روز ۱: تصویربرداری، کاشت و نخستین امتحان دندان‌ها - روز ۲: دندان‌های آزمایشی و رنگ نهایی - روز ۳: تحویل دندان‌های نهایی

ذره‌بین

پروتز تورنتو چیست و چه تفاوتی با دندان مصنوعی متحرک و بریج زیرکونیا دارد؟

بقای ایمپلنت و پروتز بالاست؛ مسئله اصلی بار تعمیر و تمیز کردنی است که پروتز در طول سال‌ها جمع می‌کند

در شبکه‌های اجتماعی پروتز تورنتو اغلب مثل داستانی تمام‌شده روایت می‌شود: چهار ایمپلنت، دندان ثابت یک‌تکه، طرحی بی‌نقص از زیست‌شناسی و مکانیک. خود این طرح واقعاً جاافتاده است: یک چارچوب فلزی، دندان‌های آکریلی چیده‌شده روی آن، آکریل صورتی که جای لثه از دست رفته را می‌گیرد، و همه این‌ها با پیچ به ایمپلنت‌ها بسته شده‌اند. در پژوهش‌ها بقای ایمپلنت و پروتز هم بالا گزارش می‌شود. اما همین پژوهش‌ها نکته دومی هم می‌گویند: کار این پروتز روزی که گذاشته می‌شود تمام نمی‌شود. در پیگیری‌های پنج و ده‌ساله، نسبت پروتزهایی که هیچ عارضه‌ای نداشته‌اند به‌سرعت پایین می‌آید، بیشتر مشکلات در بخش آکریلی جمع می‌شوند و شکل سطح زیرین پروتز که رو به لثه است مستقیماً بر سلامت لثه اثر می‌گذارد.

پاسخ کوتاه

پروتز تورنتو یک پروتز ثابت یک‌تکه برای کل فک است که با پیچ به ایمپلنت‌ها بسته می‌شود و از یک چارچوب فلزی با دندان‌های آکریلی و لثه آکریلی صورتی روی آن تشکیل شده است. در یک مرور چتری که مرورهای نظام‌مند را کنار هم گذاشته، بقای پنج تا پانزده‌ساله پروتزهای ثابت کل فک بین ۸۹٫۵٪ تا ۹۶٫۸٪ و بقای ایمپلنت بین ۹۵٫۲٪ تا ۹۹٫۲٪ گزارش شده است. نقطه ضعفش دوام نیست، بار نگهداری است: در پیگیری ده‌ساله، نسبت پروتزهایی که هیچ عارضه‌ای نداشته‌اند بسیار پایین است و ساییدگی آکریل، شکستن دندان و شل شدن پیچ از شایع‌ترین موارد به شمار می‌روند.

چیست
چارچوب فلزی با دندان آکریلی و آکریل صورتی روی آن؛ با پیچ به ایمپلنت‌ها بسته می‌شود
بقا
در ۵ تا ۱۵ سال، پروتز ۸۹٫۵–۹۶٫۸٪ و ایمپلنت ۹۵٫۲–۹۹٫۲٪
شایع‌ترین مشکلات فنی
ساییدگی آکریل، شکستن دندان، شل شدن پیچ، ترک لایه پوششی
جایی که شواهد ضعیف است
مطالعات با پیگیری طولانی که مواد را مستقیماً مقایسه کنند کم‌اند

بازبینی پزشکی: Bilge Ilgın، دندان‌پزشک · ایمپلنتولوژی

پروتز تورنتو از چه ساخته می‌شود و کدام تصمیم‌ها چه چیزی را تغییر می‌دهند

این پروتز در کلینیک‌ها با چند نام شناخته می‌شود: بریج تورنتو، پروتز هیبریدی، پروتز ثابت کامل فلز و آکریل. منظور همه یکی است. ابتدا روی ایمپلنت‌ها اباتمنت‌ها بسته می‌شوند و روی آن‌ها یک چارچوب فلزی می‌نشیند که سراسر فک را می‌پوشاند. چارچوب یا ریخته‌گری می‌شود یا با فرزکاری به کمک رایانه از یک بلوک تیتانیوم تراشیده می‌شود. روی آن دندان‌های آکریلی آماده چیده می‌شوند و آکریل صورتی که جای لثه و استخوان از دست رفته را می‌گیرد افزوده می‌شود. بیمار نمی‌تواند این قطعه را دربیاورد؛ سوراخ پیچ‌ها با کامپوزیت بسته می‌شود و در صورت نیاز دندان‌پزشک پیچ‌ها را باز می‌کند و پروتز را درمی‌آورد. دو ویژگی تعریف‌کننده دارد: چارچوب فلزی است و سطح جویدن آکریلی.

