Öz dişlərimə körpü qoyula bilərmi?

Körpünün məntiqi sadədir: çatışmayan dişin iki tərəfindəki dişlər yonulub üzərlərinə tac qoyulur, aradakı boşluq bu iki dayağa asılan gövdə ilə bağlanır. Üçü vahid konstruksiya kimi hazırlanır və yerinə yapışdırılır. Nəticə sabitdir; pasiyent onu çıxarmır, gecə çıxarıb-taxmır, yapışdırıcı istifadə etmir. Cərrahi müdaxilə yoxdur və adətən bir neçə seansda bitir. Bunlar real üstünlüklərdir.

Bunun müqabilində ödənilən ilk bədəl iki sağlam dişin yonulmasıdır. Tacın oturması üçün həmin dişlərin mina qatı götürülür və bunu geri qaytarmaq olmur. Heç kariyesi olmayan iki diş bir boşluğu bağlamaq üçün həmişəlik dəyişdirilmiş olur. Bu, körpünün ən çox müzakirə olunan cəhəti və implantın ən aydın üstünlüyüdür: implant qonşu dişlərə toxunmur.

İkinci bədəl yükdür. İki diş artıq üç dişlik çeynəmə yükünü daşıyır. Sağlam və dayaq sümüyü yerində olan dişlərdə bu adətən problem yaratmır. Amma onsuz da diş əti itkisi yaşamış, kanal müalicəsi almış və ya sərhəddə duran dişdə əlavə yük həmin dişin ömrünü qısaldır.

Üçüncüsü sistemin kövrəkliyidir. Körpü vahid konstruksiya olduğu üçün dayaqlardan birində problem yarandıqda, məsələn, kariyes, qırıq və ya diş əti itkisində, körpünün tamamı çıxarılır. Həmin diş xilas edilə bilməsə, geriyə iki deyil, üç dişlik boşluq qalır və növbəti həll daha böyük olur. Körpü barədə qərar verərkən «dayaqlarım daha neçə il davam gətirəcək?» sualı «körpü neçə il davam gətirəcək?» sualından daha vacibdir.

Dördüncüsü təmizlikdir. Körpünün gövdəsi diş ətinin üstündə durur və altına adi diş sapı girmir; xüsusi saplar və ya dişarası fırça lazımdır. Bu vərdiş formalaşmadıqda dayaq dişlərin tac kənarında kariyes başlayır və bu kariyes gözlə görünmür. Körpünün itirilməsinin ən çox rast gəlinən səbəbi budur.

Beşincisi, heç kimin əvvəlcədən demədiyi şeydir: boşluğun altındakı sümük əriməyə davam edir. Körpünün gövdəsi diş ətinə oturur, amma yükü sümüyə ötürmür. İllər ərzində həmin nahiyədə sümük çökür və gövdə ilə diş əti arasında boşluq yaranır: həm görünüş pozulur, həm də yemək ilişib qalır. İmplantın etdiyi məhz budur: yükü sümüyə ötürüb həmin nahiyənin işləməyə davam etməsini təmin edir.

Aşağıdakı bölgü müayinə və rentgendən sonra aydınlaşır. Həlledici olan boşluq deyil, dayaq olacaq dişlərin vəziyyətidir.

Cərrahi müdaxilə yoxdur, amma geri dönməz bir addım var və o addım ikinci sıradadır.

1. 1

   Dayaq dişlərin qiymətləndirilməsi

   Rentgenlə hər dayaq dişin kökü və ətrafındakı sümük araşdırılır. Kanal müalicəsi almış dişin vəziyyəti ayrıca qiymətləndirilir. Bu addım buraxılsa, körpü onsuz da sərhəddə olan dişə yüklənir.

2. 2

   Lazım olduqda ilkin müalicələr

   Dayaq dişlərdə kariyes, kanal müalicəsi və ya diş əti müalicəsi ehtiyacı varsa, əvvəlcə onlar tamamlanır. Tacın altında qalan problem illər sonra körpü ilə birlikdə itirilir.

3. 3

   Dişlərin yonulması

   Tacın oturması üçün mina qatı götürülür. Geri dönməz addım budur; qərar bu seansdan əvvəl verilmiş olmalıdır.

4. 4

   Ölçü və müvəqqəti körpü

   Ölçü götürülür və laboratoriya işləyərkən yonulmuş dişləri qoruyan müvəqqəti körpü taxılır. Müvəqqəti körpünün yaxşı oturması dayaq dişlərin bu dövrdə həssaslaşmasının qarşısını alır.

5. 5

   Sınaq və yapışdırma

   Uyğunluq, dişləmə və rəng yoxlandıqdan sonra körpü yapışdırılır. Dişləmənin tənzimlənməsi burada vacibdir: yükü qeyri-bərabər paylayan körpü dayaq dişləri zorlayır.

6. 6

   Təmizlik vərdişinin formalaşdırılması

   Gövdənin altını təmizləmə üsulu bu seansda göstərilir. Sonradan formalaşan vərdiş adətən gecikmiş olur və tac kənarındakı kariyes artıq başlamış olur.

Eyni boşluq üçün müzakirə olunan seçimlər və onların harada ayrıldığı.

Körpü qısa müddətdə yaxşı həlldir. Aşağıdakılar orta müddətdə üzə çıxanlardır.

Cərrahi müdaxilə olmadığı üçün sağalma qısadır; əsas məsələ baxım qaydasıdır.

1. İlk günlər

   Yonulmuş dişlərdə istiyə və soyuğa qarşı həssaslıq adi haldır və adətən bir neçə həftə ərzində keçir. Keçmirsə və ya artırsa, bildirilməlidir; kanal müalicəsi lazım ola bilər.

2. İlk həftələr

   Dişləmədə narahatlıq yaradan nöqtə varsa, düzəldilir. Erkən kontakt yaradan körpü dayaq dişlərə qeyri-bərabər yük salır və bu, bir neçə il sonra üzə çıxır.

3. İlk il

   Gövdənin altını təmizləmə vərdişinin oturuşduğu dövrdür. Kontrol müayinəsində tac kənarlarına və diş əti sağlamlığına baxılır; bu nahiyədəki problemi erkən aşkarlamağın yeganə yolu budur.

4. Sonrakı illər

   İldə ən azı bir kontrol müayinəsi. Tac kənarındakı kariyes, diş ətinin geriləməsi və gövdənin altında yaranan boşluq erkən aşkarlanmalıdır. Üçü də körpünün ömrünü müəyyən edir.

İlk ödəniş implantdan az ola bilər. Amma hesabı on il üzrə aparmaq lazımdır, çünki maddələr fərqli vaxtlarda üzə çıxır.

Neçə dişlik körpü

Gövdə uzandıqca həm material, həm də laboratoriya işi artır. Bundan əlavə, uzun körpü dayaq dişlərin ömrünü qısaldaraq gələcək xərci də böyüdür.

Dayaq dişlərin ilkin müalicəsi

Kanal müalicəsi və ya diş əti müalicəsi lazımdırsa, bunlar ayrıca maddələrdir. Rentgen bunu əvvəlcədən göstərir və bu, təklifdə yer almalıdır.

Material

Metal-keramika, sirkonium və ya başqa material. Aradakı fərq həm qiymətdə, həm də bərpa oluna bilmədədir.

Yenilənmə ehtimalı

Əsas həlledici maddə. Bir dayaq diş itirildikdə körpünün tamamı yenilənir və boşluq böyüdüyü üçün növbəti həll daha baha olur. Bu ehtimalı əvvəlcədən hesaba almaq lazımdır.