن است مستقیماً مشکلساز شود؛ در دندانهای ثابتی که به ایمپلنت تکیه میکنند، چون سقف دهان باز میماند، این پرسش شکل دیگری پیدا میکند. اگر رادیوگرافی پانورامیک (OPG) یا سیتی اسکن خود را از طریق فرم بفرستید، دندانپزشکی که درمان را انجام خواهد داد آن را بررسی میکند و ظرف ۲۴ ساعت کتبی پاسخ میدهیم. این یک ارزیابی اولیه است؛ اینکه توروس باید برداشته شود یا نه، پس از معاینه و CBCT قطعی میشود.
اشتباهات رایج درباره برآمدگی سفت
موارد زیر رفتارهایی هستند که در این شکایت زیاد دیده میشوند و به نگرانی بیمورد یا از چشم افتادن یک وضعیت میانجامند.
صبر کردن با این گمان که هر برآمدگی سفتی توروس است
توروس با محل و رفتارش تعریف میشود. اینکه سفتیای را که روی سقف دهان روی خط وسط نیست، بزرگ میشود یا زخم دارد، به گمان توروس یک سال منتظر بمانید، مزیت تشخیص زودهنگام را از دست میدهید. NHS مینویسد سرطان دهانی که زود تشخیص داده شود آسانتر درمان میشود.
توروسی را که سالهاست وجود دارد، تومور تازه پنداشتن
توروس بیشتر وقتها بهطور اتفاقی کشف میشود. برای برآمدگی قرینهای که مثل استخوان سفت است و روی خط وسط یا در دو طرف قرار دارد، جای نگرانی نیست؛ کافی است در معاینه بعدی دندانپزشکی نشانش دهید.
جدی نگرفتن زخم روی توروس
بافتی که توروس را میپوشاند نازک است و با غذاهای سفت یا لبه دندان مصنوعی بهراحتی تحریک میشود. Cleveland Clinic مینویسد این بافت بهویژه در افراد دارای دندان مصنوعی ممکن است تحریک شود. اگر زخم ظرف ۳ هفته خوب نشد، طبق معیار NHS باید معاینه شود.
استفاده بهزور از دندان مصنوعی با وجود توروس
دندان مصنوعیای که روی توروس فشار میآورد هم زخم ایجاد میکند و هم گیر نمیکند. پیش از ساختن دندان مصنوعی از دندانپزشک بپرسید که آیا توروس با مرز دندان مصنوعی تلاقی دارد یا نه؛ در برخی موارد طراحی دندان مصنوعی و در برخی برداشتن توروس راهحل است.
اگر توروس برداشته شود، بهبودی چگونه پیش میرود
روند زیر برای وضعیتی است که توروس با جراحی برداشته میشود. بیشتر توروسها هرگز برداشته نمیشوند؛ توروسی که فقط زیر نظر است دوره بهبودی ندارد. دستورهای جراحی که شما را عمل میکند در اولویت است.
روزهای اول
پس از کاری که با بیحسی موضعی انجام میشود، بخیه زده میشود. Cleveland Clinic رژیم نرم، دوری از غذاهای سفت و ترد و مصرف داروها طبق دستور را توصیه میکند.
هفته ۱–۲
Cleveland Clinic مینویسد پس از برداشتن توروس فک پایین، راحتی ظرف یکی دو هفته بهطور محسوس بیشتر میشود. تورمی که بیش از چند روز طول بکشد، روند معمول نیست.
حدود هفته ۴
Cleveland Clinic یادآوری میکند که بهبودی کامل در توروس سقف دهان حدود یک ماه، در توروس فک پایین تا چهار هفته و در برآمدگیهای بزرگ ممکن است بیشتر طول بکشد.
برای دندان مصنوعی یا ایمپلنت
قالبگیری دندان مصنوعی یا برنامهریزی ایمپلنت معمولاً پس از بهبود ناحیه انجام میشود. زمانبندی را جراح و دندانپزشکی که دندان مصنوعی را برنامهریزی میکند با هم تعیین میکنند.
در این موارد صبر نکنید
- اگر برآمدگی بزرگ میشود یا روی سقف دهان در یک طرف خط وسط است. بدون معطلی از دندانپزشکتان نوبت بگیرید و در صورت نیاز نمونه بافتی بخواهید.
- اگر رویش زخمی هست که ظرف ۳ هفته خوب نمیشود، یا لکه قرمز یا سفید. NHS در این وضعیت معاینه پزشک عمومی یا دندانپزشک را توصیه میکند.