تفاوتش با دندان مصنوعی متحرک در جنس نیست، در این است که تکیه‌گاه از کجا گرفته می‌شود. دندان مصنوعی کامل کلاسیک روی لثه و سقف دهان تکیه می‌کند؛ پروتز تورنتو بار را از راه ایمپلنت‌ها به استخوان منتقل می‌کند، در فک بالا سقف دهان را نمی‌پوشاند و در فک پایین مشکل لق خوردن را از بین می‌برد. در مرور نظام‌مندی که بیماران کاملاً بی‌دندان را بررسی کرده، گزارش شده که پروتزهای متکی بر ایمپلنت، چه ثابت و چه متحرک، کیفیت زندگی را در مقایسه با دندان مصنوعی کامل کلاسیک به‌طور چشمگیری بهتر می‌کنند. همین مرور بده‌بستان را هم می‌نویسد: پروتزهای ثابت در جویدن و اکلوژن برترند اما نگهداری‌شان پیچیده‌تر است؛ در پروتزهای متحرک تمیز کردن آسان است و ساییدگی مشکل‌سازتر.

اما تفاوتش با بریج زیرکونیا مستقیماً در جنس است. سطح جویدن پروتز تورنتو آکریلی است: ساییده می‌شود و ممکن است بشکند، ولی در عوض قابل تعمیر است. زیرکونیای یکپارچه (مونولیتیک) سرامیکی یک‌تکه است؛ ساییدگی‌اش بسیار کم است، اما اگر بدنه‌اش بشکند تعمیرش دشوار است. مرور چتری که هفت مرور نظام‌مند را کنار هم گذاشته، این تفاوت را با عدد نشان می‌دهد: در چارچوب‌های زیرکونیای دارای لایه پوششی، ترک لایه پوششی بین ۱۵٪ تا ۳۵٪ گزارش می‌شود، شکستگی چارچوب زیر ۵٪ می‌ماند و زیرکونیای یکپارچه و چارچوب‌های پیچ‌شونده نرخ عارضه فنی پایین‌تری نشان می‌دهند.

مقایسه مخصوص فلز و آکریل هم انجام شده است. در مرور نظام‌مند و متاآنالیزی که پنج مطالعه را کنار هم گذاشته، میان پروتزهای ثابت کامل فلز و آکریل و فلز و سرامیک از نظر خطر از دست رفتن ایمپلنت و پروتز تفاوت معناداری دیده نمی‌شود. تفاوت جای دیگری است: در گروه فلز و آکریل، خطر بروز پری‌ایمپلنتیت در سطح ایمپلنت به‌طور معناداری بالاتر است. تفاوت مطلق میان دو گروه ۶٫۹ واحد درصد است؛ یعنی وضعیتی که مثلاً در فلز و سرامیک در پنج ایمپلنت از هر صد ایمپلنت دیده می‌شود، در فلز و آکریل تقریباً در دوازده ایمپلنت دیده می‌شود. این عدد بر پایه ایمپلنت شمرده شده، نه بیمار. موکوزیت اطراف ایمپلنت، تحلیل لثه، ساییدگی و شکستن لایه پوششی هم در فلز و آکریل شایع‌ترند. این نتیجه از یک متاآنالیز واحد با پنج مطالعه می‌آید و در چکیده نوشته نشده که چند مطالعه در محاسبه پری‌ایمپلنتیت وارد شده‌اند؛ افزون بر این، از ترکیب مطالعات مقایسه‌ای به دست آمده، نه کارآزمایی‌های تصادفی. جهت روشن است، قطعیت محدود.

درباره تعداد ایمپلنت، پژوهش‌ها تفاوت چهار و شش را سنجیده‌اند. در مرور نظام‌مند و متاآنالیزی که فک بالا را بررسی کرده و ۵۳ مطالعه را در بر می‌گیرد، میان دو گروه از نظر بقای ایمپلنت، بقای پروتز و عوارض مکانیکی و زیستی تفاوت معناداری نیست. تنها تفاوت معنادار در تحلیل استخوان حاشیه‌ای است: در گروه چهار ایمپلنتی تحلیل استخوان بیشتر است. همین مطالعه گزارش می‌کند که استفاده از چارچوب فرزکاری‌شده و پخش بودن ایمپلنت‌ها در جهت جلو به عقب، با بقای بالاتر ایمپلنت در گروه شش ایمپلنتی ارتباط دارد. پس تعداد به‌تنهایی معیار کیفیت نیست.

