ایمپلنت زیگوماتیک چیست و برای چه کسانی انجام می‌شود؟

ایمپلنت‌های زیگوماتیک پیچ‌هایی بسیار بلندتر از ایمپلنت‌های استاندارد هستند که طولشان به چند سانتی‌متر می‌رسد. آن‌ها به جای استخوان فک بالا، به استخوان گونه یعنی استخوان زیگوما تکیه می‌کنند. استخوان زیگوما برخلاف استخوان فک در برابر تحلیل بسیار مقاوم‌تر است؛ به همین دلیل در بیمارانی که در فک بالا از دست رفتن شدید استخوان دارند، به‌عنوان نقطه اتکای جایگزین پیشنهاد می‌شود.

این روش زمانی مطرح می‌شود که حجم استخوان باقی‌مانده در فک بالا آن‌قدر کم شده که نمی‌تواند ایمپلنت استاندارد را تحمل کند و جبران این کمبود با روش‌های کلاسیک پیوند استخوان، روندی طولانی و چندمرحله‌ای می‌طلبد. طبق مرور Cochrane، مزیت اصلی ادعاشده ایمپلنت زیگوماتیک این است که بدون نیاز به پیوند استخوان، پروتز ثابت را می‌توان زودتر گذاشت.

در مقایسه با پیوند استخوان و لیفت سینوس، تفاوت روشن است. در روش کلاسیک اول استخوان اضافه می‌شود، ماه‌ها صبر می‌کنند و فقط بعد از آن ایمپلنت کاشته می‌شود. در ایمپلنت زیگوماتیک ممکن است این انتظار حذف شود، چون اتکا از استخوان زیگومایی تأمین می‌شود که از پیش محکم است و انتظاری برای روند استخوان‌سازی اضافه وجود ندارد.

مرور به‌روز Cochrane در این زمینه فقط دو پژوهش کوچک یافته که در مجموع ۷۱ نفر را به مدت سه سال پیگیری کرده‌اند. طبق این پژوهش‌ها، بیمارانی که ایمپلنت زیگوماتیک گرفتند در مدتی بسیار کوتاه‌تر، کمی بیش از یک روز، به دندان‌های ثابتشان رسیدند، در حالی که این مدت در گروهی که منتظر پیوند بودند به‌طور میانگین ۴۴۴ روز گزارش شد. اما در همین مرور، میزان عوارض در گروه ایمپلنت زیگوماتیک هم بیشتر بود؛ تقریباً در هر پنج نفر، چهار نفر دچار عارضه شدند، در حالی که این نسبت در گروه ایمپلنت استاندارد حدود نصف بود. این مرور اطمینان به شواهد خود را هم میان بسیار پایین و متوسط ارزیابی می‌کند و می‌گوید به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.

استخوان زیگوما تنها راه دوری از پیوند استخوان نیست. در برخی پروتکل‌های ایمپلنت استراتژیک، ایمپلنت‌ها با زاویه به سمت استخوان سالمِ جلو یا پشت فضای خالی یا در دیگر نواحی استخوان سخت مانند ناحیه پتریگوئید فک کاشته می‌شوند و نیاز به پیوند از میان می‌رود. این رویکرد اصلاً وارد استخوان زیگوما نمی‌شود و دامنه جراحی متفاوتی دارد؛ اینکه کدام روش برای یک بیمار مناسب است را تصویربرداری سه‌بعدی تعیین می‌کند.

دامنه جراحی هم موضوعی است که باید در نظر گرفته شود. جراحی ایمپلنت زیگوماتیک از نظر فنی دشوار است، تجربه می‌طلبد و معمولاً با بیهوشی عمومی یا آرام‌بخشی عمیق، در محیط بیمارستان انجام می‌شود. این یعنی دامنه جراحی و روند بهبودی‌ای متفاوت از یک نوبت معمولی ایمپلنت.

التهاب سینوس در مرورهای نظام‌مند به‌عنوان شایع‌ترین عارضه گزارش‌شده برجسته است. مشکلات بافت نرم و شکستگی در سازه‌های روی پروتز هم در منابع علمی آمده‌اند. این‌ها به این معنا نیستند که نباید از این روش استفاده کرد، اما تعداد پرسش‌هایی را که پیش از تصمیم‌گیری باید پرسید بیشتر می‌کنند.

تفکیک زیر چارچوبی است که در منابع علمی و عمل بالینی به‌طور کلی پذیرفته شده است. تصمیم قطعی بر تصویربرداری و معاینه تیم جراحی‌ای تکیه دارد که شما را ارزیابی می‌کند.

