روز ۱: تصویربرداری، کاشت و نخستین امتحان دندان‌ها - روز ۲: دندان‌های آزمایشی و رنگ نهایی - روز ۳: تحویل دندان‌های نهایی

نجات دندان یا کشیدن آن

درمان مجدد ریشه: کی لازم است و چقدر موفق است؟

وقتی عصب‌کشی اول جواب نمی‌دهد، فرصتی دوباره برای دندان: برای چه کسی کار می‌کند و برای چه کسی نه

درمان مجدد ریشه (retreatment) یعنی پرکردگی قدیمی دندانی که پیش‌تر عصب‌کشی شده برداشته شود و کانال‌ها دوباره پاک و پر شوند. در زبان پزشکی به آن عصب‌کشی ثانویه هم می‌گویند. در ادامه می‌خوانید که درمان مجدد در چه موقعیت‌هایی مطرح می‌شود، چگونه انجام می‌شود، در پژوهش‌های بزرگ چقدر موفق بوده، کدام یافته‌ها موفقیت را تعیین می‌کنند و چگونه با جراحی نوک ریشه یا کشیدن دندان مقایسه می‌شود.

پاسخ کوتاه

درمان مجدد ریشه نخستین گزینه برای حفظ دندان در عصب‌کشی‌ای است که جواب نداده. پرکردگی قدیمی برداشته می‌شود، به دنبال کانال‌های از قلم افتاده گشته می‌شود، کانال‌ها دوباره پاک و پر می‌شوند و روی دندان با ترمیمی دائمی بسته می‌شود. در یک پژوهش آینده‌نگر بزرگ، میزان بهبود کامل نوک ریشه در درمان مجدد ۸۰ درصد و در درمان اول ۸۳ درصد بود؛ میزان ماندن دندان‌ها در دهان پس از ۴ سال در هر دو حدود ۹۵ درصد بود. اگر در ریشه ترک طولی باشد، درمان مجدد کارساز نیست. اگر تورمی در صورت یا گردن دارید که به‌سرعت بزرگ می‌شود یا در نفس کشیدن یا بلعیدن مشکل دارید، با ۱۱۲ تماس بگیرید.

بهبود نوک ریشه
۸۰ درصد در درمان مجدد، ۸۳ درصد در درمان اول (پژوهش آینده‌نگر)
ماندن دندان در دهان پس از ۴ سال
هم در درمان مجدد و هم در درمان اول حدود ۹۵ درصد
بیشترین اثر بر موفقیت
وجود و اندازه ضایعه نوک ریشه، کیفیت ترمیم رویی
وضعیتی که کارساز نیست
ترک طولی در ریشه

چرا عصب‌کشی دوباره انجام می‌شود

در عصب‌کشی، بافت عصب و رگ ملتهب یا عفونی درون دندان (پالپ) برداشته می‌شود، کانال‌ها پاک و شکل‌دهی می‌شوند و به‌صورت نفوذناپذیر پر می‌شوند. بیشتر درمان‌ها جواب می‌دهند: در یک پژوهش بر پایه داده‌های بیمه در آمریکا که ۱٫۴۶ میلیون دندان را ۸ سال پیگیری کرد، ۹۷ درصد دندان‌ها در دهان مانده بودند؛ مجموع رویدادهایی مانند درمان مجدد، جراحی نوک ریشه و کشیدن دندان ۳ درصد بود و بیشتر آن‌ها در ۳ سال نخست پس از درمان دیده شدند. اما در دندان‌هایی که درمان جواب نمی‌دهد، التهاب نوک ریشه (پریودنتیت اپیکال) ادامه پیدا می‌کند یا دوباره شروع می‌شود.

انجمن اندودنتیست‌های آمریکا (AAE) علت‌های جواب ندادن درمان اول را این‌گونه برمی‌شمارد: درمان نشدن کانال‌های باریک یا خمیده در جلسه اول، دیده نشدن ساختار پیچیده کانال، تأخیر در ساختن روکش یا پرکردگی دائمی پس از درمان و ناتوانی ترمیم رویی در جلوگیری از ورود باکتری‌های دهان به درون دندان. سال‌ها پس از درمانی موفق هم ممکن است مشکلات تازه‌ای پیش بیاید: پوسیدگی تازه‌ای که پرکردگی کانال را باز کند، روکش یا پرکردگی‌ای که بشکند یا لبه‌اش باز شود و ترک در دندان.

