İmplantsız sabit diş mümkündürmü?

Sabit diş ağızdan çıxarılmayan diş deməkdir. Çıxarılmayan bir şey haradasa bərkiməlidir və ağızda bərkimək mümkün olan yalnız iki şey var: öz diş kökləriniz və sümüyə yerləşdirilən implantlar. Üçüncü seçim yoxdur. Sabit dişin implantsız mümkün olub-olmaması sualı buna görə tək bir suala gəlib çıxır: ağzınızda dayaq olacaq sağlam kök varmı?

Varsa, cavab bəlidir. Boşluğun iki tərəfində sağlam dişlər yerindədirsə, körpü hazırlana bilər: iki kənardakı dişlər yonulur və üzərlərinə tac qoyulur, aradakı boşluq bu iki dayağa asılan gövdə ilə bağlanır. Nəticə sabitdir, çıxarılmır və pasiyentlərin çoxunda yaxşı işləyir. Bunun bədəli isə iki sağlam dişin yonulması və həmin iki dişin artıq üç dişlik yük daşımasıdır.

Sərhəd burada başlayır. Körpünün dayaqları arasındakı məsafə uzandıqca körpü əyilir və dayaqlara düşən yük artır; müəyyən uzunluqdan sonra bu sistem yükü daşımır. Boşluğun yalnız bir tərəfində diş varsa, yəni arxada dayaq yoxdursa, körpü sərbəst uclu olur və həmin uc ling kimi işləyərək öndəki dişi zorlayır. Hər iki halda sabit həll üçün implant lazımdır.

Ağızda heç diş qalmayıbsa, cavab qəti olaraq xeyrdir. Bərkiməyə kök olmadıqda qalan seçim çıxan protezdir: damağa və diş ətinə oturan, gecə çıxarılan, yapışdırıcı ilə dəstəklənən protez. O, sabit deyil və internetdə yayılan «implantsız sabit diş» vədlərinin böyük hissəsi bu nöqtədə ya çıxan protezi sabit kimi təqdim edir, ya da ağızda diş olduğunu fərz edir.

Bir ara həll var və onu qarışdırırlar: kilidli protez. Bu, qalan dişlərin üstünə qoyulan tacların içində gizlədilmiş fiksatorlarla bərkiyən çıxan protezdir. Klammer adlanan görünən metal qarmaqlar olmadığı üçün sabit kimi görünür və elə də təqdim olunur. Amma o, çıxarıla bilən protezdir; sabit deyil. Fərqi bilmək vacibdir, çünki ikisinin baxımı, ömrü və xərci fərqlidir.

Sonda tez-tez gözdən qaçırılan bir həqiqət: implantsız həllərin heç biri sümük əriməsini dayandırmır. Dişin itirildiyi nahiyədə sümük yük daşımadığı üçün əriməyə davam edir. Körpünün gövdəsi altındakı diş əti zamanla çökür, çıxan protez də oturduğu sümüyü aşındırır. Bu, bugünkü qərar üçün deyil, beş il sonrakı seçimləriniz üçün vacibdir.

Aşağıdakı bölgü müayinə və rentgendən sonra aydınlaşır. Həlledici olan dişlərin sayı deyil, qalan köklərin və onların ətrafındakı sümüyün vəziyyətidir.

Ardıcıllıq vacibdir: əvvəlcə nəyin qaldığına, sonra nə edilə biləcəyinə baxılır.

1. 1

   Qalan dişlərin qiymətləndirilməsi

   Hansı dişlər yerindədir, kökləri sağlamdırmı, kariyes və ya qırıq varmı? Dayaq kimi istifadə olunacaq dişlərin bugünkü vəziyyəti qurulacaq sistemin ömrünü birbaşa müəyyən edir.

2. 2

   Dayaq sümüyünün ölçülməsi

   Rentgendə hər dişin ətrafında nə qədər sümük qaldığı görünür. Laxlayan və ya sümüyünün böyük hissəsini itirmiş diş körpü dayağı ola bilmir.

