ظاهر و عملکرد
به خاطر دندانهایم نمیتوانم به مصاحبهی کاری بروم
گفتن این جمله سخت است، اما شمار کسانی که آن را میگویند بسیار بیشتر از آن است که فکر میکنید
این همان جنبهی ناگفتهی از دست دادن دندان است: پیدا کردن کار، حرف زدن در جلسه و توضیح دادن خود پشت تلفن را دشوار میکند. بیماران معمولاً از سر خجالت این را نمیگویند و چون نمیگویند، برنامه هم بر این اساس ریخته نمیشود. در این صفحه نوشتهایم در چه مدتی میتوانید دوباره آمادهی حضور در جمع شوید، در دورهی میانی چه کاری میشود کرد و درمان در واقع چه چیزی را تغییر میدهد و چه چیزی را نه.
پاسخ کوتاه
از دست دادن دندان فقط بر ظاهر اثر نمیگذارد، بر گفتار هم اثر دارد: با نبود دندانهای جلو برخی صداها خراب میشوند و وقتی دندان مصنوعی متحرک لق میخورد، حرف زدن قطع میشود. این دو با هم فرد را از حرف زدن عقب میکشند. در راهحل ثابت، ظاهر در روز تحویل و گفتار ظرف چند روز تا چند هفته جا میافتد. در روند ۷۲ ساعته دورهی میانی وجود ندارد و روز سوم دندانهای ثابت نهایی گذاشته میشوند. اگر مسیری با انتظار انتخاب شده باشد، در بیشتر برنامهها با یک پروتز موقت یا بریج موقت ظاهری قابلقبول برای حضور در جمع ممکن است.
- دو چیزی که آسیب میبینند
- ظاهر و گفتار، هر دو با هم
- ظاهر
- در راهحل ثابت، روز تحویل درست میشود
- گفتار
- چند روز تا چند هفته
- دورهی میانی
- در روند ۷۲ ساعته وجود ندارد، در مسیر کلاسیک راهحل موقت
بازبینی پزشکی: Bilge Ilgın، دندانپزشک · ایمپلنتولوژی
جنبهی دیدنی و جنبهی نادیدنی
بیشتر کسانی که به این صفحه میآیند از ظاهر حرف میزنند، اما آنچه توصیف میکنند در واقع دوگانه است. اول جنبهی دیدنی: دندانهای از دست رفته، بردن دست جلوی دهان هنگام خندیدن، ایستادن با دهان بسته در عکس. دوم، که کمتر دربارهاش حرف زده میشود، جنبهی عملکردی است: خراب شدن برخی صداها با نبود دندانهای جلو، قطع شدن حرف زدن وقتی دندان مصنوعی متحرک لق میخورد، دشوار شدن کنترل بزاق. آنچه در مصاحبهی کاری واقعاً آدم را به زحمت میاندازد، اغلب دومی است.
دانستن اینکه چرا گفتار آسیب میبیند به کار میآید. صداهای «س»، «ش» و «ز» با عبور هوا از شکافی باریک میان زبان و دندانهای جلو تولید میشوند؛ اگر آن دندانها نباشند، شکاف شکل نمیگیرد و صدا تغییر میکند. در صداهای «ف» و «و»، لب پایین به لبهی دندانهای جلوی بالا میخورد؛ اگر دندان نباشد، نقطهی تماس از بین میرود. اینها مسئلهی اراده نیستند، محدودیتی فیزیکیاند. هرچه فرد بیشتر متوجه این شود، کمتر حرف میزند و جملههای کوتاهتری میگوید.
پس از آن چرخهای شروع میشود. کسی که کم حرف میزند در جلسه دیده نمیشود، پشت تلفن در توضیح دادن خود به زحمت میافتد و مصاحبهی کاری را عقب میاندازد. پس از مدتی این را مثل ویژگی شخصیت خودش توصیف میکند: «من کلاً آدم ساکتی هستم.» یکی از چیزهایی که بیشتر از همه در کلینیک میبینیم، تغییر این جمله پس از درمان است.
