İmplantdan əvvəl tomoqrafiya niyə çəkilir?

Panoram rentgen çənənizin tək bir müstəvidə, öndən arxaya yastılaşdırılmış görüntüsüdür. Sümüyün nə qədər yuxarı uzandığı barədə təsəvvür yaradır, amma ikiölçülü olduğu üçün qalınlıq barədə məlumat vermir; eyni görüntüdə önünüzdəki və arxanızdakı strukturlar üst-üstə düşür. İmplant qərarı yalnız hündürlüyə görə deyil, sümüyün eni və qonşu strukturlar da nəzərə alınaraq verilir; panoram rentgen bu ikisini göstərə bilmir.

3D tomoqrafiya çənənizin ətrafında fırlanan cihazla yüzlərlə kəsik görüntü alır və onları kompüterdə vahid üçölçülü modeldə birləşdirir. Nəticədə sümüyü istənilən müstəvidə, millimetrlik miqyasda kəsib baxa biləcəyiniz görüntü alınır. İmplant planlaşdırılan hər nöqtədə sümüyün eni, sinir kanalının dərinliyi, sinusun dibinin yeri və xarici bərk qatın, yəni kortikal sümüyün qalınlığı ayrı-ayrılıqda ölçülür.

Bu ölçmələrin hər biri bir qərara çevrilir. Sümüyün eni hansı diametrli implantın təhlükəsiz yerləşəcəyini müəyyən edir. Sinir kanalının dərinliyi implantın nə qədər uzun seçilə biləcəyinin və hansı bucaqla yerləşdiriləcəyinin sərhədini cızır. Sinusun dibinin yeri yuxarı çənənin arxa nahiyəsində əlavə cərrahi müdaxiləyə ehtiyac olub-olmadığını göstərir. Kortikal sümüyün qalınlığı isə strateji implantın bərkidiləcəyi səthin möhkəm olub-olmadığını üzə çıxarır.

Radiasiya mövzusunda dürüst olmaq lazımdırsa: dental tomoqrafiya aşağı dozalı görüntüləmə üsuludur və stomatologiyada yalnız klinik baxımdan lazım olduqda istənilir. Cleveland Clinic-in pasiyentlər üçün məlumatı tam ağız diş rentgeni dəstinin dozasını gündəlik həyatdan tanış mənbələrlə müqayisə edir: qranit və ya keramika kimi tikinti materialları, yüksəklikdə uçuş, günəşdən və yerdən gələn təbii fon radiasiyası. 3D tomoqrafiyanın dozası skan edilən sahəyə görə dəyişir və adətən bu dəstdən bir qədər yüksəkdir; buna baxmayaraq, stomatologiyada aşağı doza sayılan diapazonda qalır. Bu müqayisələr dozanın əhəmiyyət verilməyəcək qədər az olduğunu deyil, qeyri-adi bir doza da olmadığını göstərir.

Hamiləlikdə tomoqrafiya çəkilirmi sualının dürüst cavabı belədir: dental görüntüləmənin hamiləlik və əmizdirmə dövründə ümumilikdə təhlükəsiz sayıldığı bildirilir, amma həkimlərin çoxu həqiqətən lazım olmadıqca hamiləlikdə görüntüləmə istəməkdən çəkinir. Hamiləsinizsə və ya hamilə ola biləcəyinizi düşünürsünüzsə, bunu qəbuldan əvvəl deyin; müalicənin vaxtı buna görə planlaşdırılır.

Əlinizdə yaxın vaxtlarda çəkilmiş panoram rentgen və ya tomoqrafiya varsa, gətirin; ilkin qiymətləndirmə üçün faydalıdır və lazımsız təkrarın qarşısını ala bilər. Amma müalicə qərarı üçün görüntü aktual olmalıdır: dişin çəkilməsi, uzun müddət protez istifadəsi və ya keçən vaxt sümüyün formasını dəyişmiş ola bilər. Görüntü nəzərəçarpacaq dərəcədə köhnədirsə, yeni skan istəməyimiz sizi deyil, qərarın özünü qorumaq üçündür.

Implant72 protokolunda bu görüntü üç klinik günün birincisində, cərrahi müdaxilədən əvvəl çəkilir. Həmin gün tomoqrafiyaya baxılaraq plan yenidən qiymətləndirilir; neçə implant, hansı bucaq, hansı dərinlik dəqiqləşir və elə həmin gün cərrahi mərhələyə keçilir. Görüntüləmə ilə cərrahi müdaxilə arasında aylarla gözlənilən bir proses yoxdur; ikisi eyni gün ərzində bir-birini tamamlayır.

Hər diş çatışmazlığında eyni həcmdə tomoqrafiya lazım olmur. Tək bir implant planlaşdırılırsa, dar sahəni əhatə edən, daha kiçik həcmli skan kifayət edə bilər; tam ağız planında bir neçə nahiyə eyni vaxtda qiymətləndiriləcəyi üçün daha geniş sahə skan edilir. Stomatologiyada görüntüləmənin yalnız müalicəni həqiqətən dəyişəcək məlumat verəcəyi hallarda istənilməsi tövsiyə olunur; yəni qərar vahid bir qayda deyil, sizin klinik halınızın həcminə görə verilir.