این علت‌ها به دو گروه تقسیم می‌شوند. در گروه اول مشکل درون دندان است: کانالی که پاک نشده، پرکردگی‌ای که کوتاه مانده، باکتری‌ای که دوباره به درون نشت کرده. در این گروه درمان مجدد منطقی است، چون مستقیماً به منشأ مشکل می‌رسد. در گروه دوم مشکل در ساختار دندان است: ترک طولی در ریشه یا سوراخ‌شدگی ترمیم‌نشدنی در دیواره ریشه. در این گروه هرقدر هم کانال‌ها را خوب پاک کنید، راه باکتری بسته نمی‌شود. کار اصلی پیش از تصمیم به درمان مجدد این است که بفهمیم دندان در کدام گروه است.

دو پژوهشی که بیش از همه درباره موفقیت درمان مجدد نقل می‌شوند از مؤسسه دندان‌پزشکی Eastman در لندن هستند. در مرور نظام‌مند سال ۲۰۰۸، با داده‌های ترکیبی ۱۷ پژوهش منتشرشده میان ۱۹۶۱ و ۲۰۰۵، میزان موفقیت درمان مجدد ۷۷ درصد یافت شد. این مرور نشان داد که وجود ناحیه التهابی (ضایعه) در نوک ریشه پیش از درمان، اندازه ضایعه، اینکه پرکردگی کانال چقدر نزدیک به نوک ریشه تمام شده و کیفیت ترمیم رویی، عواملی هستند که موفقیت را تعیین می‌کنند.

در پژوهش آینده‌نگری که همین گروه در سال ۲۰۱۱ منتشر کرد، ۷۵۰ دندان درمان مجدد شدند و ۲ تا ۴ سال پیگیری شدند. میزان بهبود کامل در ناحیه انتهایی ریشه‌ها در درمان مجدد ۸۰ درصد و در عصب‌کشی اول ۸۳ درصد بود؛ نویسندگان این دو میزان را مشابه دانستند. میزان ماندن دندان‌ها در دهان در پایان ۴ سال هم در دو گروه تقریباً یکسان بود (۹۵٫۳ و ۹۵٫۴ درصد). درمان‌های این پژوهش را دستیاران تخصصی اندودنتیکس انجام دادند؛ این نشان می‌دهد که نتایج را نمی‌توان عیناً به هر مطبی تعمیم داد، اما در مورد مناسب درمان مجدد به‌طور چشمگیری بدتر از درمان اول نیست.

همین پژوهش یافته‌هایی را که بهبود را آسان‌تر یا دشوارتر می‌کنند هم یکی‌یکی برشمرد. عواملی که شانس بهبود را بیشتر می‌کردند: نبود ضایعه در نوک ریشه پیش از درمان یا کوچک بودن ضایعه، نبود مسیر ترشح (فیستول) در لثه، امکان باز کردن و پاک کردن کانال تا انتهای آن، شعله‌ور نشدن درد یا تورم میان جلسات، بیرون نزدن ماده پرکردگی از نوک ریشه و وجود پرکردگی یا روکش رضایت‌بخش و نفوذناپذیر روی دندان. نبود سوراخ‌شدگی (پرفوراسیون) در ریشه یا دیواره دندان هم در جهت مثبت بود.

یافته‌هایی که بر ماندن دندان در دهان اثر می‌گذارند کمی متفاوت‌اند. در بخش دوم پژوهش ۲۰۱۱، سابقه دیابت و درمان سیستمیک با کورتون، درد پیش از درمان، پاکت باریک اما عمیق در لثه، مسیر ترشح و سوراخ‌شدگی‌ای که از پیش در دندان‌های درمان مجددشده ایجاد شده بود، خطر از دست رفتن دندان را بیشتر کرد. اما وجود روکش ریختگی به‌جای پوشش موقت روی دندان، وجود دندان مجاور در هر دو طرف و نبودن دندان در انتهای ردیف، خطر را کم کرد. در دندان‌هایی که پیش از درمان درد داشتند، خطر از دست رفتن دندان در ۲۲ ماه نخست حدود ۳ برابر بود.

