راه‌حل‌های موقت برای دندان ازدست‌رفته: تا رسیدن به راه‌حل دائمی چه کنیم؟

وقتی دندانی از دست می‌رود، معمولاً اولین سؤال این نیست که «حالا چه می‌شود»، بلکه این است که «آیا باید فوراً کاری بکنم؟». پاسخ اغلب منفی است: پیش از تصمیم درباره راه‌حل دائمی، ممکن است لازم باشد منتظر بهبود بمانید، گزینه‌ها را بسنجید و گاهی نظر دوم بگیرید. اینکه در این مدت انتظار چطور با جای خالی کنار بیایید، موضوع جداگانه‌ای است.

اثر جای خالی به محل دندان بستگی دارد. جای خالی در ناحیه جلو بلافاصله بر ظاهر و گفتار اثر می‌گذارد؛ همان‌طور که انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (American Dental Association) اشاره می‌کند، دندان‌های ازدست‌رفته می‌توانند بر گفتار و جویدن اثر بگذارند. جای خالی یک دندان آسیاب در ناحیه عقب از بیرون دیده نمی‌شود، اما ممکن است الگوی جویدن را تغییر دهد.

ظاهر تنها چیزی نیست که با گذشت زمان تغییر می‌کند. اگر جای خالی مدت طولانی باز بماند، دندان‌های مجاور ممکن است آهسته به سمت آن جابه‌جا شوند و دندان مقابل نیز به سمت فضای خالی بلندتر شود. این به آن معنا نیست که باید فوراً راه‌حل موقت بگیرید؛ چند هفته انتظار اغلب مشکلی ایجاد نمی‌کند. آنچه تغییر می‌کند فوریت است که هرچه انتظار طولانی‌تر شود بیشتر می‌شود.

اگر دندان کشیده شده باشد، خود حفره کشیدن دندان هم در حال طی کردن یک روند است. همان‌طور که در صفحه «پس از کشیدن دندان» توضیح داده‌ایم، در روزهای اول حفره التیام می‌یابد و در ماه‌های بعد استخوان زیر آن دوباره شکل می‌گیرد. هنگام انتخاب راه‌حل موقت باید این برنامه زمانی التیام را هم در نظر گرفت؛ برای مثال، دندان مصنوعی‌ای که روی حفره تازه قرار می‌گیرد پس از مدت انتظاری که دندان‌پزشک شما تعیین می‌کند گذاشته می‌شود.

وجه مشترک راه‌حل‌های موقت این است که دائمی نیستند: هیچ‌کدام به دستکاری دائمی دندان مجاور یا قرار دادن چیزی در استخوان نیاز ندارند. همین آن‌ها را برگشت‌پذیر می‌کند، اما برای استفاده طولانی‌مدت هم طراحی نشده‌اند؛ در استفاده روزمره فرسوده می‌شوند، ممکن است مرتب نیاز به تنظیم داشته باشند و برخی فقط برای مدت کوتاه در نظر گرفته می‌شوند.

زمان رفتن به سراغ تصمیم دائمی از فردی به فرد دیگر فرق می‌کند، اما تصمیمی نیست که بشود تا ابد به تعویق انداخت. چون تغییرات استخوان در ماه‌های اول سریع‌تر رخ می‌دهد، صحبت با دندان‌پزشک در این دوره گزینه‌ها را باز نگه می‌دارد. زمان‌بندی ایمپلنت را در صفحه «پس از کشیدن دندان چقدر باید برای ایمپلنت صبر کرد» بررسی کرده‌ایم. اینکه در ایمپلنت کلاسیک ابتدا دندان موقت و ماه‌ها بعد دندان دائمی گذاشته می‌شود، اما در پروتکل Implant72 دندان‌هایی که روز سوم ثابت می‌شوند دندان‌های ثابت نهایی هستند، را جداگانه در صفحه «دندان موقت یا دندان دائمی؟» توضیح داده‌ایم.

خود جای خالی بو ایجاد نمی‌کند، اما اطراف آن ممکن است به فضایی تبدیل شود که تمیز کردنش دشوار است. روی سطح دندان‌های مجاور که رو به جای خالی است، باقی‌مانده غذا راحت‌تر جمع می‌شود و اگر به‌طور منظم تمیز نشود، هم طعم بدی در دهان ایجاد می‌کند و هم ممکن است به التهاب لثه بینجامد. این به آن معنا نیست که باید راه‌حل موقت بگذارید؛ یعنی کافی است جای خالی را هر روز با نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی تمیز کنید.

فهرست‌های زیر عواملی را نشان می‌دهند که واقعاً تعیین می‌کنند چقدر سریع به راه‌حل موقت نیاز دارید.

