Diş implantı necə qoyulur? Mərhələ-mərhələ nə baş verir

Xalq arasında «vintli diş» deyilməsinin səbəbi implantın formasıdır. İmplant itirilmiş dişin kökünün yerinə çənə sümüyünə yerləşdirilən, xarici səthi yivli kiçik vintdir və əksər hallarda titandan hazırlanır. Ağızda gördüyünüz diş bu vintin özü deyil. Vintin üzərinə dayaq və ya birləşdirici hissə adlanan kiçik ara hissə oturur, diş də bu hissəyə vintlə bərkidilir və ya yapışdırılır. Yəni vintli diş üç qatlı quruluşdur və mərhələlər bu qatların ardıcıl qurulmasından irəli gəlir.

Birinci mərhələ sümüyün ölçülməsidir. İmplantın uzunluğu, diametri və bucağı ağıza baxmaqla seçilə bilməz; sümüyün hündürlüyü, eni və bərkliyi yalnız 3D tomoqrafiyada görünür. Eyni təsvir alt çənədəki sinir kanalının və üst çənədəki sinus boşluğunun yerini də göstərir. Vintin gedəcəyi yol bu təsvir üzərində çəkilir; cərrahiyyə günü görülən iş əvvəlcədən çəkilmiş bu planın tətbiqidir.

İkinci mərhələ yerləşdirmədir. Bölgə keyidilir, əksər klinik hallarda diş əti kiçik kəsiklə açılır və sümükdə addım-addım genişləndirilən yuva hazırlanır. Yuva açılarkən frez bol su ilə soyudulur, çünki həddindən artıq qızan sümük implantı saxlaya bilmir. İmplant bu yuvaya burularaq yerləşdirilir və onun sümüyə hansı müqavimətlə oturduğu ölçülür. Bu ölçmə dişin nə vaxt taxıla biləcəyini müəyyən edən ilk göstəricidir.

Üçüncü mərhələ sağalmadır. Klassik yolda sümük hüceyrələri zamanla implant səthinə bərkiyir və implant sümüyün bir hissəsi kimi davranmağa başlayır. Bu birləşmə aylarla çəkir və bu müddət ərzində implanta çeynəmə yükü verilmir. İmplantın üstü ya qapaq vinti ilə bağlanıb diş ətinin altında saxlanılır, ya da diş ətindən çölə çıxan kiçik sağalma başlığı taxılır. Hansının seçilməsi arada ikinci kiçik prosedurun olub-olmayacağını müəyyən edir.

Dördüncü mərhələ dişin hazırlanmasıdır. İmplant diş ətinin altında qalıbsa, əvvəlcə onun üstü kiçik prosedurla açılır və sağalma başlığı taxılır; buna ikinci mərhələ deyilir. Diş əti bu başlığın ətrafında formalaşdıqdan sonra ölçü götürülür və ya ağızdaxili skan aparılır, birləşdirici hissə taxılır və laboratoriyada hazırlanan diş yerinə oturdulur. Son iş dişləmənin tənzimlənməsidir: dişlədiyiniz zaman yeni dişin digərlərindən əvvəl toxunmaması təmin edilir.

Bu ardıcıllığın qısaldığı planlar da var və bunu bilmək müxtəlif klinikalardan eşitdiyiniz fərqli təqvimləri anlamağı asanlaşdırır. İmplant yerləşdirildiyi gün sümüyə kifayət qədər möhkəm oturubsa, diş sümüklə birləşmə gözlənilmədən taxıla bilir. Randomizə olunmuş tədqiqatları ümumiləşdirən Cochrane icmalı bu tədqiqatlara daxil edilmiş pasiyentlərdə dərhal, erkən və klassik yükləmə arasında implant itkisi baxımından inandırıcı fərq tapmayıb. Çənənin dərinliyindəki bərk qata bərkiyən birhissəli implantlarda isə vint ilə birləşdirici hissə onsuz da vahid blok olduğu üçün ikinci mərhələ ümumiyyətlə yoxdur.

Aşağıdakılar eyni implantın bir pasiyentdə iki, digərində beş qəbula yayılmasının səbəbləridir. Heç biri tək başına qərar vermir; tomoqrafiya və yerləşdirmə zamanı ölçülən bərkimə ilə birlikdə qiymətləndirilir.

Aşağıdakı ardıcıllıq klassik ikimərhələli yolu əsas götürür. Qısaldılmış planlarda bəzi addımlar eyni günə toplanır və ya ümumiyyətlə aparılmır; hansılar olduğu addımların içində yazılıb.

1. 1

   Müayinə və görüntüləmə

   Diş ətinin sağlamlığına və qalan dişlərə baxılır. 3D tomoqrafiyada sümüyün ölçüləri, sinir kanalı və sinus boşluğu ölçülür. Ümumi sağlamlıq vəziyyətiniz və qəbul etdiyiniz dərmanlar bu qəbulda müzakirə olunur.

2. 2

   Planın hazırlanması

   Əvvəlcə dişin ağızda haraya gələcəyi müəyyən edilir, implantın yeri, uzunluğu, diametri və bucağı bundan çıxarılır. Lazım olduqda cərrahiyyədə yol göstərən cərrahi şablon hazırlanır.