3. 3

   Boşluqların ölçülməsi

   Neçə dişlik boşluq var və onun iki tərəfində dayaq varmı? Bu iki məlumat körpünün mümkün olub-olmadığını müəyyən edən əsas ölçüdür.

4. 4

   Dişləmənin araşdırılması

   Qarşı çənədə nə var, necə dişləyirsiniz, dişləri sıxma vərdişiniz varmı? Güclü dişləmə sərhəddə olan körpünü daşına bilməz hala gətirir.

5. 5

   Seçimlərin bədəli ilə birlikdə müzakirəsi

   Körpü sağlam dişlərin yonulmasını tələb edir; çıxan protez damağı örtür; implant cərrahi müdaxilə tələb edir. Üçünün də bədəli var və qərar bu bədəllər bilinərək verilir.

6. 6

   Beş il sonrasının nəzərə alınması

   Bu gün mümkün olan körpü dayaq diş itirildikdə qüvvəsini itirir. Qərar verərkən həmin dişlərin nə qədər davam gətirəcəyi də müzakirə olunmalıdır.

Aşağıdakılar sabitdən çıxana doğru sıralanır. Hansının mümkün olduğunu ağzınızdakı vəziyyət müəyyən edir.

Aşağıdakılar körpünü və ya protezi pis etmir; qərarı bilərək verməyinizə imkan yaradır.

Hər üç yolun öz baxım qaydası var və heç biri baxımsız işləmir.

1. Körpü hazırlanıbsa: ilk həftələr

   Yonulmuş dişlərdə bir neçə həftə davam edə bilən həssaslıq adi haldır. Bu dövrdə körpünün altını təmizləmə vərdişi formalaşmalıdır; sonradan formalaşan vərdiş adətən gecikmiş olur.

2. Körpü hazırlanıbsa: illər

   Dayaq dişlərin vəziyyətinə hər kontrol müayinəsində baxılır. Tacın kənarında kariyes, diş ətində geriləmə və ya gövdənin altında yaranan boşluq erkən aşkarlanmalıdır; bunların hamısı körpünün ömrünü müəyyən edir.

3. Çıxan protez hazırlanıbsa

   Sümük əridikcə protez boşalır. Müəyyən aralıqlarla daxili səthinin yenidən uyğunlaşdırılması, zamanla da yenilənməsi lazımdır. Yapışdırıcı miqdarının artması uyğunlaşdırma vaxtının gəldiyini göstərən ən praktik əlamətdir.

4. İmplant qoyulubsa

   İldə ən azı bir kontrol müayinəsi: vintlərin torku, dişləmə və implant ətrafındakı sümük səviyyəsi. İmplant ətrafı iltihab ağrı vermədən irəlilədiyi üçün bu kontrol buraxıla bilən qəbul deyil.

Bu səhifədə rəqəm vermirik; üç yolun xərci fərqli maddələrdən ibarətdir və müqayisə yalnız maddə-maddə aparıldıqda mənalı olur.

Neçə dişin daşınacağı

Körpüdə gövdə uzandıqca həm material, həm də laboratoriya işi artır. Bundan əlavə, uzun körpü dayaq dişlərin ömrünü qısaldaraq gələcək xərci də böyüdür.

Dayaq dişlərin ilkin hazırlığı

Dayaq olacaq dişlərdə kanal müalicəsi və ya diş əti müalicəsi lazımdırsa, bunlar ayrıca maddələrdir. Rentgen bunu əvvəlcədən göstərir.

Material və iş

Metal-keramika, sirkonium və ya başqa material. Aradakı fərq həm qiymətdə, həm də bərpa oluna bilmədədir; ikisi birlikdə müzakirə olunmalıdır.

Yenilənmə tezliyi

Əsas həlledici maddə. Çıxan protez bir neçə ildən bir yenilənir; körpü dayaq dişini itirdikdə tamamilə gedir. Qiyməti illərə bölərək düşünmək iki yolu müqayisə etməyin ən dürüst yoludur.