ملموس‌ترین حاصل پیچ‌شونده بودن، امکان باز کردن پروتز است. چون پروتز باز می‌شود، سطح زیرین آن تمیز می‌شود، پیچ شل‌شده سفت می‌شود، آکریل شکسته تعمیر می‌شود و مشکلی مثل ماندن باقی‌مانده سمان زیر لثه پیش نمی‌آید. مرور چتری می‌نویسد چارچوب‌های پیچ‌شونده نرخ عارضه فنی پایین‌تری دارند. اما پژوهش‌هایی که نوع اتصال را به‌طور کلی مقایسه می‌کنند به سمت دیگری نگاه می‌کنند: در متاآنالیزی با ۲۰ مطالعه و ۸٬۹۸۹ ایمپلنت، هر سه مورد تحلیل استخوان حاشیه‌ای، عارضه پروتزی و بقای ایمپلنت به سود روکش‌های سمانی است. پیش از کنار هم گذاشتن این دو یافته باید دانست که آن متاآنالیز عمدتاً بر روکش‌های تکی و بریج‌های کوتاه تکیه دارد، نه پروتزهای کل فک. تفاوت در تحلیل استخوان هم ۰٫۱۹ میلی‌متر است و خود نویسندگان می‌نویسند چنین تفاوت کوچکی ممکن است در بالین معنایی نداشته باشد. پروتز تورنتو بنا به تعریف پیچ‌شونده است؛ مرورهایی که مستقیماً به آن نگاه کرده‌اند این انتخاب را تأیید می‌کنند. اما درباره اینکه نوع اتصال خطر پری‌ایمپلنتیت را تغییر می‌دهد یا نه، مرور انتقادی که پژوهش‌ها را بررسی کرده نتیجه را نامشخص می‌داند.

جامع‌ترین تصویر بقا در مرور چتری است: بقای پروتز در ۵ تا ۱۵ سال بین ۸۹٫۵٪ تا ۹۶٫۸٪، بقای ایمپلنت ۹۵٫۲٪ تا ۹۹٫۲٪، شل شدن پیچ ۵٪ تا ۱۵٪ و شیوع پری‌ایمپلنتیت ۴٪ تا ۱۸٪. پهن بودن این بازه‌ها تصادفی نیست؛ مدت پیگیری و تعریف پیامدها در مرورها با هم فرق دارد. اما تصویر اصلی را مروری نشان می‌دهد که بررسی کرده عوارض در طول زمان چگونه جمع می‌شوند. در ۲۸۱ پروتز ثابت کل فک که به‌طور میانگین ۹٫۵ سال در دهان مانده بودند، ۶۵۳ رویداد عارضه شمرده شده؛ یعنی ۲۴٫۶٪ به ازای هر ۱۰۰ سال-روکش. نسبت پروتزهایی که هیچ عارضه‌ای نداشته‌اند در پنج سال ۲۹٫۳٪ و در ده سال ۸٫۶٪ است. شکستن لایه پوششی در پنج سال ۳۳٫۳٪ و در ده سال ۶۶٫۶٪؛ شکستن پیچ ۱۰٫۴٪ و ۲۰٫۸٪؛ رشد بافت ۱۳٪ و ۲۶٪؛ تحلیل استخوان بیش از دو میلی‌متر ۲۰٫۱٪ و ۴۰٫۳٪. تأکید نویسندگان این است: این رویدادها اغلب به از دست رفتن ایمپلنت یا پروتز منجر نمی‌شوند و به شکل بار تعمیر و نگهداری برمی‌گردند.

تمیز کردن در این نوع پروتز موضوعی جداگانه است، چون جایی که مسواک باید به آن برسد فاصله میان دندان‌ها نیست، سطح زیرین پروتز است که رو به لثه قرار دارد. اگر میان پروتز و لثه فاصله‌ای برای عبور مسواک بین‌دندانی و جریان آب گذاشته نشود، لایه‌ای که آنجا جمع می‌شود هر روز همان‌جا می‌ماند. مرور انتقادی که بافت اطراف ایمپلنت را بررسی کرده، گزارش می‌کند زاویه خروج و خط بیرونی پروتز و محدود شدن دسترسی برای بهداشت دهان در بروز موکوزیت اطراف ایمپلنت و پری‌ایمپلنتیت نقش دارند و حتی اصلاح خط بیرونی، مکمل مؤثری برای درمان موکوزیت جاافتاده است. در یک مطالعه نظرسنجی از بیمارانی که پروتز ثابت کل فک دارند، ۱۶٪ شرکت‌کنندگان گفته‌اند بهداشت دهان بیش از حد وقت می‌گیرد و ۱۴٪ از حجم پروتز ناراحت بوده‌اند؛ با این حال در همین مطالعه رضایت در همه طرح‌ها بالا بوده است.

