روز ۱: تصویربرداری، کاشت و نخستین امتحان دندان‌ها - روز ۲: دندان‌های آزمایشی و رنگ نهایی - روز ۳: تحویل دندان‌های نهایی

داخل دهان و لب

لکه سفیدی در دهان که پاک نمی‌شود: قارچ است یا لکوپلاکی؟

اول با یک گاز استریل به‌آرامی پاکش کنید: سفیدی‌ای که پاک می‌شود و سفیدی‌ای که سر جایش می‌ماند، دو مسیر جدا هستند

وقتی متوجه لکه سفیدی در دهانتان می‌شوید، نخستین پرسش این است: آیا با پاک کردن از بین می‌رود؟ لایه‌ای که پاک می‌شود و زیرش سطحی قرمز و مستعد خونریزی باقی می‌گذارد، بیشتر وقت‌ها برفک دهان (قارچ دهان) است و با دارو خوب می‌شود. اما لکه سفیدی که پاک نمی‌شود و سر جایش می‌ماند در گروه دیگری قرار می‌گیرد: ممکن است اثر گاز گرفتن گونه، لبه تیز یک دندان یا سایش دندان مصنوعی لق باشد، و ممکن است لکوپلاکی (پلاک سفیدی داخل دهان که پاک نمی‌شود) مرتبط با سیگار باشد. در ادامه دو تفکیک ساده که در خانه می‌توانید انجام دهید، مهلت ۲ هفته‌ای که پزشکان منتظر می‌مانند و پرسش‌هایی را که هنگام درخواست نمونه‌برداری باید بپرسید، خواهید یافت.

پاسخ کوتاه

لکه سفیدی که پاک نمی‌شود بیشتر وقت‌ها قارچ نیست؛ لایه قارچی با پاک کردن از بین می‌رود و زیرش نقطه‌های قرمزی باقی می‌گذارد که ممکن است خون بیاید. لکه‌ای که سر جایش می‌ماند ممکن است ناشی از سایش، گاز گرفتن گونه، لیکن پلان (التهاب داخل دهان با منشأ ایمنی) یا لکوپلاکی باشد. لکوپلاکی معمولاً بدون درد است و با سیگار ارتباط دارد؛ چون بخش کوچکی از آن ممکن است با گذشت زمان به سرطان تبدیل شود، نباید نادیده گرفته شود. MSD Manuals توصیه می‌کند نواحی سفید، قرمز یا مخلوطی که پاک نمی‌شوند و بیش از ۲ هفته می‌مانند به پزشک نشان داده شوند. اگر لبه یا دندان مصنوعی آزاردهنده‌ای هست، اصلاح می‌شود؛ اگر لکه باز هم نرفت، دندان‌پزشک برای نمونه‌برداری ارجاع می‌دهد.

نخستین تفکیک در خانه
آیا با گاز استریل پاک می‌شود یا سر جایش می‌ماند
آستانه مراجعه به پزشک
ناحیه سفید یا قرمزی که پاک نمی‌شود و بیش از ۲ هفته می‌ماند
قوی‌ترین عامل خطر
سیگار و تنباکو، الکل، دندان مصنوعی نامناسب
تشخیص قطعی
نمونه‌برداری (بیوپسی)؛ با ظاهر نمی‌توان سرطان را رد کرد

چرا لکه سفید پاک نمی‌شود و این چه معنایی دارد

مخاطی که داخل دهان را می‌پوشاند در حالت عادی نازک و صورتی است. اگر ناحیه‌ای مدت طولانی تحریک شود، سلول‌های آن ناحیه برای محافظت از خود، لایه ضخیم‌تری از پروتئین سختی که پوست را می‌پوشاند (کراتین) تولید می‌کنند. این لایه ضخیم روی سطح مرطوب سفید دیده می‌شود. MSD Manuals می‌نویسد لکوپلاکی لکه سفید و صافی است که به همین شکل، با تحریک طولانی مخاط دهان، ایجاد می‌شود. چون این لایه خود بافت است، با تراشیدن یا مسواک زدن از بین نمی‌رود؛ تفاوت اصلی آن با لایه قارچی همین است.