- اگر در صورت یا دهان بیحسی، لقی دندانها یا توده در گردن دارید. نزد دندانپزشک یا پزشک خانوادهتان بروید؛ این نشانهها احتمال میدهند که برآمدگی سفت چیزی غیر از زائده استخوانی باشد.
- اگر پس از برداشتن توروس خونریزی بند نمیآید، تورم بیشتر میشود یا تب دارید. Cleveland Clinic خونریزی شدید، عفونت و تورمی را که بیش از چند روز طول بکشد در میان عوارض پس از جراحی میآورد؛ با جراحی که عمل را انجام داده تماس بگیرید.
دامنه کار را چه چیزی تعیین میکند
بیشتر توروسها به هیچ اقدامی نیاز ندارند؛ آنچه دامنه کار را بزرگ میکند این است که آیا اقدامی لازم است و آیا برآمدگی واقعاً توروس است. عوامل تعیینکننده اینها هستند:
- پیگیری یا اقدام
- توروسی که مشکلی ایجاد نمیکند فقط در معاینهها بررسی میشود؛ توروسی که مانع دندان مصنوعی یا حرف زدن شود به جراحی نیاز دارد.
- تصویربرداری و نمونه بافتی
- در سفتیای که رفتار توروس را ندارد، سیتی اسکن، MRI یا نمونهبرداری موارد جداگانهای هستند.
- اندازه و محل توروس
- برداشتن توروس سقف دهان و توروس دوطرفه فک پایین دو کار متفاوتاند؛ در برآمدگیهای بزرگ، مدت کار و بهبودی طولانیتر میشود.
- برنامه دندان مصنوعی
- مدیریت توروس با طراحی دندان مصنوعی و برداشتن آن با جراحی و سپس ساختن دندان مصنوعی، ترتیب و دامنه متفاوتی دارند.
پرسشهای رایج
در دهانم برآمدگی سفتی مثل استخوان هست؛ چیست؟
برآمدگی سفت مثل استخوان، بدون درد و با پوشش به رنگ طبیعی که وسط سقف دهان یا در سمت زبانی دندانهای پایین، اغلب در دو طرف، قرار دارد، به احتمال زیاد توروس است: زائده استخوانی خوشخیم. اما سفتیای که روی سقف دهان در یک طرف خط وسط است، بزرگ میشود یا زخم دارد، رفتار توروس را ندارد و به معاینه نیاز دارد.
آیا توروس به سرطان تبدیل میشود؟
Cleveland Clinic مینویسد توروس بیخطر است و نشانه سرطان یا عفونت نیست. مشکل خود توروس نیست، بلکه از چشم افتادن برآمدگی دیگری است که توروس پنداشته شده. به همین دلیل سفتیهایی که محل و رفتار معمول توروس را ندارند باید معاینه شوند.
توروس سقف دهان از چیست؟
علتش دقیقاً معلوم نیست. Cleveland Clinic سابقه خانوادگی، شکل فک و نحوه جفت شدن دندانها، تراکم استخوان، سن بالای ۳۰ سال و فشردن و ساییدن دندانها را در میان عوامل خطر میآورد. اما شواهد ارتباط با دندانقروچه ضعیف است؛ یک مرور نظاممند مینویسد فقط ممکن است با ساییدگی غیرطبیعی دندان ارتباطی باشد و کیفیت شواهد پایین است.
آیا باید توروس را برداشت؟
بیشتر وقتها نه. اگر مانع خوردن، بلعیدن، حرف زدن، تمیز کردن دهان یا استفاده از دندان مصنوعی شود یا بافت رویش مدام زخمی شود، با جراحی برداشته میشود. Cleveland Clinic مینویسد بهبودی کامل ممکن است حدود یک ماه طول بکشد.
آیا توروس مانع گذاشتن دندان مصنوعی است؟
به اندازه و محلش بستگی دارد. Cleveland Clinic مینویسد توروس ممکن است درست نشستن دندان مصنوعی را دشوار کند. در توروس کوچک، با خالی کردن سطح داخلی دندان مصنوعی میتوان راهحلی یافت؛ در توروس بزرگ یا توروسی که با لبه دندان مصنوعی تلاقی دارد، درباره جراحی صحبت میشود. پیش از ساختن دندان مصنوعی از دندانپزشکتان بپرسید که آیا توروس با مرز دندان مصنوعی تلاقی دارد یا نه.
آیا با وجود توروس میتوان ایمپلنت گذاشت؟
توروس بهخودیخود مانع ایمپلنت به شمار نمیآید؛ ایمپلنتها به جای دندانها، در ستیغ فک که توروس آنجا نیست، قرار داده میشوند. اثر توروس بر برنامه به این بستگی دارد که آیا دندان مصنوعی روی آن مینشیند و آیا دسترسی جراح را دشوار میکند. در CBCT برنامهریزی، توروس دیده میشود؛ از دندانپزشکتان بپرسید که آیا باید برداشته شود و چرا.