این گام‌ها زمان‌بندی درمان نیستند، بلکه چارچوب روند تصمیم‌گیری‌اند. هدف این است که بفهمید روش پیشنهادشده واقعاً لازم است یا نه.

1. 1

   تصویربرداری سه‌بعدی بخواهید

   بدون ارزیابی مقدار و پراکندگی استخوان باقی‌مانده با سی‌تی اسکن با پرتو مخروطی (CBCT)، نمی‌توان گفت ایمپلنت زیگوماتیک لازم است یا نه.

2. 2

   بخواهید پیوند استخوان و گزینه‌های دیگر هم توضیح داده شوند

   ایمپلنت زیگوماتیک تنها راه نیست؛ باید با دلیل توضیح داده شود که چرا گزینه‌هایی مانند پیوند استخوان، لیفت سینوس و کاشت زاویه‌دار بدون پیوند برای شما مناسب نیستند.

3. 3

   برنامه بیهوشی را روشن کنید

   بیهوشی عمومی انجام می‌شود یا آرام‌بخشی عمیق، چه کسی درباره آن تصمیم می‌گیرد و آیا وضعیت سلامت عمومی‌تان برای آن مناسب است؛ این پرسش‌ها باید پیش از جراحی روشن شوند.

4. 4

   تجربه تیم جراحی را بپرسید

   اینکه چند مورد ایمپلنت زیگوماتیک انجام داده‌اند، میزان عوارضشان چقدر است و اگر مشکلی پیش بیاید چگونه مدیریت می‌شود، پرسش‌هایی مشروع‌اند.

5. 5

   برنامه پیگیری و بازنگری را بدانید

   اگر التهاب سینوس یا عارضه دیگری پیش بیاید، مسیری که دنبال می‌شود، هزینه اضافه و اینکه چه کسی مسئول است باید از پیش و کتبی مشخص شود.

ایمپلنت زیگوماتیک تنها گزینه نیست. موارد زیر روش‌هایی هستند که همین مشکل را به شیوه‌های دیگری حل می‌کنند.

موارد زیر مشکلات اصلی‌ای هستند که در منابع علمی پس از ایمپلنت زیگوماتیک گزارش شده‌اند. دانستن آن‌ها تصمیم‌گیری را برایتان آسان‌تر می‌کند.

موارد زیر روند کلی‌ای است که در منابع علمی پس از ایمپلنت زیگوماتیک توصیف شده است؛ ممکن است بسته به کلینیک و مورد تغییر کند.

1. روزهای اول

   روند بهبودی معمول پس از بیهوشی عمومی، و علاوه بر آن تورم و حساسیت در ناحیه جراحی دیده می‌شود.

2. هفته اول

   نشانه‌های مربوط به ناحیه سینوس (گرفتگی بینی، ترشح، درد صورت) در این دوره از نزدیک زیر نظر گرفته می‌شوند.

3. ماه‌های اول

   سازه روی پروتز گذاشته می‌شود و معاینه‌ها بیشتر می‌شوند؛ سلامت سینوس و ثبات ایمپلنت به‌طور منظم ارزیابی می‌شوند.

4. درازمدت

   سلامت بافت نرم و سینوس موضوعاتی هستند که باید سال‌ها به‌طور منظم پیگیری شوند؛ مراقبت حرفه‌ای منظم عوارض را زود آشکار می‌کند.

در این صفحه عدد نمی‌دهیم؛ دامنه کار ایمپلنت زیگوماتیک از کلینیکی به کلینیک دیگر تفاوت زیادی دارد. اقلامی که کل مبلغ را تعیین می‌کنند این‌ها هستند:

تعداد ایمپلنت‌ها و دامنه جراحی

اینکه چند ایمپلنت زیگوماتیک به کار می‌رود و آیا علاوه بر آن ایمپلنت استاندارد لازم است، مستقیماً بر هزینه اثر می‌گذارد.

بیهوشی و روند بیمارستانی

جراحی‌ای که با بیهوشی عمومی و در محیط بیمارستان انجام می‌شود، قلم هزینه‌ای متفاوت از کاری دارد که با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.

تصویربرداری و برنامه‌ریزی

CBCT سه‌بعدی و برنامه‌ریزی جراحی در این روش به‌ویژه حیاتی است؛ یک روند برنامه‌ریزی جامع ممکن است قلم جداگانه‌ای باشد.

پیگیری و بازنگری احتمالی

اگر عارضه‌ای مانند التهاب سینوس یا شکستگی پروتز پیش بیاید، ممکن است درمان اضافه لازم شود؛ اینکه هزینه آن چگونه پرداخت می‌شود باید از ابتدا روشن شود.