برفک دهان اما لایه‌ای از مخمر است که روی مخاط جمع می‌شود. NHS می‌نویسد در برفک دهان بزرگسالان، داخل دهان قرمز است و لکه‌های سفیدی روی آن دیده می‌شود که وقتی پاک شوند، نقطه‌های قرمزی باقی می‌ماند که ممکن است خون بیاید. ترک خوردن گوشه‌های دهان، اختلال در چشایی، مزه بد در دهان و درد زبان یا لثه ممکن است همراه آن باشد. مصرف طولانی آنتی‌بیوتیک، اسپری‌های آسم، شیمی‌درمانی، خوابیدن با دندان مصنوعی در شب و دندان مصنوعی نامناسب از جمله شرایطی هستند که زمینه قارچ را فراهم می‌کنند.

نخستین تفکیکی که در خانه می‌توان انجام داد بر همین تفاوت استوار است. دست‌هایتان را بشویید، یک گاز استریل تمیز یا مسواک نرم را دور انگشتتان بپیچید و ناحیه سفید را یکی دو بار به‌آرامی پاک کنید. اگر سفیدی از بین می‌رود و زیرش سطحی قرمز که کمی خون می‌آید باقی می‌ماند، وضعیت با قارچ جور است. اگر هیچ تغییری نمی‌کند، یعنی لکه درون بافت است؛ در این صورت احتمال‌های دیگری که در ادامه آمده پررنگ‌تر می‌شوند. محکم فشار ندهید و نتراشید؛ هدف این است که ببینید لایه جابه‌جا می‌شود یا نه، نه اینکه مخاط را زخمی کنید.

آزمون دوم خانگی برای سفیدی شیری و گسترده داخل گونه است. این وضعیت که لوکوادم (نمای سفید، گسترده و بی‌خطر داخل گونه) نام دارد شایع است و بیشتر وقت‌ها در هر دو گونه با هم دیده می‌شود. در گزارش موردی که در Journal of Dental Sciences منتشر شده، نویسندگان می‌نویسند که با کشیدن مخاط گونه سفیدی از بین می‌رود و این آزمون کشش در تشخیص بسیار کمک‌کننده است. جلوی آینه گونه‌تان را با دو انگشت به بیرون بکشید: اگر سفیدی ناپدید شد، به احتمال زیاد لوکوادم است. در همان مقاله آمده که لوکوادم در افراد سیگاری شایع‌تر و آشکارتر است.

بخش مهمی از لکه‌های سفیدی که پاک نمی‌شوند علت مشخصی دارند. لبه تیز یک دندان شکسته، گاز گرفتن مداوم زبان یا گونه، پرکردگی قدیمی‌ای که لبه‌اش فرو می‌رود یا دندان مصنوعی نامناسب، با سایش مداوم روی یک نقطه باعث ضخیم شدن آن می‌شوند. NHS می‌نویسد دندان‌پزشک ابتدا علت‌هایی مانند عفونت قارچی و گاز گرفتن گونه را رد می‌کند. Cleveland Clinic هم یادآوری می‌کند که در افراد دارای دندان مصنوعی، پزشک بررسی می‌کند که آیا دندان مصنوعی به لثه یا گونه ساییده می‌شود یا نه. با برطرف شدن علت، انتظار می‌رود این نوع لکه‌ها پس بروند.