خبر خوب از نظر زمانبندی این است: ظاهر سریعترین بخشی است که درست میشود. در راهحل ثابت، دندان در روز تحویل سر جایش است. گفتار کمی بیشتر طول میکشد، چون زبان به سطوح تازه عادت میکند؛ در بیشتر بیماران ظرف چند روز تا چند هفته جا میافتد. بلند خواندن این مدت را بهطور چشمگیری کوتاه میکند.
برای دورهی میانی هم راهحل هست و این همان بخشی است که بیشتر از همه دربارهاش کنجکاوی میشود. در بیشتر برنامهها لازم نیست در طول درمان بیدندان بمانید: میتوان در همان جلسهی کشیدن پروتز موقت گذاشت، اگر در دهان دندان سالم کافی باشد بریج موقت ساخت و در روند ۷۲ ساعته اصلاً دورهی میانی پیش نمیآید؛ دو روز اول از دندانهای آزمایشی استفاده میشود و روز سوم دندانهای ثابت نهایی گذاشته میشوند. یعنی پاسخ سؤال «ماهها باید همینطور بگردم؟» معمولاً منفی است.
این را هم صادقانه بنویسیم: درمان دندان تغییر شخصیت نیست. کسی که از ارائه دادن پرهیز میکند، روزی که دندانهایش سر جایش برمیگردد به سخنرانی مادرزاد تبدیل نمیشود. آنچه تغییر میکند برداشته شدن محدودیت است: دیگر میتوانید بدون فکر کردن به بستن دهانتان حرف بزنید و حواستان به طرف مقابل باشد. برای بیشتر بیماران تفاوت اصلی همین است و این چیز کوچکی نیست.
در چه مدتی میتوانید آمادهی حضور در جمع شوید
مدت بسته به وضعیت دهان و برنامهی انتخابشده فرق میکند. موارد زیر انتظارهای واقعبینانه است.
چه زمانی مناسب است
- روند ۷۲ ساعتهی بارگذاری فوریروند کلینیکی در چند روز جا میگیرد و در پایان روز سوم با دندانهای ثابت نهایی بیرون میروید. ظاهر همان روز سر جایش است؛ گفتار ظرف چند روز جا میافتد. برای بیمارانی که بهزودی مصاحبه دارند، سریعترین راه است.
- پروتز موقت در همان جلسهی کشیدنراهی کلاسیک و رایج: بیمار بیدندان نمیماند. ظاهر بلافاصله درست میشود. عادت کردن گفتار کمی بیشتر طول میکشد، چون پروتز سقف دهان را میپوشاند.
- بریج موقت، اگر در دهان دندان سالم هستراهحلی موقت و ثابت. از نظر گفتار بهطور چشمگیری بهتر از دندان مصنوعی متحرک است؛ دورهی انتظار را بسیار راحتتر میگذراند.
- کسانی که فقط در ناحیهی جلو دندان از دست دادهانداین ناحیهای است که بیشتر از همه بر ظاهر و گفتار اثر میگذارد و راهحلش هم معمولاً سریعترین است. در نبود یک یا چند دندان، مدت کوتاه است.
چه زمانی مناسب نیست
- اگر عفونت فعال وجود دارداول عفونت درمان میشود و این مدتی جداگانه است که پیش از برنامه اضافه میشود. خواستن اینکه کار به تاریخی نزدیک برسد، این تصمیم را تغییر نمیدهد.
- اگر جراحی گسترده لازم استدر مواردی که کشیدن گسترده یا کار روی استخوان لازم است، دورهی ترمیم طولانیتر میشود. در این دوره با یک راهحل موقت سر میکنید، اما ظاهر نهایی دیرتر جا میافتد.