در مقایسه با جراحی نوک ریشه، که جایگزین درمان مجدد است، شواهد محدود است. مرور Cochrane می‌نویسد جراحی ممکن است در سال اول بهبود کمی بیشتر نشان دهد، اما در پیگیری ۴ ساله نتایج دو روش مشابه است و شواهد برای تصمیمی سنجیده اندک است. در یک متاآنالیز سال ۲۰۱۵، میزان موفقیت ترکیبی در میکروسرجری ۹۲ درصد و در درمان مجدد ۸۰ درصد بود؛ تفاوت در پیگیری‌های کوتاه‌تر از ۴ سال معنادار بود و در پیگیری‌های طولانی‌تر از ۴ سال معنادار نبود.

درمان مجدد برای چه کسی منطقی است و برای چه کسی نه

تفکیک زیر پس از معاینه و عکس رادیولوژی و در صورت نیاز تصویر سه‌بعدی روشن می‌شود. اینکه خودتان را در فهرست دوم ببینید به این معنا نیست که دندان حتماً از دست می‌رود؛ یعنی گزینه‌ای که درباره‌اش صحبت می‌شود تغییر کرده است.

چه زمانی مناسب است

  • پرکردگی قدیمی کانال کوتاه یا دارای فضای خالی است یا یک کانال اصلاً پر نشدهاگر در عکس رادیولوژی دیده شود که پرکردگی کانال به نوک ریشه نرسیده یا یک کانال از قلم افتاده، با درمان مجدد می‌توان مستقیماً به منشأ مشکل رسید.
  • پرکردگی یا روکش رویی باز شده و کانال دوباره باکتری گرفته استنشت یکی از علت‌هایی است که درمان مجدد در آن بیشترین منطق را دارد. اما پس از درمان مجدد، ترمیم تازه و نفوذناپذیر الزامی است؛ مرور ۲۰۰۸ کیفیت ترمیم را در میان عوامل تعیین‌کننده موفقیت می‌شمارد.
  • ریشه سالم است و روی آن بافت دندانی کافی وجود داردبرای اینکه دندان درمان مجددشده بتواند دوباره بار جویدن را تحمل کند، باید به اندازه‌ای دیواره دندان مانده باشد که بتوان روی آن ترمیمی محکم ساخت.
  • ناحیه التهابی نوک ریشه کوچک استهرچه ضایعه کوچک‌تر باشد، شانس بهبود بیشتر است. در ضایعه‌های بزرگ هم درمان مجدد انجام می‌شود، اما انتظار باید محتاطانه‌تر باشد.

چه زمانی مناسب نیست

  • ترک طولی در ریشهترک برای باکتری راهی باز می‌کند که بستنی نیست؛ درمان مجدد آن را نمی‌بندد. پاکت باریک اما عمیق لثه در یک نقطه این احتمال را به ذهن می‌آورد؛ دندان‌پزشک در صورت نیاز تصویر سه‌بعدی می‌خواهد.
  • پست بلندی در کانال گذاشته شده و روکش تازه استبرداشتن پست ممکن است ریشه را ضعیف کند و تعویض روکش را هم لازم کند. در این حالت جراحی نوک ریشه (اپیکواکتومی) که بدون باز کردن کانال از بالا به نوک ریشه می‌رسد ممکن است مناسب‌تر باشد.
  • شکستگی‌ای که تا زیر سطح لثه پایین رفته یا بافت دندانی بسیار کمحتی اگر کانال بی‌نقص پاک شود، اگر نتوان روی دندان ترمیمی بادوام ساخت، دندان ممکن است در مدت کوتاهی دوباره مشکل‌ساز شود.
  • تحلیل پیشرفته استخوان و دندان لقاگر استخوان اطراف ریشه تا حد زیادی از دست رفته باشد، دندان حتی با حل شدن مشکل کانال ممکن است توان تحمل بار را از دست داده باشد. موضوع اصلی در اینجا حفظ استخوان باقی‌مانده است.
  • مشکل در نفس کشیدن یا بلعیدن، تورم صورت یا گردن که به‌سرعت بزرگ می‌شوداین موضوعِ درمان اورژانسی است، نه برنامه‌ریزی درمان مجدد. NHS در چنین وضعیتی، و همچنین اگر مشکل در حرف زدن، تورم یا درد چشم، مشکل ناگهانی در بینایی، تورم گسترده درون دهان یا باز نشدن دهان وجود داشته باشد، می‌خواهد به اورژانس مراجعه شود؛ در ترکیه با ۱۱۲ تماس بگیرید.

