چسب دندان مصنوعی: کی به کار می‌آید و کی یک هشدار است؟

دندان مصنوعی کامل با چسبیدن به لثه نگه داشته نمی‌شود، با جور بودن با برجستگی‌ای که روی آن می‌نشیند نگه داشته می‌شود: لایه نازک بزاق میان آن‌ها و اثر مکشی که در فک بالا زیر سقف دهان پدید می‌آید دندان مصنوعی را سر جایش نگه می‌دارد. چسب یاری‌دهنده‌ای است که به این سازوکار افزوده می‌شود. با تماس با بزاق متورم می‌شود، فاصله‌های بسیار کوچک میان دندان مصنوعی و لثه را پر می‌کند و لایه‌ای چسبناک می‌سازد. نتیجه، نگه‌داری محکم‌تر و رفتن غذای کمتر به زیر دندان مصنوعی است.

به همین دلیل دهانی که چسب بیشترین کمک را در آن می‌کند، دهانی است که دندان مصنوعی‌اش از پیش خوب می‌نشیند. سر سفره‌ای شلوغ، در گفت‌وگویی طولانی یا در کسی که تازه به دندان مصنوعی‌اش عادت می‌کند، مقدار کمی از آن می‌تواند حس اطمینان را آشکارا بیشتر کند. خشکی دهان هم نگه‌داری دندان مصنوعی را کم می‌کند؛ در کسی که بزاقش کم شده، چسب می‌تواند به نگه‌داری کمک کند، اما علت خشکی باید جداگانه بررسی شود.

کاری که چسب نمی‌تواند بکند، نشاندن دندان مصنوعی‌ای است که درست نمی‌نشیند. وقتی فاصله میان دندان مصنوعی و لثه بزرگ می‌شود، چسب را آن‌قدر ضخیم می‌زنند که آن فاصله را پر کند. لایه ضخیم دندان مصنوعی را از جایی که باید باشد بالاتر می‌برد، شیوه تماس دندان‌ها با هم را تغییر می‌دهد و فشار را در چند نقطه جمع می‌کند. دندان مصنوعی حس نگه‌داری می‌دهد، اما زیر آن سایش و فشار ادامه دارد.

علت بیشتر شدن نیاز به چسب با گذشت زمان اغلب خود دندان مصنوعی نیست، بستر زیر آن است. پس از از دست رفتن دندان‌ها، استخوان فک در طول سال‌ها آرام‌آرام کوچک می‌شود؛ دندان مصنوعی همان می‌ماند اما برجستگی پایین می‌رود و فاصله میانشان بزرگ می‌شود. ترتیبی که بیماران توصیف می‌کنند تقریباً همیشه یکی است: اول اصلاً چسب لازم نیست، بعد فقط در روزهای خاص استفاده می‌شود، بعد هر صبح، و در آخر چند بار در طول روز و هر بار بیشتر. هر پله از این ترتیب می‌گوید تناسب دندان مصنوعی باید بررسی شود.

برخی کرم‌های چسب روی (زینک) دارند. وقتی مطابق دستورالعمل و به اندازه مصرف شوند، بی‌خطر به شمار می‌آیند. مشکل، مصرف چندساله و بسیار بیش از مقدار توصیه‌شده است: کرمی که بیرون می‌زند قورت داده می‌شود و ممکن است روی اضافی در بدن ایجاد شود. در پزشکی مواردی از آسیب عصبی همراه با بی‌حسی و مورمور شدن دست‌ها و پاها گزارش شده که با چنین مصرف زیاد و طولانی‌مدتی مرتبط دانسته شده‌اند. اگر هر روز از چسب استفاده می‌کنید، منطقی است که به ترکیبات روی بسته نگاه کنید و محصولی بدون روی انتخاب کنید.

تمیز کردن هم بخشی از استفاده از چسب است. باقی‌مانده‌هایی که روی لثه و سقف دهان می‌مانند، سطحی برای چسبیدن باکتری و قارچ می‌سازند و ممکن است بوی بد و تحریک ایجاد کنند. چسب باید هر شب هم از دندان مصنوعی و هم از دهان کاملاً پاک شود و دندان مصنوعی شب‌ها درآورده شود.

یک محصول در دو دهان متفاوت دو معنای متفاوت دارد. تعیین‌کننده این است که دندان مصنوعی بدون چسب چگونه نگه داشته می‌شود.

دستورالعمل خود محصول همیشه مقدم است. ترتیب زیر چارچوبی کلی است؛ تفاوت‌های انواع کرم، پودر و پد در میان گام‌ها نوشته شده است.

1. 1

   دندان مصنوعی را تمیز کنید

   چسبی را که از روز قبل مانده کاملاً پاک کنید و دندان مصنوعی را مسواک بزنید. زدن لایه تازه روی لایه قدیمی دندان مصنوعی را بالا می‌برد و باعث جمع شدن باقی‌مانده می‌شود. توصیه بیشتر محصولات این است که در نوع کرمی دندان مصنوعی خشک شود و در نوع پودری مرطوب بماند.

2. 2

   با مقدار کم شروع کنید

   برای کرم، روی سطحی از هر دندان مصنوعی که رو به لثه است سه چهار نقطه به اندازه دانه نخود بگذارید و خیلی نزدیک به لبه‌ها نزنید. برای پودر، لایه‌ای نازک و یکنواخت بپاشید و اضافه‌اش را بتکانید. در نوع پد، پد را به شکل دندان مصنوعی ببرید و طبق دستورالعمل مرطوب کنید.