پژوهشی از هلند نشان می‌دهد این تفکیک در عمل چقدر مهم است. در یک بیمارستان در هلند، از ۲۷۵ بیمار پیاپی که بین سال‌های ۱۹۹۷–۲۰۱۲ با تشخیص اولیه لکوپلاکی بررسی شدند، فقط در ۱۷۶ نفر با معیارهای سختگیرانه بالینی و آسیب‌شناسی تشخیص قطعی لکوپلاکی گذاشته شد. در بخشی از بیماران باقی‌مانده، با برطرف شدن علتی مانند سایش یا پرکردگی، لکه پس رفت؛ بخشی برای پیگیری یا نمونه‌برداری مراجعه نکردند و در بخشی تشخیص با نمونه‌برداری تأیید نشد؛ در ۵ مورد از ۱۸۱ لکه‌ای که از نظر بالینی لکوپلاکی نامیده شده بود، نمونه‌برداری تشخیص دیگری گذاشت و دو مورد از آن‌ها سرطان بود. نویسندگان توصیه می‌کنند اگر علت مشخصی پیدا شد، علت برطرف شود و حداکثر ۴ هفته صبر شود. نویسندگان پیشنهاد می‌کنند لکوپلاکی به‌عنوان لکه سفیدی تعریف شود که پس از رد همه بیماری‌های سفید دیگری که از نظر بالینی و میکروسکوپی قابل تشخیص‌اند، باقی می‌ماند.

ظاهر لکوپلاکی بر خطر آن هم اثر دارد. Cleveland Clinic دو نوع را از هم جدا می‌کند: لکوپلاکی همگن، که لکه سفید و صافی است و سطحش ممکن است صاف، چروکیده یا خط‌دار باشد، معمولاً خوش‌خیم می‌ماند؛ اما نوع ناهمگن، که شکلی نامنظم دارد، سفید و قرمز در آن درهم است و ممکن است برجسته باشد، در پژوهش‌ها تقریباً هفت برابر بیشتر به سرطان تبدیل می‌شود. MSD Manuals می‌نویسد نواحی قرمز، صاف و نازک‌شده (اریتروپلاکی) بسیار نگران‌کننده‌تر از لکه سفید هستند. اگر درون لکه نواحی قرمزی می‌بینید، مدت انتظار کوتاه‌تر می‌شود.

آمار چه می‌گوید؟ در یک متاآنالیز منتشرشده در Head & Neck که ۹۲ پژوهش را با هم ترکیب کرده، میزان تبدیل لکوپلاکی به سرطان در طول دوره پیگیری ۹٫۵٪ به دست آمد؛ بازه اطمینان گسترده و بین ۵٫۹٪ تا ۱۴٪ است. نویسندگان میزان سالانه را حدود ۱٫۵۶٪ برآورد می‌کنند. در همان پژوهش این میزان در لکه‌های قرمز (اریتروپلاکی) ۳۳٫۱٪ (با بازه‌ای بسیار گسترده: ۱۳٫۶٪ تا ۵۶٫۱٪)، در زیرگروهی که به‌سرعت گسترش می‌یابد و بیشتر لثه را درگیر می‌کند (لکوپلاکی زگیلی پرولیفراتیو) ۴۹٫۵٪ (۲۶٫۷٪ تا ۷۲٫۴٪) و در لیکن پلان ۱٫۴٪ بود. این ارقام به این معنا نیست که هر لکه‌ای سرطان می‌شود؛ بیشتر لکه‌ها خوش‌خیم می‌مانند. اما چون راهی نیست که با چشم تشخیص داد کدام‌یک خوش‌خیم می‌ماند، پیگیری لازم است.

لیکن پلان را باید جداگانه یاد کرد. Cleveland Clinic می‌نویسد لیکن پلان دهانی به شکل خطوط سفید تور مانند یا توری داخل گونه، لکه‌های سفید روی زبان یا لثه و گاهی لثه قرمز براق و زخم دیده می‌شود و در زنان ۳–۴ برابر بیشتر از مردان است. خطرناک به شمار نمی‌آید، اما چون خطر کمی برای تبدیل به سرطان دارد، آن هم به پیگیری منظم نیاز دارد. نقش توری، قرار گرفتن قرینه در هر دو گونه و سوزش با غذای تند یا ترش این وضعیت را به ذهن می‌آورند؛ تشخیص قطعی را بیشتر وقت‌ها باز هم نمونه‌برداری می‌گذارد.

کدام لکه سفید را می‌توان زیر نظر گرفت و کدام منتظر نمی‌ماند

موارد فهرست اول معمولاً بی‌خطرند یا با درمانی ساده خوب می‌شوند. اگر یکی از موارد فهرست دوم را دارید، بدون اینکه ۲ هفته صبر کنید نزد دندان‌پزشکتان بروید.