درمان مجدد ریشه چگونه انجام می‌شود

ترتیب زیر بر مراحلی تکیه دارد که AAE توصیف می‌کند. تعداد جلسات و مدت بسته به ساختار دندان، نوع پرکردگی قدیمی و وضعیت التهاب تغییر می‌کند.

  1. 1

    تشخیص: منشأ مشکل جست‌وجو می‌شود

    دندان‌پزشک سابقه درد دندان، زمان انجام عصب‌کشی و ترمیم رویی را می‌پرسد؛ آزمون‌های ضربه و فشار، اندازه‌گیری پاکت لثه و عکس رادیولوژی انجام می‌دهد. در صورت گمان به کانال از قلم افتاده یا ترک ممکن است توموگرافی با پرتو مخروطی بخواهد. پرسش اصلی این است که مشکل درون کانال است یا در ساختار ریشه.

  2. 2

    بی‌حسی و ایزوله کردن

    ناحیه با بی‌حسی موضعی بی‌حس می‌شود. دندان برای محافظت از بزاق و باکتری‌های دهان با پوشش لاستیکی (رابردم) احاطه می‌شود.

  3. 3

    ورود دوباره به دندان

    برای رسیدن به کانال‌ها روی دندان باز می‌شود. اگر روی دندان روکش باشد، گاهی از درون روکش وارد می‌شوند و گاهی ناچار باید روکش و پست درون کانال برداشته شود. این مرحله ممکن است دشوارترین و طولانی‌ترین بخش کار باشد.

  4. 4

    برداشتن پرکردگی قدیمی و جست‌وجوی کانال‌ها

    پرکردگی قدیمی کانال برداشته می‌شود. به گفته AAE، دندان‌پزشک در این مرحله دندان را از نظر کانال اضافه یا عفونت تازه با دقت بررسی می‌کند. پیدا شدن کانالی که از قلم افتاده ممکن است توضیح دهد چرا درمان اول جواب نداده است.

  5. 5

    پاک‌سازی، شکل‌دهی و ضدعفونی

    کانال‌ها دوباره پاک و شکل‌دهی می‌شوند؛ بخش بزرگ پاک‌سازی را محلول‌های شست‌وشویی انجام می‌دهند که درون کانال ریخته می‌شوند. اگر عفونت شدید باشد، ممکن است مدتی دارو در کانال‌ها گذاشته و دندان موقتاً بسته شود و درمان در جلسه بعد کامل شود.

  6. 6

    پر کردن دوباره کانال‌ها

    کانال‌های پاک‌شده دوباره پر می‌شوند و روی دندان با پرکردگی موقت بسته می‌شود.

  7. 7

    ترمیم دائمی

    دندان در مدت کوتاهی با پرکردگی دائمی یا روکش بسته می‌شود. در پژوهش Ng و همکاران، وجود روکش ریختگی به‌جای پوشش موقت روی دندان یکی از عواملی بود که خطر از دست رفتن دندان را کم می‌کرد. ماه‌ها صبر با پوشش موقت، شانس جواب دادن درمان مجدد را پایین می‌آورد.

جایگزین‌های درمان مجدد

AAE در کنار درمان مجدد، جراحی نوک ریشه و کشیدن دندان را هم گزینه می‌داند. ترتیب درست اغلب از کم‌تهاجمی‌ترین شروع می‌شود، اما وضعیت دندان ممکن است این ترتیب را تغییر دهد.

01

جراحی نوک ریشه (اپیکواکتومی)

به‌جای باز کردن دوباره کانال از بالا، نوک ریشه و بافت ملتهب اطرافش از راه پنجره کوچکی که در لثه باز می‌شود پاک می‌شود و نوک ریشه از سمت انتها بسته می‌شود. در دندان‌هایی که روکش سالم یا پست بلندی دارند برجسته می‌شود. گاهی همراه با درمان مجدد و پس از آن هم انجام می‌شود.

02

کشیدن دندان و ایمپلنت

اگر ریشه ترک داشته باشد، سوراخ‌شدگی ترمیم‌نشدنی باشد یا دندان با وجود درمان‌های مکرر بهبود نیابد، کشیدن دندان و ایمپلنت مطرح می‌شود. یک مرور نظام‌مند سال ۲۰۰۷ نشان داد که میزان ماندن بلندمدت روکش تکی روی ایمپلنت و دندان‌هایی که عصب‌کشی اول و ترمیم شده‌اند مشابه است و هر دو از بریج برترند.