پروتز تورنتو برای چه کسانی مطرح می‌شود

درباره این پروتز برای یک فک کامل صحبت می‌شود. دسته‌بندی زیر نشان می‌دهد این موضوع به چه کسانی مربوط است و در چه موقعیت‌هایی طرح دیگری جلوتر قرار می‌گیرد.

چه زمانی مناسب است

  • کسانی که همه دندان‌های یک فکشان از دست رفته یا خواهد رفتپروتز تورنتو قطعه‌ای است که برای یک فک کامل طراحی شده است. در کمبود چند دندان مطرح نمی‌شود؛ جای طرحش موقعیت‌هایی است که در یک فک هیچ دندانی نمانده یا دندان‌های باقی‌مانده قابل نگه داشتن نیستند.
  • کسانی که نمی‌توانند دندان مصنوعی متحرک را در دهان تحمل کنندبرای کسی که به خاطر رفلکس عُق، پوشیده شدن سقف دهان یا لق خوردن دائمی دندان مصنوعی پایین نمی‌تواند از دندان مصنوعی‌اش استفاده کند، این طرح مستقیماً همان مشکل را هدف می‌گیرد. در مرورها، پروتزهای ثابت متکی بر ایمپلنت از نظر کارایی جویدن و پایداری اکلوژن جلوتر از گزینه‌های متحرک گزارش می‌شوند.
  • کسانی که تحلیل استخوان و لثه چشمگیری دارنددر فکی که سال‌ها بی‌دندان مانده، فقط دندان‌ها از دست نمی‌روند، لثه و استخوان اطرافشان هم از بین می‌رود. آکریل صورتی می‌تواند این کمبود را جبران کند و حمایت لب را دوباره برقرار کند. دادن همین حجم با سرامیک یک‌تکه هم دشوار است و هم خطر شکستن را بیشتر می‌کند.

چه زمانی مناسب نیست

  • کسانی که در حفظ بهداشت دهان مشکل دارنداگر مهارت دست محدود است یا معلوم است که مراقبت تا حد زیادی به دیگری وابسته خواهد بود، تمیز کردن هرروزه زیر یک قطعه ثابت ممکن است واقع‌بینانه نباشد. یک پروتز متحرک روی ایمپلنت، چون در دست تمیز می‌شود، در این وضعیت ممکن است محافظت بیشتری بدهد.
  • کسانی که عادت فشردن و ساییدن دندان‌ها (دندان‌قروچه) در آن‌ها برجسته استآکریل ماده‌ای است که ساییده می‌شود و سرامیک ماده‌ای است که ترک برمی‌دارد. در مطالعه‌ای که پروتزهای ثابت کل فک را پیگیری کرده، وجود پارافانکشن (عادت‌های غیرعملکردی)، داشتن پروتز ثابت مشابه در فک مقابل و استفاده نکردن از نایت گارد (محافظ شبانه) عوامل مشترک همه مواردی بوده‌اند که در آن‌ها ترک لایه پوششی دیده شده است.
  • فک‌هایی که فضای عمودی کافی برای پروتز در آن‌ها نمی‌ماندبرای اینکه آکریل و دندان‌ها روی چارچوب فلزی جا بگیرند، ارتفاع مشخصی لازم است. اگر فضا کافی نباشد، آکریل نازک می‌شود و شکستگی‌ها بیشتر می‌شوند. در پروتزهای هیبریدی، کافی نبودن فضای پروتز و ننشستن غیرفعال (بدون تنش) چارچوب از شایع‌ترین دلایل گزارش‌شده شکست‌اند.
  • کسانی که نمی‌توانند برای معاینه منظم مراجعه کنندکنترل گشتاور پیچ‌ها، باز کردن پروتز و تمیز کردن سطح زیرینش و زیر نظر گرفتن استخوان اطراف ایمپلنت پیگیری می‌خواهد. داده‌هایی که نشان می‌دهند عوارض در طول سال‌ها جمع می‌شوند و بیشتر می‌شوند، می‌گویند در این پروتز پیگیری بخشی از خود طرح است.

پروتز تورنتو چگونه ساخته می‌شود

روند زیر ترتیب کلی ساخت را نشان می‌دهد. زمان بارگذاری ایمپلنت‌ها و تعداد مراحل بسته به کلینیک و پروتکل فرق می‌کند.

  1. 1

    برنامه‌ریزی فضای عمودی و جای ایمپلنت‌ها

    با سی‌تی اسکن با پرتو مخروطی (CBCT) وضعیت استخوان، جای ایمپلنت‌ها و ارتفاعی که برای پروتز می‌ماند با هم برنامه‌ریزی می‌شوند. پخش بودن ایمپلنت‌ها در جهت جلو به عقب، در متاآنالیزی که پروتزهای ثابت فک بالا را بررسی کرده، از عواملی است که با بقای بالاتر ایمپلنت ارتباط داشته است.