چه زمانی مناسب است

  • اگر با پاک کردن از بین می‌رود و زیرش قرمز می‌مانداین همان تصویری از برفک دهان است که NHS توصیف می‌کند. با مشورت داروساز یا پزشک، با ژل دهانی درمان می‌شود؛ NHS توصیه می‌کند اگر با وجود ۱ هفته درمان بهبودی نیست، به پزشک مراجعه کنید.
  • اگر با کشیدن گونه سفیدی از بین می‌روداگر سفیدی صاف، شیری و قرینه در هر دو گونه با آزمون کشش ناپدید شود، لوکوادم به ذهن می‌رسد. بی‌خطر به شمار می‌آید؛ در معاینه بعدی دندان‌پزشکی آن را نشان دهید.
  • اگر لکه درست روبه‌روی یک دندان تیز یا دندان مصنوعی استممکن است اثر سایش باشد. پس از صاف کردن لبه یا تنظیم دندان مصنوعی، انتظار می‌رود لکه پس برود. اگر پس نرفت، دیگر در این فهرست نمی‌گنجد.
  • اگر داخل گونه، در راستای خط گاز گرفتن، سفیدی ناهموار داریدعادت گاز گرفتن داخل گونه یا لب ممکن است در راستای محل به هم رسیدن دو فک، نواحی سفید ناهموار و پوسته‌پوسته به جا بگذارد. با کنار گذاشتن این عادت، انتظار بهبودی می‌رود.

چه زمانی مناسب نیست

  • اگر درون لکه سفید نواحی قرمز وجود داردلکه‌هایی که سفید و قرمز در آن‌ها درهم است و نیز لکه‌های قرمز، خطر بیشتری از لکه سفید دارند. NICE توصیه می‌کند در این نما، دندان‌پزشک برای ارزیابی فوری ارجاع دهد.
  • اگر لکه بیش از ۲ هفته است که سر جایش ماندهMSD Manuals می‌نویسد نواحی سفید، قرمز یا مخلوطی که پاک نمی‌شوند، بیش از ۲ هفته می‌مانند و با بیماری دیگری توضیح داده نمی‌شوند، ممکن است تغییرات پیش‌سرطانی باشند.
  • اگر لکه سفت یا برجسته است، زخم دارد یا خون می‌آیدسطح برجسته، سفت‌شده، ناهموار یا سطحی که به‌راحتی خون می‌آید و رشد سریع، ویژگی‌هایی هستند که شک برمی‌انگیزند. NHS زخم دهانی را که بیش از ۳ هفته طول بکشد و تورم در دهان یا لب را دلیلی برای مراجعه به پزشک می‌داند.
  • اگر سیگار می‌کشید یا ایمنی بدنتان ضعیف استسیگار و تنباکو قوی‌ترین عامل خطر لکوپلاکی هستند. NHS توصیه می‌کند افرادی که ایمنی ضعیفی دارند (برای مثال مبتلایان به HIV یا کسانی که پیوند عضو شده‌اند) لکه سفید روی زبان را جداگانه به پزشک نشان دهند.

روند کار نزد دندان‌پزشک چگونه است

روند زیر مراحلی است که وقتی با لکه سفیدی که پاک نمی‌شود نزد دندان‌پزشک می‌روید، باید انتظارش را داشته باشید. اگر مرحله‌ای جا انداخته شد، می‌توانید دلیلش را بپرسید.

  1. 1

    شرح حال: از کی وجود دارد، چه مصرف می‌کنید

    دندان‌پزشک می‌پرسد لکه از چه زمانی وجود دارد، سیگار، تنباکو و الکل مصرف می‌کنید یا نه، چه داروهایی مصرف می‌کنید، دندان مصنوعی دارید یا نه و آیا بیماری‌ای دارید که بر ایمنی بدن اثر بگذارد. اگر نمی‌دانید لکه را از کی متوجه شده‌اید، همین را بگویید؛ MSD می‌نویسد لکه‌هایی که مدت وجودشان معلوم نیست هم باید برای نمونه‌برداری فرستاده شوند.