- اگر قرار است چند روز مانده به مصاحبه شروع شوددر روزهای اول پس از جراحی تورم و کبودی پیش میآید و در روز دوم و سوم به اوج میرسد. اگر مصاحبهی مهمی دارید، باید درمان را بر اساس آن برنامهریزی کرد؛ این را از ابتدا بگویید.
- اگر از درمان بهتنهایی تغییر شخصیت انتظار میروددرمان دندان محدودیت را برمیدارد، شخصیت را تغییر نمیدهد. درمانی که با این انتظار شروع شود، حتی اگر نتیجه خوب باشد، با ناامیدی تمام میشود.
از کجا شروع کنیم
در این وضعیت، قدم اول معمولاً سختترین قدم است: باز کردن موضوع.
- 1
نگرانیتان را بگویید
اینکه در معاینه بگویید «مصاحبهی کاری دارم» یا «هنگام حرف زدن معذبم»، مستقیماً شکل برنامه را تغییر میدهد. اگر گفته نشود، دندانپزشک ممکن است برنامهای بریزد که از نظر پزشکی درست است اما با تقویم شما جور نیست.
- 2
اگر تاریخ مشخصی دارید، در میان بگذارید
اگر مصاحبه، عروسی یا ارائهای نزدیک دارید، بگویید. در روزهای اول پس از جراحی تورم پیش میآید؛ تقویم را میتوان بر این اساس چید و بیشتر وقتها هم میشود.
- 3
تصویربرداری و معاینه
رادیوگرافی پانورامیک (OPG) یا سیتی اسکن. همین مشخص میکند چه گزینههایی پیش روست و مدت واقعبینانه چقدر است.
- 4
صحبت دربارهی برنامهی دورهی میانی
در طول درمان از چه چیزی استفاده خواهید کرد؟ در مسیری با انتظار، پروتز موقت یا بریج موقت؛ در روند ۷۲ ساعته اما دورهی میانی وجود ندارد، دو روز اول دندانهای آزمایشی و روز سوم دندانهای ثابت نهایی گذاشته میشوند. اگر این سؤال پرسیده نشود، بیمار دورهی انتظار را بد میگذراند.
- 5
امتحان کردن شکل و رنگ دندانهای جلو
طول، شکل و رنگ دندانها را میتوان پیش از ساخت دندانهای نهایی امتحان کرد؛ در روند ۷۲ ساعته این کار با دندانهای آزمایشی روز اول و دوم انجام میشود. این مرحلهای است که هر چیزی که باید پیش از آماده شدن دندانهای نهایی گفته شود، در آن گفته میشود.
- 6
پشتیبانی از عادت کردن گفتار
چند بار در روز بلند خواندن، یاد گرفتن سطوح تازه توسط زبان را سریعتر میکند. اگر مشکلات گفتار رو به کاهش است، به دورهی عادت کردن مربوط است؛ اگر کم نمیشود، تنظیم لازم است.
گزینههای دورهی میانی
پاسخهای سؤال «ماهها باید همینطور بگردم؟». در بیشتر برنامهها دورهای بیدندان وجود ندارد.
دندانهای ثابت نهایی در ۷۲ ساعت
روند کلینیکی در چند روز جا میگیرد و در پایان روز سوم با دندانهای ثابت نهایی بیرون میروید؛ اینها راهحل دورهی میانی نیستند، شکل نهایی دندانها هستند. ظاهر همان روز سر جایش است. برای بیمارانی که تاریخ نزدیکی دارند سریعترین راه است؛ شرایط آن با CBCT مشخص میشود.
پروتز موقت در همان جلسهی کشیدن
بیمار بیدندان نمیماند. ظاهر بلافاصله درست میشود؛ عادت کردن گفتار کمی بیشتر طول میکشد، چون سقف دهان پوشیده میشود. با پیشرفت ترمیم باید تنظیم شود.
بریج موقت
اگر در دهان دندان سالم کافی باشد ممکن است. راهحلی موقت و ثابت؛ از نظر گفتار بهطور چشمگیری بهتر از دندان مصنوعی متحرک.
