İmplantlı dişlərə necə qulluq edilir?

Təbii dişin kökü sümüyə birbaşa yapışmır. Kök ilə sümük arasında periodontal bağ adlanan nazik birləşdirici toxuma yastığı var. Bu yastıq həm çeynəmə qüvvəsini yayır, həm də zəngin qan axını daşıyır; iltihabla mübarizə aparan hüceyrələr bölgəyə həmin damarlar vasitəsilə sürətlə çatır. İmplantda belə yastıq yoxdur; implant sümüyə birbaşa toxunur.

Fərq diş ətində də davam edir. Təbii diş kökünü əhatə edən kollagen liflər kökü manjet kimi qavrayır və səthə perpendikulyar uzanır; bu düzülüş bakteriyaların aşağı enməsini çətinləşdirən real baryerdir. İmplant səthində isə liflər səthə paralel uzanır və eyni sıxlıqda bağlanmır. Nəticə budur: implant ətrafındakı diş əti örtüyü təbii dişinkindən daha keçiricidir.

Bunun əvəzi qulluq laqeyd buraxıldıqda üzə çıxır. Eyni miqdarda ərp implant ətrafında daha sürətli sümük itkisinə səbəb olur. Avropa Periodontologiya Federasiyası bunu açıq yazır: implant ətrafındakı xəstəlik toxumanı və sümüyü parodontitdən xeyli sürətlə dağıdır, müalicəsi də daha çətindir. Bu, implantın zəif olduğu demək deyil; təmizliyin gecikməni bağışlamadığı deməkdir.

İkinci fərq üst konstruksiyanın formasından gəlir. Tam ağız sabit protezi ayrı-ayrı dişlərdən ibarət deyil; bir neçə implantın daşıdığı birhissəli körpüdür. Dişlərin arasında adi mənada boşluq yoxdur; bunun əvəzinə körpünün gövdəsi ilə diş əti arasında nazik aralıq saxlanılır və təmizlənməli olan əsas yer budur. Fırçanın tükləri həmin aralığa girmir. Adi diş sapı da ayrı-ayrı dişlər üçün nəzərdə tutulub; onu körpünün altına yandan salıb əvvəldən axıra qədər keçirmək lazımdır.

Üçüncü fərq ən məkrlisidir: hiss etmirsiniz. Təbii dişdə kariyes ağrı verir, soyuğa həssaslıq sizi həkimə göndərir. İmplantın içində sinir yoxdur; körpünün altında həftələrlə yığılan ərp sizə heç nə hiss etdirmir. Xəbərdarlıq dişdən deyil, diş ətindən gəlir və tək bir əlamətlə başlayır: fırçalayarkən və ya dişarası fırçanı keçirərkən görünən qanaxma.

Üç fərq bir nəticəyə gətirir. Sabit dişlərə keçdikdə qulluq yükü azalmır, yerini dəyişir. Kariyes problemi bitir, protez yapışdırıcısı bitir, gecə stəkana qoyulan çıxan protez bitir; əvəzində gündə on dəqiqəlik sistemli körpü altı təmizliyi və altı ayda bir klinik kontrol gəlir. Klinikadan çıxmazdan əvvəl hansı qalınlıqda dişarası fırça istifadə edəcəyinizi və super flossu haradan keçirəcəyinizi protezinizin üzərində göstəririk.

Gündəlik proqram hamı üçün eynidir. Dəyişən kontrol müayinələrinin tezliyi və işə düşən əlavə tədbirlərdir. İkinci siyahıda özünüzü görürsünüzsə, təqviminiz sıxlaşır.

Ardıcıllıq vacibdir: əvvəlcə mexaniki təmizlik, sonra yuma, ən sonda fırçalama. Tərs ardıcıllıqla etsəniz, körpünün altında qalan ərpi heç nə götürmür.

1. 1

   Dişarası fırça: əsas iş buradadır

   Ucunda xırda silindrik tükləri olan saplı kiçik fırça. İmplantların arasından və körpünün altındakı aralıqdan üfüqi salınır, bir neçə dəfə irəli-geri hərəkət etdirilir. Qalınlıq həlledicidir: aralığa zorlamadan girən, amma boş da qalmayan ölçü düzgündür. Nömrəni klinikada biz müəyyən edirik və yazılı veririk.

2. 2

   Super floss: körpünün altından əvvəldən axıra keçirin

   Super floss üç hissəli diş sapıdır. Bərk uclu birinci hissə körpünün altından iynə kimi keçirilir, ortadakı qabarıq süngərvari hissə gövdə ilə diş əti arasındakı geniş səthi silir, nazik hissə implantın boynunu sarır. Körpünün bir ucundan girib digər ucuna qədər hissə-hissə irəliləyin.

3. 3

   İrriqator: qalanı yuyub aparır

   Təzyiqli nazik su axını körpünün altına yandan tutulur və yavaş-yavaş boydan-boya gəzdirilir. İrriqator mexaniki təmizliyi əvəz etmir, onun ardınca gəlir: qoparılan qalıqları çölə atır, diş əti cibini yuyur. Aşağı təzyiqlə başlayın, diş əti alışdıqca artırın.