3. 3

   دندان مصنوعی را سر جایش بنشانید

   دهانتان را با آب بشویید، دندان مصنوعی را بگذارید و چند ثانیه با فشار ملایم یا با بستن آرام دندان‌ها نگه دارید. برای خوردن و نوشیدن مدتی را که محصول توصیه کرده صبر کنید.

4. 4

   ببینید بیرون می‌زند یا نه

   اگر چسب از لبه دندان مصنوعی به دهانتان بیرون می‌زند، زیاد زده‌اید. دفعه بعد مقدار را کم کنید؛ چسبی که بیرون می‌زند قورت داده می‌شود و کمکی به نگه‌داری نمی‌کند.

5. 5

   به اینکه در طول روز چند بار می‌زنید توجه کنید

   چسبی که به مقدار درست زده شود بیشتر وقت‌ها برای بخش مهمی از روز کافی است. اگر لازم است در طول روز دندان مصنوعی را دربیاورید و بارها دوباره چسب بزنید، ممکن است مشکل مقدار نباشد، تناسب باشد.

6. 6

   شب کاملاً پاک کنید

   دندان مصنوعی را دربیاورید و چسب روی آن را زیر آب ولرم با مسواکی نرم پاک کنید؛ از آب داغ استفاده نکنید. چیزی را که روی لثه و سقف دهانتان مانده با آب ولرم شستشو دهید و با گاز خیس یا مسواکی نرم به‌آرامی پاک کنید. دندان مصنوعی را شب در آب یا محلول تمیزکننده نگه دارید.

7. 7

   یادداشت کنید هر تیوب چقدر دوام می‌آورد

   روزی را که تیوب تازه‌ای را شروع و تمام می‌کنید در تقویم بنویسید. اگر تیوبی با همان اندازه آشکارا زودتر از قبل تمام می‌شود، یعنی بی‌آنکه متوجه شوید مقدار را بیشتر کرده‌اید.

اگر به چسب بیشتر و بیشتری نیاز دارید، گام بعدی امتحان کردن محصولی دیگر نیست، بررسی تناسب دندان مصنوعی است. موارد زیر از کم‌مداخله‌ترین شروع می‌شوند.

چسبی که مطابق دستورالعمل استفاده شود بی‌خطر به شمار می‌آید. موارد زیر بیشتر از مقدار زیاد، تمیز کردن ناقص یا از اینکه چسب بار دندان مصنوعی نامتناسبی را به دوش بکشد ناشی می‌شوند.

وقتی تناسب اصلاح شود، نیاز به چسب بیشتر وقت‌ها آشکارا کم می‌شود. روند زیر ترتیب معمولی است که وقتی با دندان مصنوعی‌ای که به چسب بیشتر و بیشتری نیاز دارد نزد دندان‌پزشک می‌روید پیش می‌آید.

1. روز معاینه

   دندان مصنوعی‌تان را همراه ببرید و اگر ممکن است آن روز بدون زدن چسب بیایید؛ باید دید دندان مصنوعی خودش چگونه نگه داشته می‌شود. بگویید چند وقت یک بار و چه مقدار چسب استفاده می‌کنید و هر تیوب چقدر دوام می‌آورد.

2. روزهای اول پس از اصلاح یا ریلاین

   دندان مصنوعی را ابتدا بدون چسب امتحان کنید؛ بیشتر افراد تفاوت را در روزهای اول حس می‌کنند. چون لایه تازه ممکن است نقاط فشار را تغییر دهد، شاید تنظیم کوچکی لازم شود.

3. ماه اول

   اگر هنوز هر روز و به مقدار رو به افزایش به چسب نیاز دارید، این را در معاینه بگویید. اگر برجستگی استخوان خیلی پایین رفته باشد، ممکن است اثر ریلاین کوتاه باشد؛ در این حالت درباره دندان مصنوعی تازه یا تکیه‌گاه ایمپلنت صحبت می‌شود.

4. بلندمدت

   حتی اگر دندان مصنوعی تازه است، به معاینه منظم بروید؛ چون تناسب آرام‌آرام تغییر می‌کند، متوجه شدنش دشوار است. پیگیری تیوب را ادامه دهید: افزایشی که دوباره شروع شود، زمان معاینه بعدی را می‌گوید.

خود چسب درمان نیست. اقلامی که دامنه اقداماتی را که با بیشتر شدن نیاز مطرح می‌شوند تعیین می‌کنند این‌ها هستند:

عمر و وضعیت دندان مصنوعی

در دندان مصنوعی‌ای که دندان‌ها و پایه‌اش سالم‌اند، اصلاح یا ریلاین ممکن است کافی باشد؛ دندان مصنوعی ساییده یا ترک‌خورده نو می‌شود.

نوع ریلاین

ریلاین ممکن است همان روز روی صندلی دندان‌پزشکی یا در لابراتوار انجام شود؛ روش کار تعیین می‌کند دندان مصنوعی چه مدت بیرون از دهان خواهد بود.

وضعیت برجستگی استخوان

اگر برجستگی هنوز مشخص است، گام‌های مربوط به دندان مصنوعی مدت‌ها کارساز است؛ اگر صاف شده، تکیه‌گاه ایمپلنت مطرح می‌شود.

نوع تکیه‌گاه ایمپلنت

دندان مصنوعی متحرکی که روی چند ایمپلنت می‌نشیند و دندان‌های ثابتی که به ایمپلنت‌ها پیچ می‌شوند، برنامه‌هایی با دامنه متفاوت‌اند.