جلو انداختن فقط ناحیهی جلو
در بعضی برنامهها ممکن است پیش از تمام شدن کل درمان، ناحیهی دیدنی حل شود. برای بیمارانی که فشار تقویم دارند، ترتیبی است که ارزش صحبت کردن دارد.
به تعویق انداختن
این را هم مینویسیم، چون گاهی انتخاب میشود. اما بیهزینه نیست: استخوان به تحلیل رفتن ادامه میدهد و درمان بهمرور بزرگتر میشود. علاوه بر این، چرخه خودش را تغذیه میکند.
آنچه در این وضعیت بیشتر از همه پیش میآید
موارد زیر پیامدهای به تعویق انداختن و حرف نزدن است.
به تعویق انداختنی که خودش را تغذیه میکند
کسی که از ظاهرش معذب است، رفتن نزد دندانپزشک را هم عقب میاندازد، چون از وضع دهانش خجالت میکشد. هر سالی که در این چرخه میگذرد، هم وضعیت را بزرگتر میکند و هم درمان را. سختترین نوبت، نوبت اول است؛ بعد از آن همیشه آسانتر است.
نگفتن نگرانی در کلینیک
نگرانیای دربارهی تقویم که گفته نشود، وارد برنامه نمیشود. دندانپزشک ممکن است ترتیبی بچیند که از نظر پزشکی درست است اما با وضعیت شما جور نیست؛ در حالی که بیشتر برنامهها انعطاف دارند.
ادامهی تحلیل استخوان
به تعویق انداختن فقط از دست دادن زمان نیست. در ناحیهای که دندان از دست رفته، استخوان تحلیل میرود، خطوط چهره تغییر میکند و بخش پایینی صورت کوتاهتر میشود. این تغییر با درمان تا حد زیادی جبران میشود، اما در از دست رفتنهای خیلی طولانی ممکن است کاملاً به حالت سابق برنگردد.
انتظار غیرواقعبینانه
درمان محدودیت را برمیدارد، شخصیت را تغییر نمیدهد. دانستن این از ابتدا، جلوی ناامیدیای را میگیرد که حتی وقتی نتیجه واقعاً خوب است پیش میآید.
تقویم واقعبینانه
روند زیر برای برنامهی ۷۲ ساعته است که در آن دندانهای ثابت نهایی روز سوم گذاشته میشوند؛ اگر راه دیگری انتخاب شده باشد، مدتها طولانیتر میشوند.
۴۸ ساعت اول
تورم و کبودی در این دو روز به اوج میرسد و ظاهر در این دوره در ضعیفترین حالت است. اگر مصاحبهی مهمی دارید، آن را در این روزها نگذارید؛ تقویم را میتوان از ابتدا بر این اساس چید.
هفتهی اول
تورم فروکش میکند و ظاهر بهسرعت بهتر میشود. در گفتار ممکن است برخی صداها متفاوت دربیایند؛ بلند خواندن در این دوره مؤثرترین کار است. در بیشتر بیماران بهبود آشکار در همین هفته رخ میدهد.
هفتهی دوم و سوم
گفتار تا حد زیادی جا میافتد. اگر در این مرحله همان صداها هنوز به همان شکل خراب میشوند، به دورهی عادت کردن مربوط نیست و تنظیم لازم است؛ یادداشت کنید و به معاینهی کنترلی ببرید.
پس از ماه اول
چون دندانهای نهایی روز سوم گذاشته شدهاند، مرحلهی جداگانهای برای ساخت بخش رویی یا دورهی دومی برای عادت کردن وجود ندارد. در معاینههای کنترلی گاز گرفتن دوباره بررسی میشود؛ اگر در ظاهر یا گفتار جزئیاتی هست که با شما جور نیست، در همین نوبتها بگویید.