  2. 2

    آزمون پاک کردن و کشیدن گونه

    بررسی می‌شود که لکه پاک می‌شود یا نه، با کشیدن ناپدید می‌شود یا نه، سطحش صاف است یا ناهموار و آیا درونش ناحیه قرمزی هست یا نه. در صورت شک به قارچ، نمونه‌ای که با تراشیدن برداشته می‌شود ممکن است زیر میکروسکوپ بررسی شود.

  3. 3

    معاینه با لمس و بررسی گردن

    NHS می‌نویسد پزشک داخل دهان را نگاه می‌کند و لمس می‌کند و گردن و زیر فک را هم با دست معاینه می‌کند. سفتی زیر لکه یا غده متورم در گردن جست‌وجو می‌شود.

  4. 4

    برطرف کردن عامل تحریک و ۲ هفته صبر

    لبه تیز صاف می‌شود، پرکردگی‌ای که فرو می‌رود نو می‌شود، دندان مصنوعی تنظیم می‌شود یا از شما خواسته می‌شود شب‌ها آن را بیرون بیاورید؛ اگر قارچ هست، درمان می‌شود. سپس لکه دوباره بررسی می‌شود. آستانه ۲ هفته‌ای MSD زمان این بررسی را تعیین می‌کند.

  5. 5

    نمونه‌برداری برای لکه‌ای که نمی‌رود

    اگر لکه پس نرفت یا از همان نگاه اول مشکوک به نظر رسید، تکه کوچکی از آن برداشته و برای متخصص آسیب‌شناسی فرستاده می‌شود. Cleveland Clinic می‌نویسد از هر لکوپلاکی مشکوک باید نمونه‌برداری شود و این تنها راه تعیین احتمال تبدیل به سرطان است. نمونه‌برداری بیشتر وقت‌ها در بخش جراحی دهان، فک و صورت یا بخش بیماری‌های دهان و با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.

  6. 6

    برنامه بر اساس جواب آسیب‌شناسی

    در گزارش نوشته می‌شود که آیا در سلول‌ها بی‌نظمی (دیسپلازی) هست یا نه و اگر هست، درجه‌اش چیست. در متاآنالیز دیده شد که دیسپلازی متوسط و شدید، به‌طور آشکاری بیشتر از دیسپلازی خفیف با تبدیل به سرطان ارتباط دارد. برنامه بر اساس همین درجه، محل و اندازه لکه، به سمت پیگیری یا برداشتن آن شکل می‌گیرد.

بسته به علت، چه کاری انجام می‌شود

لکه سفید درمان واحدی ندارد؛ کاری که انجام می‌شود بسته به اینکه لکه چیست فرق می‌کند.

01

برفک دهان: داروی ضدقارچ و بهداشت دندان مصنوعی

NHS درمان با ژل دهانی قابل تهیه از داروخانه، تمیز کردن روزانه دندان مصنوعی، نگذاشتن آن در شب و کنار گذاشتن دندان مصنوعی نامناسب را توصیه می‌کند. چون در افراد دارای دندان مصنوعی قارچ بیشتر وقت‌ها روی سطح دندان مصنوعی لانه می‌کند، باید همراه با دهان، دندان مصنوعی هم تمیز شود.

02

اثر سایش و گاز گرفتن: برطرف کردن علت

لبه تیز دندان صاف می‌شود، پرکردگی شکسته نو می‌شود و لبه‌ای از دندان مصنوعی که فرو می‌رود تنظیم می‌شود. با برطرف شدن علت، لکه زیر نظر گرفته می‌شود.

03

لکوپلاکی: ترک سیگار و پیگیری

NHS می‌نویسد لکوپلاکی همیشه به درمان نیاز ندارد؛ با ترک سیگار، کم کردن الکل و نجویدن تنباکو ممکن است لکه کوچک‌تر شود یا از بین برود و با معاینه‌های منظم اطمینان حاصل می‌شود که بزرگ نمی‌شود.