3. 3

   Ağzın hazırlanması

   Çəkiləcək diş və ya kök varsa çəkilir, diş əti iltihabı varsa müalicə olunur. Sümük artırılması lazımdırsa, burada aparılır və sağalması gözlənilir. Hazırlıq tələb etməyən ağızlarda bu addım buraxılır.

4. 4

   Keyitmə və yuvanın açılması

   Bölgə yerli anesteziya ilə keyidilir; narahat pasiyentlərdə sedasiya da tətbiq oluna bilər. Diş əti açılır və ya bəzi planlarda kiçik dəlikdən keçilir. Sümükdə tədricən genişlənən frezlərlə, su ilə soyutma altında yuva hazırlanır.

5. 5

   İmplantın yerləşdirilməsi

   İmplant yuvaya burulur və sümüyə oturma müqaviməti ölçülür. Üstü qapaq vinti və ya sağalma başlığı ilə bağlanır, diş əti tikilir. Bərkimə kifayətdirsə və plan buna uyğundursa, bu gün müvəqqəti diş və ya körpü üçün ölçü də götürülə bilər.

6. 6

   Sağalma dövrü

   Klassik yolda implant bu dövrdə yük almır və sümüklə birləşir. Görünən bölgədə boşluq qalmaması üçün implanta təzyiq etməyən müvəqqəti diş və ya protez istifadə oluna bilər. Tikişlər ilk həftələrdə götürülür.

7. 7

   İkinci mərhələ və ölçü

   İmplant diş ətinin altında qalıbsa, kiçik prosedurla üstü açılır və sağalma başlığı taxılır. Diş əti formalaşdıqdan sonra ölçü götürülür və ya rəqəmsal skan aparılır və birləşdirici hissə seçilir.

8. 8

   Dişin taxılması və dişləmənin tənzimlənməsi

   Diş birləşdirici hissəyə vintlə bərkidilir və ya yapışdırılır. Dişləyərkən və çənəni yana sürüşdürərkən təmaslar yoxlanılır, yükün bir nöqtədə toplanmaması üçün tənzimləmə aparılır. İmplantın ətrafının necə təmizlənəcəyi bu qəbulda göstərilir.

Eyni implant fərqli ardıcıllıqla qoyula bilər. Onlar arasındakı fərq metodun keyfiyyəti deyil; sümüyün vəziyyəti və ilk gün əldə edilən bərkimədir.

Aşağıdakılar hər mərhələnin məlum riskləri və onların qarşısını almaq üçün görülən tədbirlərdir. Bunları bilmək həkiminizə düzgün sual verməyinizi asanlaşdırır.

Aşağıdakı gedişat klassik yolu izah edir. Dərhal yükləmə aparılan planlarda ilk iki pillə eyni həftəyə sığır.

1. Yerləşdirmə günü

   Keyimə bir neçə saat davam edir. Gün soyuq kompres, verilən dərmanlar və yumşaq qidalanma ilə keçirilir. Bölgə fırça ilə zorlanmır, ilk gün ağız yaxalanmır.

2. İlk həftə

   Şişkinlik və həssaslıq ilk günlərdən sonra azalır. Tikişlər bu dövrün sonunda və ya bir qədər sonra götürülür. Gün-gün gedişatı ayrıca səhifədə izah etmişik.

3. Sümüklə birləşmə dövrü

   Klassik yolda implant bu müddət ərzində yük almır. Müvəqqəti diş və ya protez istifadə edirsinizsə, implantın üzərinə təzyiq etməyəcək şəkildə tənzimlənir. Kontrol müayinələrində sağalma qiymətləndirilir.

4. Diş taxıldıqdan sonra

   İlk həftələrdə dişləmə bir daha yoxlanılır. Sonra implant gündəlik təmizlik və müntəzəm kontrol tələb edir; ətrafındakı diş ətinə laqeyd yanaşılsa, iltihablaşa bilər.

Eyni implant üçün bir pasiyentdə iki qəbul kifayət etdiyi halda, digərində beş qəbul lazım ola bilər. Həcmi müəyyən edən maddələr bunlardır:

Ağzın hazırlanması

Diş çəkilməsi, diş əti müalicəsi və ya kökün təmizlənməsi lazımdırsa, bunlar implantdan əvvəl aparılır və plana ayrıca addımlar kimi əlavə olunur.

Sümük artırılmasının lazım olub-olmaması

Sümük artırılan planlarda sağalma üçün ayrıca dövr gözlənilir və qəbulların sayı artır. Bərkimənin dərin qatdan alındığı planlarda bu maddə əksər klinik hallarda olmur.

Sağalma yolu

Qapalı sağalmada implantın üstünü açmaq üçün ikinci kiçik prosedur lazımdır. Açıq sağalmada və birhissəli implantda bu addım plana ümumiyyətlə daxil olmur.

Müvəqqəti diş ehtiyacı

Klassik yolda görünən bölgələrdə və tam ağız planlarında sağalma boyu müvəqqəti diş və ya körpü istifadə olunur. Daimi diş ayrıca hazırlanır və planın ayrıca mərhələsidir.