در این موارد صبر نکنید
- اگر تاریخ نزدیکی دارید. تاریخ مصاحبه، عروسی یا ارائهتان را از ابتدا بگویید. تقویم جراحی را میتوان بر این اساس چید و بیشتر وقتها هم میشود؛ اگر بعداً گفته شود، گزینهای باقی نمیماند.
- اگر پس از یک هفته گفتارتان بهتر نشده است. اختلالی که کم نمیشود، به دورهی عادت کردن مربوط نیست. معمولاً با یک تنظیم کوچک حل میشود؛ هرچه زودتر گفته شود، اصلاحش آسانتر است.
- اگر طول یا شکل دندانها با شما جور نیست. هنگام امتحان دندانهای آزمایشی بگویید. در روند ۷۲ ساعته، دندانهای آزمایشی روز اول و دوم دقیقاً برای همین است و آنچه میگویید در طراحی دندانهای نهایی روز سوم وارد میشود. ایجاد همان تغییر پس از ثابت شدن دندانهای نهایی بسیار دشوارتر است.
- اگر از رفتن نزد دندانپزشک معذب هستید. این را هم بگویید. در نوبت اول میتوان بدون انجام هیچ کاری فقط صحبت کرد؛ با فرستادن عکس رادیولوژی از راه دور هم ارزیابی اولیه ممکن است. برای پایین آوردن این مانع بیش از یک راه هست.
چه چیزی هزینه را تعیین میکند
در این وضعیت آنچه هزینه را تعیین میکند فوریت نیست، وضعیت دهان است. اما فشار تقویم ممکن است برخی اقلام را جلو بیندازد.
- راهحل انتخابشده
- دندان مصنوعی متحرک، پروتز متحرک روی ایمپلنت یا بریج ثابت. تفاوت میان اینها بخش بزرگی از مجموع را تعیین میکند.
- راهحل دورهی میانی
- اگر مسیری با انتظار انتخاب شده باشد، پروتز موقت یا بریج موقت ممکن است قلمی جداگانه باشد؛ در روند ۷۲ ساعته راهحل جداگانهای برای دورهی میانی وجود ندارد. باید پرسید که در پیشنهاد قیمت آمده است یا نه؛ اگر بیدندان نماندن برایتان مهم است، این قلم قابل چانهزنی نیست.
- کار دستی ناحیهی جلو
- در ناحیهی دیدنی، هماهنگی شکل، رنگ و بافت کار دستی بیشتری میطلبد. این قلمی است که در صورتحساب بهعنوان دستمزد دیده میشود و مستقیماً نتیجه را تعیین میکند.
- فشردگی تقویم
- خواستن اینکه کار به تاریخ مشخصی برسد ممکن است ترتیب برنامه را تغییر دهد. این مستقیماً هزینه را بالا نمیبرد، اما بر فشردگی جلسهها و تعداد سفرها اثر میگذارد.
پرسشهای رایج
در چه مدتی آمادهی حضور در جمع میشوم؟
در برنامههایی که بارگذاری فوری دارند، روند کلینیکی در چند روز جا میگیرد و ظاهر در روز تحویل سر جایش است. گفتار ظرف چند روز تا چند هفته جا میافتد. اگر راه دیگری انتخاب شده باشد، در بیشتر برنامهها در دورهی میانی با پروتز یا بریج موقت ظاهری قابلقبول ممکن است.
در طول درمان بیدندان میمانم؟
در بیشتر برنامهها نه. میتوان در همان جلسهی کشیدن پروتز موقت گذاشت، اگر در دهان دندان سالم کافی باشد بریج موقت ساخت و در روند ۷۲ ساعته دو روز اول از دندانهای آزمایشی استفاده میشود و روز سوم دندانهای ثابت نهایی گذاشته میشوند. این را باید پیش از شروع درمان بپرسید.