04

لکوپلاکی پرخطر: برداشتن

لکه‌هایی که گمان می‌رود خطر سرطان دارند، با بی‌حسی موضعی و با تیغ جراحی یا لیزر برداشته می‌شوند. Cleveland Clinic انجماد (کرایوتراپی) و درمان دارویی فعال‌شونده با نور را هم در میان گزینه‌ها می‌آورد. NHS یادآوری می‌کند که بهبودی معمولاً سریع است.

05

لیکن پلان: درمانی که علائم را آرام می‌کند

Cleveland Clinic می‌نویسد لیکن پلان دهانی درمان قطعی ندارد؛ اگر علامتی نباشد ممکن است درمان لازم نباشد، در دوره‌های دردناک با دارو تسکین داده می‌شود و در معاینه‌ها به دنبال تغییرات پیش‌سرطانی می‌گردند.

06

اگر لکه زیر یک دندان مصنوعی قدیمی و نامناسب است

با گذشت سال‌ها و تحلیل استخوان، دندان مصنوعی لق می‌شود و به نقاط خاصی ساییده می‌شود. ابتدا باید تکلیف لکه از نظر تشخیص و پیگیری روشن شود؛ اگر قرار است درباره نو کردن دندان مصنوعی یا راه‌حلی ثابت صحبت شود، این موضوع پس از گرفتن جواب نمونه‌برداری و کامل شدن بهبودی مطرح می‌شود.

اشتباهات رایج درباره لکه سفید

موارد زیر رایج‌ترین تصمیم‌های نادرست درباره این شکایت هستند. آن‌ها را می‌نویسیم تا نزد هر دندان‌پزشک یا پزشکی که رفتید، بتوانید پرسش‌های درست را بپرسید.

ماه‌ها دارو زدن به لکه‌ای که پاک نمی‌شود، به گمان اینکه قارچ است

داروی ضدقارچ لکوپلاکی‌ای را که پاک نمی‌شود از بین نمی‌برد؛ فقط تشخیص را به تأخیر می‌اندازد. NHS توصیه می‌کند اگر وضعیت ظرف ۱ هفته به ژل دهانی پاسخ نداد، به پزشک مراجعه کنید. اگر لکه با دارو تغییری نکرد، در تشخیص دوباره تردید کنید.

جدی نگرفتن آن چون درد ندارد

NHS می‌نویسد لکه‌های لکوپلاکی معمولاً بدون درد هستند. بی‌دردی تضمینی نیست؛ نبودن درد نشان نمی‌دهد که لکه خوش‌خیم است.

رفتن سراغ پیگیری بدون گرفتن جواب نمونه‌برداری

در پژوهش هلندی، در ۵ مورد از ۱۸۱ لکه‌ای که از نظر بالینی لکوپلاکی نامیده شده بود، نمونه‌برداری تشخیص دیگری گذاشت و دو مورد از آن‌ها سرطان بود؛ یعنی میکروسکوپ ممکن است در لکه‌ای که ظاهرش خوب است هم چیز دیگری نشان دهد. MSD می‌نویسد رد کردن سرطان با ظاهر دشوار است و از بیشتر لکه‌هایی که بیش از چند هفته می‌مانند باید نمونه‌برداری شود.

رها کردن پیگیری به این دلیل که لکه برداشته شده

Cleveland Clinic می‌نویسد لکوپلاکی پس از برداشتن ممکن است در حدود ۱۵٪ موارد برگردد و توصیه می‌کند معاینه‌ها هر ۶–۱۲ ماه یک بار و تا چند سال ادامه یابد. اگر سیگار ادامه پیدا کند، همان زمینه سر جایش باقی است.

چقدر طول می‌کشد تا خوب شود

مدت‌ها بسته به اینکه لکه چیست فرق می‌کند. روند زیر چارچوبی کلی است؛ برنامه دندان‌پزشک یا پزشکی که شما را معاینه می‌کند در اولویت است.

