گفته‌اند استخوانم کافی نیست: یعنی نمی‌شود ایمپلنت گذاشت؟

استخوان فک قطعه‌ای نیست که همه‌جایش یک تراکم داشته باشد. در بیرون، لایه‌ای سخت و متراکم مثل پوسته تخم‌مرغ کل فک را در بر گرفته؛ به آن استخوان کورتیکال می‌گویند. در درون، بافتی متخلخل و نرم‌تر هست که شبیه اسفنج است؛ نامش هم از همین‌جاست: استخوان اسفنجی. ریشه دندان‌ها اصولاً در همین بافت درونی قرار دارند؛ لایه سخت بیرونی اسکلت نگه‌دارنده فک است.

وقتی دندان کشیده می‌شود، این دو لایه یکسان رفتار نمی‌کنند. کار استخوان اسفنجی در بر گرفتن ریشه دندان و تحمل نیروی جویدن بود؛ وقتی دندان می‌رود، آن ناحیه دیگر نیرو نمی‌گیرد و به‌مرور کم می‌شود. آنچه در زبان عامیانه «آب شدن استخوان» می‌گویند تا حد زیادی همین است. تحلیل در ماه‌های اول سریع پیش می‌رود، بعد کُند می‌شود، اما متوقف نمی‌شود. لایه سخت بیرونی به لطف ساختار متراکم و فشرده‌اش در برابر تحلیل بسیار مقاوم‌تر است؛ حتی سال‌ها بعد هم تا حد زیادی سر جایش می‌ماند. در فک‌هایی که به‌شدت تحلیل رفته‌اند، این لایه هم نازک می‌شود.

ایمپلنت کلاسیک در سمتی از این تصویر می‌نشیند که تحلیل می‌رود. درون استخوان پیچ می‌شود و سپس ماه‌ها صبر می‌شود تا بافت اسفنجی اطرافش با سطح ایمپلنت جوش بخورد. برای این کار دور ایمپلنت استخوانی با ارتفاع و پهنای مشخص لازم است. اگر استخوان باقی‌مانده کمتر از این اندازه باشد، دو راه می‌ماند: یا با پیوند حجم اضافه می‌شود و ماه‌ها باید صبر کرد، یا به بیمار گفته می‌شود «برای شما نمی‌شود ایمپلنت گذاشت».

جمله «استخوانتان کافی نیست» نتیجه همین اندازه‌گیری است. جمله‌ای نادرست نیست، ناقص است. آنچه می‌گوید این است که حجم مورد نیاز ایمپلنت کلاسیک باقی نمانده. آنچه نمی‌گوید این است که آیا لایه سخت بیرونی شما هنوز سر جایش هست یا نه؛ چون روش کلاسیک آن لایه را هدف نمی‌گیرد و در نتیجه لازم هم نیست جداگانه اندازه‌اش بگیرد.

ایمپلنت استراتژیک دقیقاً از همین‌جا استفاده می‌کند. به جای جست‌وجوی حجم در استخوان اسفنجی، طوری کاشته می‌شود که به لایه سخت بیرونی برسد و با زاویه‌ای که به‌صورت مکانیکی در آن قفل شود. آنچه گیر را فراهم می‌کند ماه‌ها انتظار برای جوش خوردن نیست، همین قفل شدن مکانیکی است که از روز اول وجود دارد. دلیل نصب دندان‌های ثابت در سه روز کلینیکی و مطرح نشدن پیوند همین است.

اگر خود لایه سخت بیرونی آسیب دیده باشد یا در دهان التهابی کنترل‌نشده وجود داشته باشد، این روش برای شما مناسب نیست. این تمایز را معاینه و سی‌تی اسکن با پرتو مخروطی (CBCT) مشخص می‌کنند. هیچ‌کس بدون دیدن تصویر نمی‌تواند تصمیم بگیرد؛ ما هم نمی‌گیریم.

دو فهرست زیر پس از CBCT روشن می‌شوند. اگر خودتان را در فهرست دوم می‌بینید، به معنای بسته شدن در نیست؛ برخی موارد نه «نمی‌شود» بلکه «اول این را حل کنیم» معنا می‌دهند.

این ترتیب برای درمان نیست، برای تصمیم است. در پایان روشن می‌شود که در فک شما چه چیزی ممکن است و این بر چه پایه‌ای است.

1. 1

   تصویر خود را بفرستید

   اگر رادیوگرافی پانورامیک (OPG) یا CBCT دارید، آن را از طریق فرم بفرستید. تصویر را دندان‌پزشکی می‌خواند که درمان را انجام خواهد داد؛ نخستین پاسخ را دستیار نمی‌نویسد، خود دندان‌پزشک می‌نویسد. لازم نیست بیایید؛ ظرف ۲۴ ساعت کتبی پاسخ می‌دهیم.

2. 2

   سی‌تی اسکن سه‌بعدی

   رادیوگرافی پانورامیک دوبعدی است؛ درباره ارتفاع استخوان تصوری می‌دهد، اما درباره ضخامت و وضعیت لایه سخت بیرونی نه. تصمیم در این روش مستقیماً بر این تکیه دارد که لایه کورتیکال کجاست، چه ضخامتی دارد و چقدر سالم است؛ بدون دیدن CBCT قولی نمی‌دهیم.