  2. 2

    گذاشتن ایمپلنت‌ها و انتخاب اباتمنت‌ها

    روی ایمپلنت‌ها اباتمنت‌هایی بسته می‌شوند که پروتز را نگه می‌دارند؛ اگر ایمپلنت‌های عقبی زاویه‌دار گذاشته شده باشند، اباتمنت زاویه‌دار به کار می‌رود. اینکه سوراخ پیچ از کدام سطح دندان بیرون بیاید در همین مرحله تعیین می‌شود و مستقیماً بر ظاهر اثر می‌گذارد.

  3. 3

    قالب‌گیری یا اسکن دیجیتال و ساخت چارچوب

    جای اباتمنت‌ها با قالب یا اسکن داخل دهان ثبت می‌شود و چارچوب بر اساس این ثبت ریخته‌گری یا فرزکاری می‌شود. هنگام امتحان در دهان، چیزی که دنبالش هستند نشستن غیرفعال است: چارچوب باید بدون فشار آوردن به هیچ‌یک از پیچ‌ها سر جایش برود، وگرنه تنش به پیچ‌ها و آکریل منتقل می‌شود.

  4. 4

    امتحان چیدمان دندان‌ها و شکل‌دهی بافت صورتی

    طول دندان‌ها، خط وسط، حمایت لب و اکلوژن با امتحان در دهان تنظیم می‌شوند. در همین امتحان شکل سطح زیرین هم تعیین می‌شود: سطحی که رو به لثه است طوری شکل می‌گیرد که فاصله‌ای برای عبور مسواک و آب باقی بگذارد.

  5. 5

    بستن پیچ‌ها، تحویل و پیگیری

    پروتز با گشتاوری که سازنده تعیین کرده پیچ می‌شود، سوراخ پیچ‌ها بسته می‌شود و سطح زیرین طوری پرداخت می‌شود که صاف بماند. مهم‌ترین بخش تحویل این است که در دهان نشان داده شود کدام مسواک از کجا عبور می‌کند. در ماه‌های اول گشتاور بازبینی می‌شود و در سال اول سطح استخوان با رادیوگرافی ثبت می‌شود.

طرح‌هایی که به جای آن مطرح می‌شوند

تصمیم در دو پرسش خلاصه می‌شود: تکیه‌گاه از کجا گرفته شود و سطح جویدن از چه ماده‌ای باشد.

01

پروتز متحرک روی ایمپلنت

پروتز روی نگهدارنده‌هایی که بالای ایمپلنت‌ها قرار دارند می‌نشیند و بیمار آن را درمی‌آورد و در دست تمیز می‌کند. مرورها می‌نویسند پروتزهای ثابت در جویدن و پایداری برترند، اما در پروتزهای متحرک بهداشت آسان‌تر است. برای کسی که در حفظ مراقبت مشکل خواهد داشت، این آسانی ممکن است از برتری فنی تعیین‌کننده‌تر باشد.

02

بریج ثابت زیرکونیای یکپارچه

بریج ثابتی که از سرامیک یک‌تکه ساخته می‌شود. در مرور چتری، زیرکونیای یکپارچه و چارچوب‌های پیچ‌شونده نرخ عارضه فنی پایین‌تری نشان می‌دهند؛ در زیرکونیای دارای لایه پوششی، ترک لایه پوششی بین ۱۵٪ تا ۳۵٪ است، یعنی بخش مهمی از این سود از حذف لایه پوششی می‌آید. در عوض، تعمیر بدنه شکسته به آسانی تعمیر آکریل نیست.

03

بریج ثابت فلز و سرامیک

روی چارچوب فلزی، به جای آکریل، پرسلن. در مقایسه مستقیم با فلز و آکریل، در از دست رفتن ایمپلنت و پروتز تفاوتی دیده نمی‌شود، اما عوارض زیستی و پروتزی در فلز و آکریل شایع‌ترند.

04

دندان مصنوعی کامل کلاسیک

دندان مصنوعی که روی لثه و سقف دهان تکیه می‌کند و بیمار آن را درمی‌آورد. در سنجش‌های کیفیت زندگی از گزینه‌های متکی بر ایمپلنت عقب‌تر است، اما آسان‌ترین گزینه برای تمیز کردن است و جراحی لازم ندارد.