Yuxarı çənə ilə aşağı çənə arasında diqqət yetirilən struktur da dəyişir. Aşağı çənədə əsas əhəmiyyət daşıyan struktur dodağa və çənəyə hissiyyat aparan sinir kanalıdırsa, yuxarı çənənin arxa nahiyəsində əsas əhəmiyyət daşıyan struktur sinus boşluğunun dibidir. Diş itkisindən sonra bu nahiyədə sümük hündürlüyü azaldıqca sinus boşluğu aşağıya doğru genişlənə bilər; tomoqrafiya bu məsafəni də millimetr dəqiqliyi ilə göstərir. Hansı çənədə işləniləcəyi görüntüləmədə hansı struktura xüsusi diqqət yetiriləcəyini müəyyən edir və planı buna görə formalaşdırır.

Aşağıdakı bölgü hansı halda hansı görüntünün kifayət etdiyini göstərir. Qəti qərar müayinədən sonra dəqiqləşir.

Implant72 protokolunda bu addımlar üç klinik günün birincisində, cərrahi müdaxilədən əvvəl həyata keçirilir.

1. 1

   Qeydiyyat və qısa anamnez

   Ümumi sağlamlığınız, qəbul etdiyiniz dərmanlar və varsa, hamiləlik vəziyyətiniz soruşulur; bunlar görüntüləmə qərarına təsir edir.

2. 2

   Skan bir neçə saniyə çəkir

   Cihaz başınızın ətrafında fırlanır, siz hərəkətsiz dayanırsınız. Ağrısız prosedurdur, iynə və ya təmas tələb etmir.

3. 3

   Görüntü həmin gün işlənir

   Üçölçülü model bir neçə dəqiqə ərzində hazır olur; həkim sümüyü istədiyi müstəvidə kəsib nəzərdən keçirə bilir.

4. 4

   Plan görüntüyə görə yenidən qiymətləndirilir

   Neçə implant, hansı bucaq, hansı dərinlik və sümük qreftinin lazım olub-olmadığı bu görüntüyə baxılaraq dəqiqləşir; əvvəlcədən danışılmış plan bu mərhələdə dəyişə bilər.

5. 5

   Həmin gün cərrahi mərhələyə keçilir

   Görüntüləmə ilə cərrahi müdaxilə arasında ayrıca qəbul və ya gözləmə yoxdur; ikisi eyni günün hissəsidir.

Hansının nə üçün istifadə olunduğunu bilmək həkiminizin niyə müəyyən bir görüntü istədiyini anlamağınızı asanlaşdırır.

Bunları şişirtmədən, olduğu kimi yazırıq.

Tomoqrafiyanın özü ağrısız və sağalma tələb etməyən prosedurdur; aşağıdakı ardıcıllıq görüntüdən sonra prosesin necə irəlilədiyini izah edir.

1. Həmin gün, bir neçə dəqiqə ərzində

   Görüntü işlənir və həkim sümüyü üçölçülü şəkildə nəzərdən keçirir; ilkin qiymətləndirmə həmin gün aparılır.

2. Həmin gün plan dəqiqləşir

   Neçə implantın hansı bucaq və dərinliklə yerləşdiriləcəyi, sümük qreftinin lazım olub-olmadığı bu görüntüyə görə son şəklini alır.

3. Həmin gün cərrahi mərhələyə keçilir

   Implant72 protokolunda görüntüləmə ilə cərrahi müdaxilə arasında gözləmə yoxdur; ikisi üç klinik günün birinci günündə ardıcıl həyata keçirilir.

4. Sonrakı kontrollar

   Müalicə irəlilədikcə lazım olarsa, əlavə görüntüləmə klinikanın təqib planına görə istənilir; rutin təkrar deyil.

Bu səhifədə rəqəm vermirik; qiymət yalnız müayinə və tomoqrafiyadan sonra maddə-maddə yazılı şəkildə verilir. Amma görüntüləmə tərəfində büdcəyə təsir edən maddələri bilmək işinizə yarayar:

Görüntüləmənin həcmi

Tək bir nahiyənin, yoxsa bütün çənənin skan ediləcəyi, hansı ayırdetmə qabiliyyətində görüntü alınacağı xərcə təsir edir.

Əlavə görüntünün lazım olub-olmaması

Metal artefakt və ya qeyri-müəyyən tapıntı varsa, əlavə çəkiliş istənilə bilər; bunu nə vaxt və niyə istədiyimizi yazılı izah edirik.

Planlaşdırma proqramı və həkim qiymətləndirməsi

Xam görüntünün cərrahi plana çevrilməsi ayrıca əməkdir; bu, tomoqrafiyanın özündən ayrıdır, amma planın bir hissəsidir.

Kənar mərkəzdən gətirilən görüntünün yararlılığı

Gətirdiyiniz görüntü kifayətdirsə, təkrar çəkiliş xərci aradan qalxır; kifayət deyilsə, bunu əvvəldən deyirik.