3. 3

   بقیه دهان

   سلامت لثه، وضعیت دندان‌های باقی‌مانده، ریشه‌هایی که باید کشیده شوند و اکلوژن فک مقابل بخشی از طرح درمان‌اند. طرحی که فقط با نگاه به اندازه استخوان چیده شود، طرحی ناقص است.

4. 4

   سلامت عمومی و داروها

   می‌خواهیم بیماری‌های سیستمیک، داروهایی که به‌طور منظم مصرف می‌کنید و آخرین آزمایش‌هایتان را ببینیم. دیابت مانع نیست؛ بر برنامه‌ریزی و ترتیب کارها اثر می‌گذارد.

5. 5

   طرح درمان را کتبی می‌گیرید

   چند ایمپلنت، در کدام فک، با کدام پروتز و اینکه پیوند لازم است یا نه، کتبی در اختیارتان گذاشته می‌شود. اگر برای شما مناسب نیست، این را هم با همان صراحت می‌نویسیم.

6. 6

   سه روز کلینیکی

   اگر بر سر طرح درمان توافق کردید، درمان در سه روز کلینیکی انجام می‌شود: روز اول CBCT و بازبینی طرح درمان، ایمپلنت‌ها، قالب دیجیتال و ظرف چند ساعت نخستین دندان‌های آزمایشی؛ روز دوم پرووها، بایت، ظاهر، گفتار و رنگ نهایی؛ روز سوم دندان‌های ثابت نهایی نصب می‌شوند. پیش از آمدن می‌دانید هر روز چه کاری انجام می‌شود.

بیش از یک راه وجود دارد و هیچ‌کدام برتری مطلق بر دیگری ندارد. اینکه کدام برای شما درست است را وضعیت خاص فک خودتان تعیین می‌کند.

این‌ها را برای ترساندن شما نمی‌نویسیم، برای این می‌نویسیم که به هر کلینیکی مراجعه کنید بتوانید سؤال‌های درست را بپرسید.

روند زیر برای بیمارانی است که ایمپلنت استراتژیک برایشان انجام می‌شود. در طرح درمانی که پیوند دارد، ترمیم طولانی‌تر است.

1. سه روز کلینیکی

   روز اول CBCT، بازبینی طرح درمان، ایمپلنت‌ها و ظرف چند ساعت نخستین دندان‌های آزمایشی؛ روز دوم پرووها و رنگ نهایی؛ روز سوم نصب دندان‌های ثابت نهایی. با دندان‌های ثابت نهایی‌تان از کلینیک بیرون می‌روید. در این روزها کمی تورم و حساسیت عادی است.

2. هفته اول

   تورم فروکش می‌کند. از شما می‌خواهیم غذای نرم بخورید، از غذای سفت و داغ دوری کنید و ناحیه را ملایم مسواک بزنید. اگر بخیه دارید، در این دوره کشیده می‌شود.

3. هفته‌های اول

   نیروی جویدن را کم‌کم بیشتر می‌کنیم. خوراکی‌های پوسته‌سخت و عادت‌هایی مثل جویدن یخ در این دوره به تعویق می‌افتند. لثه در این هفته‌ها به فرم تازه‌اش جا می‌افتد.

4. معاینه‌ها و بلندمدت

   برنامه معاینه‌ها و مراقبت از پروتز را کتبی می‌دهیم. تمیز کردن فضای بین دندان‌ها، جرم‌گیری حرفه‌ای منظم و تصویربرداری سالانه همان چیزی است که این درمان را ماندگار می‌کند.

در این صفحه رقمی نمی‌دهیم، چون رقم درست فقط پس از دیدن CBCT گفته می‌شود. تصویر خود را بفرستید تا دامنه کار را قلم به قلم و کتبی در اختیارتان بگذاریم. موارد زیر قلم‌هایی‌اند که مبلغ را تعیین می‌کنند:

تعداد ایمپلنت‌ها و کدام فک

یک فک یا دو فک، چند ایمپلنت برنامه‌ریزی شده و ایمپلنت‌ها در کدام نواحی کاشته می‌شوند، مستقیماً جمع کل را تعیین می‌کند.

لازم بودن یا نبودن جراحی اضافه

اگر پیوند یا لیفت سینوس لازم باشد، دامنه کار گسترده‌تر می‌شود. وقتی این قلم به میان نیاید، هم برنامه زمانی و هم مبلغ کوچک‌تر می‌شود؛ اینکه در مورد شما به میان می‌آید یا نه را پس از CBCT می‌گوییم.

آماده‌سازی دهان

اگر دندان‌هایی باید کشیده شوند، التهاب لثه‌ای باید درمان شود یا ریشه‌هایی باید درآورده شوند، این‌ها به طرح درمان اضافه می‌شوند و بر برنامه زمانی هم اثر می‌گذارند.

پروتز روی ایمپلنت

جنس دندان‌های ثابت و کار لابراتوار مستقیماً بر مبلغ اثر می‌گذارند. برند ماده‌ای را که به کار می‌بریم از ابتدا کتبی اعلام می‌کنیم.