05

دندان‌های ثابت نهایی در سه روز کاری کلینیک

این راهی است که ما در موارد کل دهان با آن کار می‌کنیم. روز اول CBCT گرفته می‌شود، برنامه بازبینی می‌شود و ایمپلنت‌ها گذاشته می‌شوند؛ روز سوم دندان‌های ثابت گذاشته می‌شوند. دندان‌هایی که روز سوم گذاشته می‌شوند دندان‌های ثابت نهایی‌اند و بعداً بریج دائمی جداگانه‌ای ساخته نمی‌شود. ما از جایگزین استخوان استفاده نمی‌کنیم. این تصمیم برنامه‌ریزی جدا از پروتز تورنتو است و در هر دهانی مطرح نمی‌شود.

شایع‌ترین مشکلات فنی و زیستی

موارد زیر مواردی‌اند که در پژوهش‌ها بیش از همه ذکر می‌شوند. بیشترشان به از دست رفتن پروتز منجر نمی‌شوند؛ به شکل نوبت تعمیر و بار نگهداری پیش می‌آیند.

ترک خوردن یا شکستن ماده پوششی

این شایع‌ترین مشکل فنی گزارش‌شده در پروتزهای ثابت کل فک است: در مرور با پیگیری طولانی، در پنج سال ۳۳٫۳٪ و در ده سال ۶۶٫۶٪. در پروتز تورنتو چیزی که می‌شکند آکریل است و معمولاً قابل تعمیر است؛ اما اگر تکرار شود، باید به دنبال یک مشکل طراحی در زیر آن گشت.

ساییده شدن و جدا شدن دندان آکریلی

دندان‌های آکریلی با گذشت زمان ساییده می‌شوند، ارتفاع اکلوژن پایین می‌آید و گاهی یک دندان از بدنه جدا می‌شود. در مطالعه نظرسنجی که طرح‌های مختلف را مقایسه کرده، شایع‌ترین عارضه در پروتزهای فلز و آکریل ساییدگی دندان‌های عقبی بوده است؛ در ۱۲ مورد از ۲۲ پروتز این گروه دست‌کم یک عارضه ثبت شده است.

شل شدن و شکستن پیچ

در مرور چتری شل شدن پیچ بین ۵٪ تا ۱۵٪ است. در مرور با پیگیری طولانی، شایع‌ترین مشکل فنی مربوط به ایمپلنت شکستن پیچ است: در پنج سال ۱۰٫۴٪ و در ده سال ۲۰٫۸٪. پیچ شل‌شده اگر زود پیدا شود سفت می‌شود؛ اگر رها شود، بار روی پیچ‌های دیگر می‌افتد.

شکستن چارچوب و مشکل نشستن غیرفعال

شکستن چارچوب از کم‌یاب‌ترین موارد است؛ در مرور چتری زیر ۵٪. در مقابل، از مواردی است که بیشترین آسیب را به نتیجه می‌زند، چون ممکن است ساخت دوباره پروتز را لازم کند. دلایل اصلی گزارش‌شده، کافی نبودن فضای پروتز و ننشستن غیرفعال چارچوب است.

موکوزیت اطراف ایمپلنت، پری‌ایمپلنتیت و رشد بافت

در مرور چتری شیوع پری‌ایمپلنتیت بین ۴٪ تا ۱۸٪ است. در متاآنالیزی که فلز و آکریل را با فلز و سرامیک مقایسه کرده، خطر پری‌ایمپلنتیت در سطح ایمپلنت در گروه فلز و آکریل به‌طور معناداری بالاتر است؛ تفاوت مطلق ۶٫۹ واحد درصد. این دو عدد در یک مقیاس نیستند: اولی شیوع است و دومی تفاوت میان دو گروه. رشد بافت اطراف پروتز در پنج سال ۱۳٪ و در ده سال ۲۶٪ است؛ بافتی که رشد می‌کند فاصله‌ای را که مسواک از آن می‌گذرد می‌بندد و وضعیت خودش را تشدید می‌کند.

پس از تحویل: نگهداری و فاصله پیگیری‌ها

در این پروتز، دوره‌ای که نتیجه را تعیین می‌کند پس از تحویل شروع می‌شود. روند زیر سیر مورد انتظار و اینکه معاینه‌ها به چه چیزی نگاه می‌کنند را نشان می‌دهد.

  1. هفته‌های اول

    گفتار ظرف چند روز جا می‌افتد و زبان به حجم تازه عادت می‌کند. کار اصلی این دوره ساختن عادت تمیز کردن است: عبور دادن مسواک بین‌دندانی از زیر سطح پروتز و استفاده از واترجت دهانی باید بخشی از برنامه روزانه شود.

  2. ماه سوم تا سال اول

    گشتاور پیچ‌ها بازبینی می‌شود، در صورت نیاز پروتز باز می‌شود و سطح زیرینش تمیز می‌شود و بررسی می‌شود که لثه خونریزی دارد یا نه. خونریزی زودترین نشانه وجود نقطه‌ای است که تمیز کردن به آن نمی‌رسد. در سال اول سطح استخوان با رادیوگرافی ثبت می‌شود؛ این تصویر خط مبنای مقایسه در سال‌های بعد است.