03

کشیدن دندان و بریج

دندان‌های دو طرف جای خالی تراش داده می‌شوند و رویشان بریج ساخته می‌شود. در همان مرور، میزان ماندن بلندمدت بریج‌ها پایین‌تر از ایمپلنت و دندان عصب‌کشی‌شده بود؛ اگر دندان‌های مجاور از قبل روکش داشته باشند، باز هم ممکن است گزینه‌ای معقول باشد.

04

کشیدن و خالی گذاشتن

ممکن است، اما در مرور ۲۰۰۷ داده‌های محدود مطرح می‌کردند که وقتی جای خالی پر نشود، پیامدهای مربوط به تصور فرد از خودش و زندگی روزمره‌اش بدتر از گزینه‌های دیگر است. جابه‌جا شدن دندان‌های مجاور و بلندتر شدن دندان مقابل هم ممکن است با گذشت زمان دیده شود.

05

پیگیری

در دندانی که علامتی ندارد و ضایعه نوک ریشه کوچکی دارد، گاهی دندان‌پزشک و بیمار با هم تصمیم می‌گیرند مدتی پیگیری کنند. این تصمیم باید با عکس‌های رادیولوژی کنترل منظم همراه باشد؛ اگر ضایعه بزرگ‌تر شود، برنامه تغییر می‌کند.

خطرهای درمان مجدد و تصمیم‌های نادرست رایج

درمان مجدد در بیشتر دندان‌ها قدمی امن و منطقی است، اما محدودیت‌هایی دارد. این‌ها را می‌نویسیم تا نزد هر دندان‌پزشکی که رفتید بتوانید درباره‌شان صحبت کنید.

ممکن است جواب ندهد

در پژوهش‌ها در حدود یک‌پنجم دندان‌های درمان مجددشده نوک ریشه کامل بهبود نیافت. ناحیه‌ای که در درمان اول به آن دسترسی نبوده ممکن است در تلاش دوم هم دسترسی‌ناپذیر باشد. از ابتدا صحبت کنید که در صورت شکست قدم بعدی چیست، جراحی نوک ریشه یا کشیدن دندان.

ممکن است هنگام برداشتن پست یا روکش به ریشه آسیب برسد

برداشتن پست درون کانال یا روکش ممکن است به دندان فشار بیاورد؛ ریشه ممکن است ترک بخورد یا سوراخ شود. در پژوهش ۲۰۱۱، سوراخ‌شدگی‌ای که از پیش در دندان‌های درمان مجددشده ایجاد شده بود یکی از عوامل افزایش خطر از دست رفتن دندان بود.

تصمیم به درمان مجدد بدون دیدن ترک

ترک طولی ریشه در عکس رادیولوژی ساده اغلب دیده نمی‌شود. شروع درمان مجدد وقتی نشانه‌ای مانند پاکت باریک و عمیق در یک نقطه وجود دارد، ممکن است هم وقت و هم استخوان را از دست بدهد.

به تأخیر انداختن ترمیم پس از درمان مجدد

کیفیت ترمیم هم در درمان اول و هم در درمان مجدد از عوامل تعیین‌کننده موفقیت است. دندانی که کانالش دوباره درمان شده و ماه‌ها با پرکردگی موقت رها شود، ممکن است دوباره باکتری بگیرد.

منتظر گذاشتن ضایعه نوک ریشه چون درد ندارد

در دندانی که بافت عصبی‌اش برداشته شده، التهاب ممکن است بی‌درد پیش برود. ضایعه‌ای که در عکس کنترل بزرگ‌تر می‌شود، حتی بدون درد هم باید با دندان‌پزشکتان بررسی شود.

پس از درمان مجدد چه انتظاری داشته باشید

روزهای نخست پس از درمان مجدد شبیه عصب‌کشی اول است. اما بهبود استخوان نوک ریشه ماه‌ها طول می‌کشد و فقط با عکس رادیولوژی کنترل قابل پیگیری است.

  1. روز درمان و چند روز بعد

    پس از برطرف شدن بی‌حسی ممکن است دندان حساس باشد و گاز گرفتن ناراحت‌کننده باشد. NHS می‌نویسد پس از عصب‌کشی ممکن است ناحیه متورم و حساس حس شود، این ظرف چند هفته بهتر می‌شود و می‌توان پاراستامول یا ایبوپروفن مصرف کرد.

