Alt çənəm tamamilə dişsizdir: protez niyə durmur?

Birincisi damağın olmamasıdır. Yuxarı tam protez damağın geniş səthinə oturur və aradakı nazik tüpürcək təbəqəsi sorma effekti yaradır; protez sanki yapışır. Alt çənədə belə səth yoxdur. Protez dil ilə yanaq arasında qalan dar, nal şəkilli sahənin üzərində durur və onun tutulacağı sahə yuxarıdakından xeyli kiçikdir.

İkincisi hərəkətdir. Alt çənədə dil, dodaq və ağız dibi əzələləri protezin oturduğu sahənin lap kənarında işləyir. Hər udqunmada, hər danışıqda bu əzələlər protezi qaldırmağa çalışır. Yuxarı çənədə buna bənzər təzyiq yoxdur. Yəni alt protez yalnız daha kiçik səthə tutulmaqla qalmır, həm də daim itələnir.

Üçüncüsü sümük əriməsidir. Diş itkisindən sonra çənə sümüyünün yuxarı qatı yük almadığı üçün əriyir və bu proses alt çənədə adətən daha qabarıq gedir. İllər keçdikcə protezin oturacağı sümük tirəsi alçalır; oturma sahəsi daralır və protezin yerində durması daha da zəifləyir. Protezin təzyiqi bu əriməni əlavə olaraq sürətləndirir.

Dördüncüsü tüpürcəkdir. Yaşla birlikdə və bir çox dərmanın yan təsiri kimi tüpürcək azalır. Protezin selikli qişaya tutulmasını təmin edən nazik təbəqə incəldikdə protez həm durmur, həm də sürtünərək yara açır. Ağız quruluğu olan pasiyentdə alt protez demək olar ki, heç oturmur.

Bu dördü bir araya gəldikdə ortaya çıxan mənzərə belədir: pasiyent danışarkən protezin qalxdığını hiss edir, yeyərkən protez sürüşür, pasiyent getdikcə daha çox yapışdırıcı istifadə edir və bir nöqtədə protezi taxmağı dayandırır. Bunu öz uğursuzluğu sayır. Halbuki həmin pasiyent yuxarı protezindən problemsiz istifadə edə bilir, çünki problem pasiyentdə deyil, alt çənənin anatomiyasındadır.

Həll tərəfində yaxşı xəbər var: alt çənə implantla dəstəkləmənin ən çox fərq yaratdığı yerdir. Az sayda implanta oturan protezi artıq əzələlər qaldıra bilmir. Bundan əlavə, alt çənənin ön bölgəsində bədəndəki ən sıx sümüklərdən biri yerləşir; yəni protezin yerində durmasının ən çətin olduğu bölgə eyni zamanda implant üçün ən əlverişli bölgələrdən biridir.

Qəti qərar tomoqrafiyadan sonra verilir. Aşağıdakılar müayinədə baxılan məqamlardır.

Alt çənədə həll bir addımlı deyil; əvvəlcə səbəb ayırd edilir, sonra ölçü götürülür.

1. 1

   Mövcud protezin qiymətləndirilməsi

   Protez ağzınıza uyğun gəlmir, yoxsa altındakı sümük dəyişib? Bunlar iki fərqli problemdir və həlləri də fərqlidir. Protezi özünüzlə götürmədən aparılan müayinə natamam qalır.

2. 2

   Tomoqrafiya

   Alt çənədə sümük tirəsinin hündürlüyü, eni və sinir kanalının yeri ölçülür. Neçə implantın haraya yerləşdirilə biləcəyi bu təsvirdən məlum olur; panoram rentgen bu məlumatı vermir.

3. 3

   Yumşaq toxumanın və ağız quruluğunun müalicəsi

   Protezin altında yara və ya göbələk infeksiyası varsa, əvvəlcə müalicə olunur. Ağız quruluğu dərmanla bağlıdırsa, həkiminizlə danışılır; bu, tək başına rahatlığı dəyişə bilər.

4. 4

   Həllin seçilməsi

   İmplantla dəstəklənən çıxan protez, yoxsa sabit körpü? Qərar sümüyə, büdcəyə və təmizliyi davam etdirə bilmə imkanınıza görə verilir. Üçü birlikdə müzakirə olunur.

5. 5

   İmplantların yerləşdirilməsi

   Alt çənədə sıx sümüyün olduğu bölgələr üstün tutulur. Hər implantın bərkiməsi tork dəyəri ilə təsdiqlənir; gözlənilən dəyərə çatılmayan bölgə dərhal yüklənmir.

6. 6

   Protezin və ya körpünün uyğunlaşdırılması

   Çıxan protez variantında mövcud protez çox vaxt bərkidicilərə uyğunlaşdırıla bilir və ya yenisi hazırlanır. Sabit variantda körpü hazırlanır və dişləmə diqqətlə tənzimlənir.

Ən yüngüldən ən geniş həcmliyə doğru. Alt çənədə aradakı fərq yuxarı çənəyə nisbətən xeyli qabarıq hiss olunur.

Aşağıdakılar tərpənən alt protezin illər ərzində yaratdığı nəticələrdir.

Alt çənədə pasiyentlərin bildirdiyi fərq yuxarı çənədəkindən nəzərəçarpacaq dərəcədə böyükdür.

1. İlk günlər

   Cərrahiyyədən sonra şişkinlik ilk iki gündə pik nöqtəyə çatır və sonra geriləyir. Bu dövrdə mövcud protezdən adətən bir müddət istifadə olunmur və ya o, uyğunlaşdırılır; həkiminiz necə davam ediləcəyini deyir.

2. İlk həftələr

   Protez bərkidicilərə keçdikdə və ya körpü taxıldıqda fərq ilk gündən hiss olunur: danışarkən qalxmır, yeyərkən sürüşmür. Təzyiq yaradan nöqtələr bu dövrdə düzəldilir.

3. İlk aylar

   Çeynəmə qabiliyyəti tədricən artır və qidalanma genişlənir. Uzun müddət alt protezlə əziyyət çəkmiş pasiyentlərdə çənə əzələlərinin güclənməsi bir az vaxt aparır.

4. Uzun müddətdə

   Çıxan protez variantında bərkidicilərin aşınan hissələri müəyyən fasilələrlə dəyişdirilir; daxili səth uyğunlaşdırılır. Sabit variantda vintlərin torku və dişləmə yoxlanılır. Hər ikisində implant ətrafındakı sümük səviyyəsi izlənilir.

Alt çənədə seçimlər arasındakı fərq qabarıqdır, qazanc da elə. Maddələr bunlardır:

İmplantların sayı

İki implantla dəstəkləmə ilə sabit körpü arasındakı fərq ümumi məbləğin ən böyük maddəsidir. Say sümüyə və seçilən həllə görə müəyyən edilir.

Mövcud protezdən istifadə edilib-edilə bilməyəcəyi

Bəzi klinik hallarda mövcud protez bərkidicilərə uyğunlaşdırıla bilir və bu, xərci nəzərəçarpacaq dərəcədə azaldır. Protezinizi müayinəyə gətirməyinizin bir səbəbi də budur.

Üst konstruksiya

Çıxan protez variantında bərkidici sistem, sabit variantda körpünün materialı və işçiliyi. Sabit körpüdə bu maddə ümumi məbləğin böyük hissəsini təşkil edir.

Baxım və yeniləmə

Çıxan protez variantında bərkidicilərin dəyişdirilməsi və daxili səthin uyğunlaşdırılması müntəzəm maddələrdir. Sabit variantda illik kontrol müayinəsi. Hər ikisini illərə bölərək müqayisə etmək lazımdır.