  3. سال پنجم و پس از آن

    ساییدگی آکریل و پایین آمدن ارتفاع اکلوژن در این دوره مطرح می‌شود؛ در برخی پروتزها درباره تعویض دندان‌ها یا لایه آکریلی صحبت می‌شود. در مرور با پیگیری طولانی، نسبت پروتزهایی که هیچ عارضه‌ای نداشته‌اند در پنج سال ۲۹٫۳٪ و در ده سال ۸٫۶٪ است. این به آن معنا نیست که بیشتر پروتزها از دست می‌روند؛ یعنی بیشترشان دست‌کم یک بار به مداخله نیاز پیدا می‌کنند.

در این موارد صبر نکنید

  • اگر یک دندان شکسته یا جدا شده. چون بقیه پروتز همچنان کار می‌کند، به تعویق انداختنش آسان است. به تعویق نیندازید: اکلوژن به یک طرف می‌لغزد و توزیع بار به هم می‌خورد. قطعه را نگه دارید و به کلینیک بیاورید.
  • اگر پروتز لق شده، صدای تق‌تق می‌دهد یا حس فشار دارید. حرکت یا صدایی که تازه در پروتزی که سال‌ها بی‌مشکل بوده شروع شده، اغلب نشانه یک پیچ شل‌شده است. اگر زود سفت شود، مسئله حل می‌شود؛ اگر رها شود، بار روی پیچ‌های دیگر می‌افتد.
  • اگر لثه خونریزی دارد، متورم است یا بوی بد وجود دارد. خونریزی، تورم یا بوی بد در اطراف پروتز ممکن است نشان دهد بافت اطراف ایمپلنت ملتهب شده است. این وضعیت در مراحل اولیه برگشت‌پذیر است و اگر پیش برود به استخوان می‌رسد.
  • اگر گیر کردن غذا زیر پروتز به‌طور محسوسی بیشتر شده. تغییر فاصله میان پروتز و لثه ممکن است نشانه رشد بافت در زیر یا تغییر در سطح استخوان باشد و به‌خودی‌خود دلیلی برای معاینه است.

پیشنهاد درمان پروتز تورنتو را چگونه بخوانیم

اینجا عددی پیدا نمی‌کنید. هنگام مقایسه دو پیشنهاد درمان، عنوان‌هایی که واقعاً نتیجه را تغییر می‌دهند این‌ها هستند:

جنس چارچوب و روش ساخت آن
اینکه چارچوب با ریخته‌گری ساخته شود یا فرزکاری، هم هزینه و هم نتیجه را تغییر می‌دهد. استفاده از چارچوب فرزکاری‌شده، در متاآنالیزی که پروتزهای ثابت فک بالا را بررسی کرده، از عواملی است که با بقای بالاتر ایمپلنت ارتباط داشته است.
تعداد ایمپلنت، جای آن‌ها و اباتمنت‌ها
با اینکه میان چهار و شش ایمپلنت تفاوتی در بقا نشان داده نشده، تحلیل استخوان حاشیه‌ای در گروه چهار ایمپلنتی بیشتر است. در کنار تعداد، اینکه ایمپلنت‌ها در جهت جلو به عقب چقدر پخش شده‌اند هم در حساب می‌آید.
جنس سطح جویدن
آکریل، کامپوزیت و سرامیک رفتار متفاوتی در ساییدگی و شکستن دارند و آسانی تعمیرشان هم فرق می‌کند. به‌صورت کتبی بپرسید کدام ماده پیشنهاد شده و اگر نیاز به تعویض باشد چه راهی در پیش گرفته می‌شود.
اینکه پیگیری و نگهداری در آن گنجانده شده یا نه
از همان ابتدا بپرسید تعویض پیچ، تعمیر آکریل، باز کردن و تمیز کردن پروتز و نوبت‌های معاینه در دامنه پیشنهاد هستند یا نه. داده‌هایی که نشان می‌دهند عوارض در طول سال‌ها جمع می‌شوند و بیشتر می‌شوند، توضیح می‌دهند چرا این قلم مهم است.

پرسش‌های پرتکرار

آیا می‌توانم پروتز تورنتو را خودم دربیاورم؟

خیر. پروتز با پیچ به ایمپلنت‌ها بسته می‌شود و سوراخ پیچ‌ها پوشانده می‌شود؛ فقط دندان‌پزشک می‌تواند با باز کردن پیچ‌ها آن را دربیاورد. هم مزیت و هم بار این طرح از همین‌جاست: در صورت نیاز باز می‌شود و زیرش تمیز و تعمیر می‌شود، اما تمیز کردن روزانه باید در دهان و از زیر پروتز انجام شود.