  2. میان جلسات

    اگر درمان به چند جلسه کشیده شود، دندان با پرکردگی موقت بسته می‌ماند. در این دوره گاز نزدن خوراکی‌های سفت با آن سمت به محافظت از پرکردگی موقت و دندان کمک می‌کند.

  3. ترمیم دائمی

    پس از پر شدن دوباره کانال، بستن دندان با پرکردگی دائمی یا روکش نباید به تأخیر بیفتد.

  4. عکس‌های رادیولوژی کنترل

    در پژوهش Ng و همکاران دندان‌های درمان مجددشده با کنترل سالانه ۲ تا ۴ سال پیگیری شدند. دندان‌پزشکتان ممکن است برای دیدن کوچک شدن یا نشدن ضایعه در فاصله‌های مشابه تصویر بخواهد؛ بهبود کامل ممکن است بیش از یک سال طول بکشد.

در این موارد صبر نکنید

  • مشکل در نفس کشیدن یا بلعیدن، تورم صورت یا گردن که به‌سرعت بزرگ می‌شود. بدون معطلی با ۱۱۲ تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین اورژانس بروید.
  • تورم و تب میان جلسات. ممکن است شعله‌ور شدن میان جلسات باشد؛ همان روز با دندان‌پزشکتان تماس بگیرید.
  • درد به‌جای کم شدن طی چند روز بیشتر می‌شود. به دندان‌پزشکتان خبر دهید؛ ممکن است معاینه لازم باشد.
  • پرکردگی موقت افتاد یا شکست. اگر کانال باز بماند ممکن است دوباره باکتری بگیرد. در مدت کوتاهی به دندان‌پزشکتان مراجعه کنید.
  • تاول ترشح‌دار روی لثه برگشته است. ممکن است مطرح کند که التهاب نوک ریشه ادامه دارد؛ عکس رادیولوژی کنترل لازم است.

چه چیزی هزینه را تعیین می‌کند

در اینجا عددی نمی‌دهیم، چون دامنه درمان مجدد از دندانی به دندان دیگر بسیار تغییر می‌کند. اقلامی که قیمت را تعیین می‌کنند این‌هاست:

نوع دندان و تعداد کانال
درمان مجدد یک دندان جلوی تک‌ریشه با یک دندان آسیاب سه یا چهارکاناله یک کار نیست؛ مدت و تعداد جلسات فرق می‌کند.
نیاز به برداشتن
اگر برداشتن پست درون کانال یا روکش رویی لازم باشد، کار طولانی‌تر می‌شود و روکش هم باید دوباره ساخته شود.
تصویربرداری و متخصص
توموگرافی سه‌بعدی و انجام کار زیر میکروسکوپ توسط متخصص اندودنتیکس بر دامنه کار اثر دارد.
ترمیم دائمی
پرکردگی دائمی یا روکشی که پس از درمان مجدد ساخته می‌شود، بخش مهمی از هزینه کل است.
قدم بعدی در صورت شکست
اگر درمان مجدد جواب ندهد، ممکن است جراحی نوک ریشه یا کشیدن دندان و گذاشتن ایمپلنت به‌جایش مطرح شود. هنگام تصمیم‌گیری این احتمال را هم در نظر بگیرید.

پرسش‌های رایج

آیا عصب‌کشی را می‌شود دوباره انجام داد؟

بله. به این درمان مجدد ریشه یا عصب‌کشی ثانویه می‌گویند. پرکردگی قدیمی برداشته می‌شود، کانال‌ها دوباره پاک و پر می‌شوند و روی دندان با ترمیمی دائمی بسته می‌شود. اگر ریشه ترک نداشته باشد و بافت دندانی کافی بالای آن مانده باشد، نخستین گزینه برای حفظ دندان است.

میزان موفقیت درمان مجدد ریشه چقدر است؟

در یک مرور نظام‌مند سال ۲۰۰۸ میزان موفقیت ترکیبی ۷۷ درصد یافت شد. در یک پژوهش آینده‌نگر سال ۲۰۱۱، بهبود کامل نوک ریشه با ۸۰ درصد نزدیک به ۸۳ درصدِ درمان اول بود و حدود ۹۵ درصد دندان‌ها پس از ۴ سال در دهان بودند. اگر در نوک ریشه ضایعه بزرگ، مسیر ترشح یا سوراخ‌شدگی باشد، این میزان پایین می‌آید.