  1. هفته اول

    اگر درمان قارچ شروع شده، انتظار می‌رود علائم سبک‌تر شوند. NHS توصیه می‌کند اگر با وجود ۱ هفته مصرف ژل دهانی بهبودی نیست، به پزشک مراجعه کنید.

  2. ۲ هفته نخست

    اگر منبع سایش برطرف شده، انتظار می‌رود لکه پس برود. اگر در پایان ۲ هفته لکه هنوز سر جایش است، زمان ارجاع برای نمونه‌برداری است.

  3. پس از نمونه‌برداری

    زمان آماده شدن جواب را از کسی که نمونه‌برداری را انجام می‌دهد بپرسید. محل نمونه‌برداری مانند یک زخم کوچک خوب می‌شود. برنامه بر اساس تشخیص گزارش آسیب‌شناسی و درجه دیسپلازی تنظیم می‌شود.

  4. بلندمدت

    اگر تشخیص لکوپلاکی گرفته‌اید، چه لکه برداشته شده باشد چه نه، معاینه‌های منظم ادامه دارد. Cleveland Clinic معاینه هر ۶–۱۲ ماه یک بار را تا چند سال توصیه می‌کند.

در این موارد صبر نکنید

  • اگر درون لکه سفید نواحی قرمز پیدا شده یا لکه به‌سرعت بزرگ می‌شود. منتظر معاینه بعدی نمانید؛ نزد دندان‌پزشکتان بروید و این تغییر را به‌طور خاص بگویید.
  • اگر در محل لکه زخمی باز شده و ۳ هفته است خوب نمی‌شود. NHS زخم دهانی را که بیش از ۳ هفته طول بکشد دلیلی برای مراجعه به پزشک می‌داند.
  • اگر در گردنتان توده‌ای لمس می‌کنید. NHS تورم در دهان، لب، گردن یا گلو را در همین فهرست می‌آورد؛ حتماً در معاینه بگویید.
  • اگر در بلعیدن یا حرف زدن مشکل دارید یا صدایتان گرفته می‌ماند. NHS این علائم را هم دلیل مراجعه به پزشک می‌داند. اگر کاهش وزن ناخواسته هم همراهش است، معطل نکنید.

هزینه را چه چیزی تعیین می‌کند

در اینجا رقم واحدی نمی‌دهیم، چون پشت یک لکه سفید ممکن است چند روز درمان قارچ باشد، صاف کردن لبه یک دندان یا نمونه‌برداری و برداشتن با جراحی. مواردی که دامنه کار را تعیین می‌کنند:

اینکه لکه چیست
قارچ، اثر سایش، لیکن پلان و لکوپلاکی مسیرهای کاملاً متفاوتی دارند و بیشتر وقت‌ها در حوزه کار پزشکان متفاوتی هستند.
نیاز یا عدم نیاز به نمونه‌برداری
برداشتن نمونه و بررسی آسیب‌شناسی موارد جداگانه‌ای هستند؛ گاهی از بیش از یک ناحیه نمونه لازم است.
اصلاح منبع تحریک
میان پرداخت کردن یک لبه و ساختن دوباره دندان مصنوعی تفاوت زیادی هست.
مدت پیگیری
چون در تشخیص لکوپلاکی معاینه‌ها ممکن است سال‌ها ادامه یابد، بار کلی را پیگیری تعیین می‌کند نه یک اقدام یک‌باره.

پرسش‌های رایج

لکه سفیدی که در دهان پاک نمی‌شود از چیست؟

شایع‌ترین علت‌ها سایش (لبه تیز دندان، پرکردگی‌ای که فرو می‌رود، دندان مصنوعی نامناسب)، گاز گرفتن داخل گونه یا لب، لیکن پلان و لکوپلاکی مرتبط با سیگار هستند. لایه سفیدی که پاک می‌شود اما بیشتر وقت‌ها قارچ است. اینکه کدام‌یک است را به‌طور قطعی معاینه و در صورت نیاز نمونه‌برداری مشخص می‌کند.