چند سال دوام می‌آورد؟

در مرور چتری، بقای پروتز در ۵ تا ۱۵ سال بین ۸۹٫۵٪ تا ۹۶٫۸٪ و بقای ایمپلنت بین ۹۵٫۲٪ تا ۹۹٫۲٪ گزارش شده است. اما بقا با بی‌مشکل بودن یکی نیست: در مرور با پیگیری طولانی، نسبت پروتزهایی که هیچ عارضه‌ای نداشته‌اند در پنج سال به ۲۹٫۳٪ و در ده سال به ۸٫۶٪ می‌رسد. بیشتر پروتزها در دهان می‌مانند، اما بخش بزرگی از آن‌ها در طول سال‌ها دست‌کم یک بار به مداخله نیاز پیدا می‌کنند.

بریج زیرکونیا بهتر است یا پروتز تورنتو؟

شواهد یک‌طرفه نیست. مرور چتری می‌نویسد زیرکونیای یکپارچه و چارچوب‌های پیچ‌شونده نرخ عارضه فنی پایین‌تری دارند. اما در متاآنالیزی که فلز و آکریل را با فلز و سرامیک مقایسه کرده، در از دست رفتن ایمپلنت و پروتز تفاوتی نیست و فقط در گروه فلز و آکریل خطر پری‌ایمپلنتیت بالاتر است. آکریل برتری خاص خودش را دارد: وقتی ساییده شود یا بشکند، تعمیرش آسان‌تر است.

چند ایمپلنت لازم است؟

در متاآنالیزی که در فک بالا چهار و شش ایمپلنت را مقایسه کرده و ۵۳ مطالعه را در بر می‌گیرد، از نظر بقا و عوارض تفاوت معناداری نیست؛ تنها تفاوت معنادار، تحلیل استخوان حاشیه‌ای بیشتر در گروه چهار ایمپلنتی است. تصمیم بیش از تعداد به این بستگی دارد که استخوان کجاست و ایمپلنت‌ها در جهت جلو به عقب تا چه حد می‌توانند پخش شوند.

چگونه تمیز می‌شود و چرا شکل سطح زیرین این‌قدر مهم است؟

جایی که باید تمیز شود سطح زیرین پروتز است که رو به لثه قرار دارد. از آنجا مسواک بین‌دندانی عبور داده می‌شود و با واترجت دهانی شسته می‌شود؛ مسواک معمولی به‌تنهایی کافی نیست. اگر سطح زیرین صاف باشد و فاصله‌ای برای عبور مسواک گذاشته شده باشد، تمیز کردن ممکن است؛ مسواک به سطح فرورفته‌ای که روی بافت نشسته نمی‌رسد. مرور انتقادی گزارش می‌کند خط بیرونی پروتز و محدود شدن دسترسی برای بهداشت دهان در بروز موکوزیت اطراف ایمپلنت و پری‌ایمپلنتیت نقش دارند.

اگر یک دندان آکریلی بشکند یا پیچ شل شود چه می‌شود؟

هر دو از مشکلات قابل انتظار این طرح‌اند و هر دو قابل تعمیرند. دندان آکریلی اغلب در دهان یا در لابراتوار تعویض می‌شود؛ پیچ باز و تعویض می‌شود یا با گشتاور مناسب دوباره سفت می‌شود. مهم این است که تکرار می‌شود یا نه: شکستن یا شل شدن تکراری در یک ناحیه، احتمال مشکلی در اکلوژن یا در نشستن چارچوب را مطرح می‌کند.

آیا می‌توان از قبل گفت کدام طرح برای فک من مطرح است؟

تا حدی. عوامل تعیین‌کننده این‌ها هستند: استخوان کجا و چقدر است، وضعیت فک مقابل و ارتفاعی که برای پروتز می‌ماند؛ بدون تصویر نمی‌توان گفت. اگر رادیوگرافی پانورامیک (OPG) یا CBCT دارید، از طریق فرم درخواست برایمان بنویسید تا تیم کلینیک با شما تماس بگیرد و دندان‌پزشکی که درمان را انجام می‌دهد تصویر را ارزیابی کند. تصمیم پس از معاینه و CBCT گرفته می‌شود.

منابع

صفحات مرتبط

گام بعدی

رادیوگرافی خود را بفرستید تا گزینه‌ها را با هم بررسی کنیم.

تصویر سی‌بی‌سی‌تی یا پانورامیک خود را بفرستید. ظرف ۲۴ ساعت می‌نویسیم کدام گزینه برای دندان شما واقع‌بینانه است.

درخواست ارزیابی
درخواست