برآمدگی سفت روی سقف دهان کی خطرناک است؟
وقتی به جای خط وسط در یک طرف است، ظرف چند هفته بزرگ میشود، رویش زخمی که ظرف ۳ هفته خوب نمیشود یا لکه قرمز یا سفید هست، بیحسی ایجاد میکند یا توده گردن همراهش است. MSD مینویسد احتمال بدخیم بودن در تومورهای غدد بزاقی کوچک سقف دهان بیشتر است؛ در این صورت معاینه و نمونه بافتی لازم است.
زیر زبانم در دو طرف تودههای سفت هست؛ طبیعی است؟
به احتمال زیاد توروس فک پایین است. Cleveland Clinic مینویسد حدود ۸۰٪ آنها دوطرفهاند. اگر قرینه، سفت مثل استخوان و بدون درد است، جای نگرانی نیست؛ اگر خوردن، حرف زدن یا تمیز کردن را دشوار میکند، با دندانپزشکتان صحبت کنید.
منابع
- Cleveland ClinicTorus Palatinus (Palatal Tori)
- Cleveland ClinicTorus Mandibularis (Mandibular Tori)
- NHSSymptoms of mouth cancer
- MSD ManualsSalivary Gland Tumors
- Saudi Medical Journal (PubMed)Prevalence and clinical characteristics of tori and jaw exostoses in a teaching hospital in Jordan.
- Clinical Oral Investigations (PubMed)Association between signs and symptoms of bruxism and presence of tori: a systematic review.
- Journal of Oral Rehabilitation (PubMed)Mandibular Oral Tori Predict the Presence but Not the Severity of Obstructive Sleep Apnoea. A Systematic Review and Meta-Analysis of the Literature.
- Journal of Maxillofacial and Oral Surgery (PubMed)Mandibular Torus Harvesting for Sinus Augmentation: Two-Year Follow-Up.
صفحات مرتبط
- دارندگان دندان مصنوعیدندان مصنوعی بالا بدون پوشش سقف دهان ممکن است؟دندان مصنوعی کامل بالا با مکش و آببندی سقف دهان نگه داشته میشود. راه واقعبینانه باز گذاشتن سقف دهان: پروتز پارسیل، دستکم چهار ایمپلنت یا دندان ثابت.
- ذرهبینرشد بافت زیر دندان مصنوعی: آیا جراحی لازم است؟چین لبهی دندان مصنوعی، قرمزی کام و ستیغ شل با هم فرق دارند. در کدام یک اصلاح دندان مصنوعی کافی است و در کدام جراحی لازم میشود؟
- ذرهبینکیست فک و ایمپلنت: چه زمانی پس از کراتوسیست؟کیست فک ترتیب ایمپلنت را تعیین میکند: پاتولوژی، پر شدن استخوان، پیگیری. چرا کراتوسیست عود میکند، پر شدن حفره چقدر طول میکشد و ایمپلنت کی گذاشته میشود؟
- ایمپلنت و وضعیت سلامت شمادندانقروچه (براکسیسم) و ایمپلنت دنداندندانقروچه شبانه مانع ایمپلنت نیست، اما برنامه را تغییر میدهد: تعداد ایمپلنت، طراحی بریج، تنظیم اکلوژن و نایت گارد. نشانهها و راههای محافظت.
- دارندگان دندان مصنوعیزخم فشاری دندان مصنوعی: چه باید کرد؟چرا دندان مصنوعی زخم ایجاد میکند، جای زخم چه میگوید، تا نوبت در خانه چه کنید و چه نکنید، و کدام زخم را باید بدون معطلی معاینه کرد.
- داخل دهان و لبموکوسل: چرا تاول پر از آب لب پایین عود میکند؟تاول شفاف و پر از آب لب پایین بیشتر وقتها موکوسل است. چرا پیش میآید، چرا نباید آن را ترکاند، چرا برمیگردد و چه زمانی باید برداشته شود.
رادیوگرافی خود را بفرستید تا بگوییم کدام گزینه برای دندان شما واقعبینانه است.
درخواست ارزیابیگام بعدی
رادیوگرافی خود را بفرستید تا گزینهها را با هم بررسی کنیم.
تصویر سیبیسیتی یا پانورامیک خود را بفرستید. ظرف ۲۴ ساعت مینویسیم کدام گزینه برای دندان شما واقعبینانه است.