مراحل زیر ترتیبی را نشان می‌دهند که هنگام انتخاب گزینه موقت مناسب برای شما دنبال می‌شود.

1. 1

   نیاز خود را به دندان‌پزشک بگویید

   اگر قرار است دندان کشیده شود، این را پیش از کشیدن و اگر کشیده شده، در اولین فرصت بگویید؛ برخی راه‌حل‌های موقت را می‌توان همان روز آماده کرد.

2. 2

   توافق درباره جنس و نوع

   با دندان‌پزشک خود صحبت می‌کنید که کدام راه‌حل موقت (فلیپر، بریج چسبنده یا دندان مصنوعی همان روز) برای شما مناسب است و از چه جنسی ساخته شود. این انتخاب به محل دندان، مدت استفاده و عادت‌های روزمره شما بستگی دارد.

3. 3

   قالب‌گیری یا اسکن

   دندان‌پزشک با ماده قالب‌گیری معمولی یا با اسکن دیجیتال از دهان شما قالب می‌گیرد. این کار باعث می‌شود راه‌حل موقت دقیقاً در دهانتان جا بیفتد.

4. 4

   تحویل و امتحان ظرف چند روز

   دندان‌های مصنوعی که سریع آماده می‌شوند معمولاً ظرف چند روز تحویل داده می‌شوند. اگر هنگام امتحان نقطه‌ای آزاردهنده باشد، دندان‌پزشک در همان جلسه آن را تنظیم می‌کند.

5. 5

   دوره عادت کردن در روزهای اول

   داشتن چیزی تازه در دهان ممکن است در روزهای اول عجیب به نظر برسد؛ صحبت کردن و جویدن ظرف چند روز عادی می‌شود.

6. 6

   تصمیم دائمی را به تأخیر نیندازید

   در مدتی که از راه‌حل موقت استفاده می‌کنید، صحبت درباره گزینه‌های دائمی با دندان‌پزشک را به تعویق نیندازید؛ تغییرات استخوان در ماه‌های اول سریع‌تر رخ می‌دهد.

گزینه‌های زیر رقیب یکدیگر نیستند؛ بسته به محل دندان، مدت انتظار و وضعیت دهان شما، ممکن است یکی از دیگری مناسب‌تر باشد. دندان‌پزشک شما تصمیم می‌گیرد کدام مناسب شماست.

موارد زیر مشکلاتی رایج و به‌راحتی قابل‌پیشگیری هنگام استفاده از راه‌حل موقت هستند.

روند زیر، مسیری را که پس از گرفتن راه‌حل موقت انتظار می‌رود توضیح می‌دهد.

1. چند روز اول

   صحبت کردن و جویدن ممکن است ناآشنا به نظر برسد. با غذاهای نرم شروع کنید و به‌تدریج به تغذیه عادی برگردید.

2. هفته اول

   تنظیم‌های کوچک در این دوره انجام می‌شود؛ اگر نقطه‌ای فرو می‌رود یا درد می‌کند، به دندان‌پزشک خبر دهید و خودتان سعی نکنید آن را درست کنید.

3. چند ماه اول

   حفره کشیدن دندان و در صورت وجود، استخوان به التیام ادامه می‌دهند؛ در این مدت ممکن است لازم باشد راه‌حل موقت تنظیم یا تعویض شود.

4. زمان تصمیم دائمی

   در این دوره که تغییرات استخوان در سریع‌ترین حالت است، درباره گزینه‌های دائمی با دندان‌پزشک خود صحبت کنید؛ مدت انتظار از فردی به فرد دیگر فرق می‌کند.

این صفحه فهرست قیمت نیست و گزینه‌ها را توضیح می‌دهد. با این حال، عواملی که تعیین می‌کنند کدام راه‌حل موقت به شما پیشنهاد شود این‌ها هستند:

محل دندان ازدست‌رفته

نیازها در ناحیه جلو و عقب متفاوت است؛ در جلو ظاهر و در عقب تعادل جویدن اهمیت بیشتری دارد.

تعداد دندان‌های ازدست‌رفته

نبود یک دندان و نبود چند دندان به راه‌حل‌های موقت متفاوتی نیاز دارد.

مدت انتظار

انتظار چندهفته‌ای و روندی که ماه‌ها طول می‌کشد، گزینه‌های متفاوتی را منطقی می‌کنند.

وضعیت التیام حفره کشیدن دندان

حفره تازه و ناحیه‌ای که کاملاً التیام یافته، زمان و نحوه گذاشتن راه‌حل موقت را تغییر می‌دهند.