دو هفتهی دیگر مصاحبهی کاری دارم؛ به آن میرسد؟
تاریخ را از ابتدا بگویید؛ تقویم را میتوان بر اساس آن چید. نکتهای که باید به آن توجه کرد این است: تورم پس از جراحی در روز دوم و سوم به اوج میرسد و ظاهر در آن روزها در ضعیفترین حالت است. برنامهریزی جراحی چند روز مانده به مصاحبه درست نیست؛ یک هفته پیش از آن معمولاً راحت است.
گفتارم درست میشود؟
تا حد زیادی بله. با نبود دندانهای جلو صداهای «س»، «ش»، «ز»، «ف» و «و» بهطور فیزیکی خراب میشوند؛ وقتی دندانها سر جایشان برگردند، این محدودیت برداشته میشود. عادت کردن زبان به سطوح تازه چند روز تا چند هفته طول میکشد و بلند خواندن این مدت را کوتاه میکند.
از وضع دهانم خجالت میکشم و از رفتن به معاینه معذبم.
این جمله را زیاد میشنویم و کار ما دقیقاً حل کردن همین وضعیتهاست؛ به هیچکس دربارهی گذشتهاش درس داده نمیشود. در نوبت اول میتوان بدون انجام هیچ کاری فقط صحبت کرد و حتی با فرستادن عکس رادیولوژی، ارزیابی اولیه از راه دور هم ممکن است. برای پایین آوردن این مانع بیش از یک راه هست.
اگر فقط دندانهای جلویم را درست کنم کافی نیست؟
در بعضی برنامهها جلو انداختن ناحیهی دیدنی ممکن است و برای بیمارانی که فشار تقویم دارند ارزش صحبت کردن دارد. اما کمبودهای ناحیهی عقب بر جویدن و اکلوژن (نحوه جفت شدن دندانها) اثر میگذارند؛ حل کردن ناحیهی جلو بهتنهایی ممکن است در بلندمدت مشکلات تازهای ایجاد کند. ترتیب را همراه با دندانپزشکتان بچینید.
آیا پس از درمان واقعاً فرقی میکند؟
در ظاهر و گفتار بله، به شکلی قابل اندازهگیری. اما صادق باشیم: درمان محدودیت را برمیدارد، شخصیت را تغییر نمیدهد. آنچه تغییر میکند این است که میتوانید بدون فکر کردن به بستن دهانتان حرف بزنید و حواستان به طرف مقابل باشد. برای بیشتر بیماران تفاوت اصلی همین است و چیز کوچکی نیست.
منابع
صفحات مرتبط
- ظاهر و عملکردموقع خندیدن دستم را جلوی دهانم میگیرم: چه کنم؟پوشاندن دهان هنگام خنده و دوری از عکس و سفره جمعی نشانه چیست؟ مشکلات دندانی پشت آن، هزینه به تعویق انداختن و اولین قدم ارزیابی.
- ظاهر و عملکرداز دست دادن دندان چگونه گفتار را تغییر میدهد؟چرا «س» سوتمانند میشود و «ف» و «و» قاطی میشوند، عادت به دندان مصنوعی با پوشش سقف دهان چند هفته و به دندان ثابت چند روز طول میکشد.
- لقی و از دست رفتن دندانهیچ دندانی در دهانم نمانده: چه کاری از دستم برمیآید؟وقتی هیچ دندانی نمانده چه گزینههایی دارید، انتخاب به میزان تحلیل استخوان بستگی دارد، سالها بیدندانی چه تغییری میدهد و از کجا باید شروع کرد.
رادیوگرافی خود را بفرستید تا بگوییم کدام گزینه برای دندان شما واقعبینانه است.
درخواست ارزیابیگام بعدی
رادیوگرافی خود را بفرستید تا گزینهها را با هم بررسی کنیم.
تصویر سیبیسیتی یا پانورامیک خود را بفرستید. ظرف ۲۴ ساعت مینویسیم کدام گزینه برای دندان شما واقعبینانه است.