از کجا بفهمم قارچ است یا لکوپلاکی؟

با یک گاز استریل تمیز به‌آرامی پاکش کنید. به گفته NHS، لکه‌های قارچی وقتی پاک شوند نقطه‌های قرمزی باقی می‌گذارند که ممکن است خون بیاید؛ اما لکوپلاکی پاک نمی‌شود و با تراشیدن از بین نمی‌رود. لکه‌ای که پاک نمی‌شود بیشتر وقت‌ها با داروی ضدقارچ خوب نمی‌شود؛ اگر خوب نشد، باید در تشخیص دوباره تردید کرد.

آیا لکه سفید دهان سرطان است؟

بیشترشان نه. MSD Manuals می‌نویسد بیشتر لکه‌های سفید دهان خوش‌خیم هستند. اما بخش کوچکی از لکوپلاکی‌ها ممکن است با گذشت زمان به سرطان تبدیل شوند؛ در متاآنالیزی که ۹۲ پژوهش را ترکیب کرده، این میزان در طول دوره پیگیری ۹٫۵٪ (با بازه‌ای گسترده، ۵٫۹٪–۱۴٪) به دست آمد. چون با چشم نمی‌توان فهمید کدام‌یک تبدیل می‌شود، لکه‌ای که نمی‌رود به نمونه‌برداری نیاز دارد.

اگر لکه سفید پس از چند روز نرفت باید به پزشک مراجعه کنم؟

MSD Manuals می‌نویسد نواحی سفید، قرمز یا مخلوطی که پاک نمی‌شوند و بیش از ۲ هفته می‌مانند ممکن است تغییرات پیش‌سرطانی باشند. اگر درونش قرمزی، سفتی یا زخم هست، بدون معطلی مراجعه کنید. اگر لکه به زخم تبدیل شده، آستانه NHS ۳ هفته است.

با ترک سیگار، لکوپلاکی خوب می‌شود؟

ممکن است خوب شود. NHS می‌نویسد با ترک سیگار، کم کردن الکل و نجویدن تنباکو ممکن است لکه کوچک‌تر شود یا از بین برود. با این حال برای اطمینان از اینکه لکه بزرگ نمی‌شود، معاینه منظم لازم است.

آیا نمونه‌برداری دردناک است و چطور انجام می‌شود؟

چون ناحیه با بی‌حسی موضعی بی‌حس می‌شود، در حین کار دردی حس نمی‌شود. تکه کوچکی از لکه برداشته و برای متخصص آسیب‌شناسی فرستاده می‌شود؛ اگر کل لکه کوچک باشد، گاهی همه آن یک‌جا برداشته می‌شود. پس از آن، ناحیه مانند یک زخم کوچک خوب می‌شود.

درباره جواب نمونه‌برداری چه بپرسم؟

بپرسید تشخیص چیست، آیا دیسپلازی (بی‌نظمی در سلول‌ها) هست یا نه و درجه‌اش چیست، آیا لکه کامل برداشته شده و معاینه‌ها هر چند ماه یک بار و تا چند سال ادامه خواهد داشت. دیسپلازی متوسط یا شدید خطر بیشتری از دیسپلازی خفیف دارد.

آیا سفیدی روی زبان هم لکوپلاکی است؟

سفیدی گسترده‌ای که سطح بالای زبان را می‌پوشاند و با مسواک کم می‌شود، بیشتر وقت‌ها بار زبانی است که از باکتری، سلول‌های مرده و باقی‌مانده غذا تشکیل شده. لکوپلاکی بیشتر در کناره‌ها و زیر زبان، به شکل لکه‌ای با مرزهای مشخص که پاک نمی‌شود، دیده می‌شود. NHS می‌نویسد لکه‌های لکوپلاکی اغلب روی یا زیر زبان ظاهر می‌شوند.

منابع

صفحات مرتبط

گام بعدی

رادیوگرافی خود را بفرستید تا گزینه‌ها را با هم بررسی کنیم.

تصویر سی‌بی‌سی‌تی یا پانورامیک خود را بفرستید. ظرف ۲۴ ساعت می‌نویسیم کدام گزینه برای دندان شما واقع‌بینانه است.

درخواست ارزیابی
درخواست