درمان مجدد بهتر است یا جراحی نوک ریشه؟

شواهد محدود است. بر اساس مرور Cochrane، جراحی ممکن است در سال اول کمی بهتر به نظر برسد، اما در پیگیری ۴ ساله نتایج مشابه است. انتخاب اغلب به ساختار دندان بستگی دارد: اگر کانال را بتوان از بالا راحت باز کرد درمان مجدد، و اگر دندان پست بلند و روکش تازه دارد جراحی برجسته‌تر است.

درمان مجدد انجام دهم یا دندان را بکشم و ایمپلنت بگذارم؟

اگر ریشه سالم باشد و بافت دندانی کافی بالایش مانده باشد، منطقی است ابتدا برای حفظ دندان تلاش شود؛ اگر شکست بخورد، گزینه ایمپلنت همچنان هست. اگر در ریشه ترک طولی، سوراخ‌شدگی ترمیم‌نشدنی یا تحلیل پیشرفته استخوان باشد، انتظار از درمان مجدد پایین است و زمانی که می‌گذرد ممکن است به از دست رفتن استخوان بینجامد. یک مرور سال ۲۰۰۷ میزان ماندن بلندمدت روکش روی ایمپلنت و دندانی که عصب‌کشی اول شده را مشابه یافت؛ دندان‌های درمان مجددشده در این مقایسه وارد نشده بودند.

درمان مجدد چند جلسه طول می‌کشد؟

بسته به ساختار دندان، دشواری برداشتن پرکردگی قدیمی و پست و وضعیت عفونت تغییر می‌کند. اگر لازم باشد در کانال‌ها دارو گذاشته شود و صبر شود، درمان به چند جلسه کشیده می‌شود. NHS می‌نویسد عصب‌کشی معمولاً ۲ نوبت یا بیشتر لازم دارد.

آیا درمان مجدد از درمان اول دردناک‌تر است؟

کار با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. پس از آن ممکن است چند روز حساسیت باشد. اگر پیش از درمان درد یا تورم شدید وجود داشته باشد، احتمال شعله‌ور شدن میان جلسات ممکن است بیشتر باشد؛ در این حالت دندان‌پزشکتان کنترل درد را جداگانه برنامه‌ریزی می‌کند.

آیا باید روکشم را بردارند و دوباره بسازند؟

همیشه نه. گاهی از راه سوراخی که از درون روکش باز می‌شود می‌توان به کانال‌ها رسید و سوراخ بسته می‌شود. اگر لبه روکش باز شده باشد، زیرش پوسیدگی باشد یا نتوان با اطمینان از درون روکش به کانال‌ها رسید، باید روکش برداشته و دوباره ساخته شود. اگر پست بلندی وجود داشته باشد، می‌توان درباره جراحی نوک ریشه به‌عنوان جایگزین صحبت کرد.

دندان درمان مجددشده چقدر دوام می‌آورد؟

نمی‌توان مدت قطعی گفت. در پژوهش Eastman، میزان ماندن ۴ ساله دندان‌های درمان مجددشده در دهان حدود ۹۵ درصد بود. وجود روکش محکم روی دندان، وجود دندان مجاور در هر دو طرف و نبود درد پیش از درمان در میان عواملی بودند که شانس ماندن طولانی دندان را بیشتر می‌کردند.

پیش از درمان مجدد چه چیزهایی را باید به دندان‌پزشک بگویم؟

بگویید عصب‌کشی کی و توسط چه کسی انجام شده، عکس‌های رادیولوژی قدیمی‌تان را اگر دارید، درد با گاز گرفتن می‌آید یا خودبه‌خود، روی لثه تاول هست یا نه، میان جلسات تورم داشته‌اید یا نه، دیابت دارید یا کورتون مصرف می‌کنید و آیا دندان پیش‌تر شکسته است یا نه. بیشتر این اطلاعات در میان عواملی هستند که بر موفقیت اثر می‌گذارند.

منابع

صفحات مرتبط

گام بعدی

رادیوگرافی خود را بفرستید تا گزینه‌ها را با هم بررسی کنیم.

تصویر سی‌بی‌سی‌تی یا پانورامیک خود را بفرستید. ظرف ۲۴ ساعت می‌نویسیم کدام گزینه برای دندان شما واقع‌بینانه است.

درخواست ارزیابی
درخواست