4. 4

   Fırçalama: diş əti xəttindən

   Gündə iki dəfə, yumşaq tüklü fırça və flüorlu pasta ilə. Tüklərin ucunu diş ətinin körpü ilə birləşdiyi kənar xəttə yerləşdirin, kiçik dairəvi hərəkətlərlə təmizləyin. Aşındırıcı ağardıcı pastalardan uzaq durun; onlar üst konstruksiyanın parlaq səthini cızır və cızılmış səth daha çox ərp saxlayır.

5. 5

   Axşam tam dövrə, səhər qısa dövrə

   Səhər fırçalamaq kifayətdir. Axşam tam proqram: dişarası fırça, super floss, irriqator, fırçalama. Gecə ərzində tüpürcək axını azalır və bakteriyalar ən rahat həmin saatlarda çoxalır; əsas təmizlik yatmazdan əvvəl ediləndir.

6. 6

   Altı ayda bir klinik kontrol müayinəsi

   Kontrol müayinəsində diş əti cibi ölçülür, qanaxmanın olub-olmadığına baxılır, sizin çata bilmədiyiniz bərk çöküntü implant üçün uyğun ucluqlarla təmizlənir və üst konstruksiyanın vintləri yoxlanılır. İldə bir dəfə görüntüləmə aparırıq; sümük səviyyəsindəki dəyişiklik yalnız rentgen şəklində görünür.

Bu vasitələr bir-birini əvəz etmir, fərqli səthləri təmizləyir. Hansının sizin körpünüzdə əsas işi görəcəyini protezin forması müəyyən edir.

İmplantın itirilməsinə səbəb olan çox vaxt cərrahiyyə deyil, illər sonra səssizcə irəliləyən bu iltihabdır. Erkən mərhələsi geri dönür, gec mərhələsi çətin müalicə olunur. Həlledici olan fərqi nə qədər erkən görməyinizdir.

İlk günlərdə təmizlik ehtiyatlı və məhduddur; sağalma irəlilədikcə proqram tam formasına keçir. Aşağıdakı təqvimi klinikadan çıxarkən yazılı şəkildə veririk.

1. İlk günlər

   Cərrahi bölgəni yormuruq. Yumşaq fırça ilə ehtiyatlı təmizlik, klinikada tövsiyə olunan ağız yaxalayıcısı və ilıq duzlu su ilə yaxalama kifayətdir. Dişarası fırçanı və irriqatoru bu günlərdə istifadə etmirsiniz.

2. İlk həftə

   Şişkinlik geriləyir, diş əti oturmağa başlayır. Fırçalamanı diş əti xəttinə qədər genişləndirirsiniz. İrriqatoru ən aşağı təzyiqdə, həkimin icazə verdiyi gün işə salırıq.

3. İlk ay

   Diş əti yeni formasına oturur və tam proqram başlayır: dişarası fırça, super floss, irriqator, gündə iki dəfə fırçalama. Bu dövrdə kontrol müayinəsi təyin edirik; təmizliyi bizim yanımızda etməyinizi xahiş edib, çatışmayan bölgəni göstəririk.

4. İlk il və sonrası

   Altı ayda bir kontrol, ildə bir görüntüləmə. İlk ilin rentgen şəkli istinad olur; sümük səviyyəsindəki ən kiçik dəyişikliyi bu müqayisə ilə görürük. Siqaret çəkirsinizsə və ya keçmişdə irəliləmiş diş əti xəstəliyiniz olubsa, fasilə üç aya endirilir.

5. Üst konstruksiyaya qulluq

   Üzlük səthi zamanla aşınır, bərkidici vintlər boşalır. Lazım olduqda üst konstruksiya çıxarılıb təmizlənir və yenidən taxılır; bu, qulluğun adi hissəsidir.

Bu səhifədə rəqəm vermirik. Qulluğun illik yükü pasiyentdən pasiyentə dəyişir və müalicə planınızla birlikdə maddə-maddə yazılı paylaşılır. Aşağıdakılar məbləği müəyyən edən maddələrdir:

Kontrol müayinələrinizin tezliyi

Standart proqram altı ayda bir kontroldur. Siqaret çəkirsinizsə, keçmişdə irəliləmiş diş əti xəstəliyi keçirmisinizsə və ya qan şəkəriniz qeyri-sabitdirsə, fasilə üç aya endirilir və illik kontrol sayı iki dəfə artır.

Görüntüləmə

İldə bir dəfə çəkilən rentgen şəkli sümük səviyyəsini izləməyin yeganə yoludur. Risk qrupundasınızsa, daha tez-tez gündəmə gəlir.

Gecə kapasının lazım olub-olmaması

Dişləri sıxma aşkarlanarsa, ölçü götürülüb fərdi kapa hazırlanır. Kapa zamanla aşınır və yenilənir; planlaşdırıla bilən maddədir.

Üst konstruksiyaya qulluq

İllər ərzində üst konstruksiyanın çıxarılıb təmizlənməsi, vintin dəyişdirilməsi və ya üzlüyün təmiri gündəmə gəlir. Əhatəsini üst konstruksiyanın materialı müəyyən edir; istifadə etdiyimiz materialı əvvəlcədən yazılı paylaşırıq.

Laqeydliyin bədəli

Periimplantitin müalicəsi qulluqdan bahadır; sümük itkisi irəliləsə, cərrahi müdaxilə gündəmə gəlir. Müntəzəm qulluq ən ucuz maddədir.