Dişi xilas etməyə çalışmaq, yoxsa çəkdirib implant?

Bu iki cümlə bir-birinə oxşayır, amma fərqli suallara cavab verir. «Xilas edilə bilərmi» texniki sualdır: əlimizdəki metodlarla bu diş bu gün bərpa edilə bilərmi. «Xilas etməyə dəyərmi» başqa şey soruşur: həmin xilasetmə sizə neçə il qazandırır, bu müddətdə daha neçə dəfə müdaxilə lazım olur və uğursuz olduqda geriyə nə qalır. Dişin birinci suala «bəli», ikincisinə «o qədər də yox» cavabı verməsi tez-tez rastlaşdığımız vəziyyətdir.

Qərarı altı meyar müəyyən edir. Birincisi diş əti səviyyəsindən yuxarıda nə qədər sağlam toxuma qalmasıdır; yeni tacın bərkiyəcəyi divar yoxdursa, restavrasiya qısaömürlü olur. İkincisi kökün bütövlüyüdür: kökdə uzununa çat varsa, bakteriyalar üçün bağlanması mümkün olmayan yol açılır və heç bir müalicə onu bağlamır. Üçüncüsü sümük dəstəyi, yəni kökü saxlayan sümüyün nə qədərinin hələ yerində durmasıdır.

Dördüncüsü çox vaxt nəzərdən qaçır: dişin ağızda hansı işi görməsi. Qarşısında çeynəyəcəyi diş qalmamış azı dişi demək olar ki, heç bir yük daşımır; onu yerində saxlamaq üçün çətin cərrahi müdaxiləyə getməyin əvəzi azdır. Eyni diş körpünün dayaq dişidirsə və ya ön bölgədədirsə, hesab dəyişir. Beşincisi müalicə tarixçəsidir: dəfələrlə açılıb bağlanmış dişdə yeni cəhddən gözlənti ilk cəhddəki qədər yüksək olmur. Altıncısı xərcin zaman ölçüsüdür; bu gün ucuz görünən prosedur iki il sonra dişin çəkilməsi və itirilmiş sümüyün bərpası ilə birləşəndə ümumi məbləği əvvəlcədən verilən düzgün qərarın xərcindən yuxarı qaldıra bilər.

Dişi ağzın qalan hissəsindən ayrı düşünmək də qərar səhvinə yol açır. Problemli diş tək olanda hesab sadədir. Amma beş-altı dişin vəziyyəti şübhəlidirsə, onların hər birini növbə ilə xilas etməyə çalışmaq sizi illərə yayılan təmir zəncirinə sala bilər; onun hər halqasında bir az da sümük, bir az da vaxt gedir. Belə mənzərədə sual «bu diş xilas olacaqmı» deyil, «bu ağzın qarşıdakı on il üçün planı nədir» olur.

Aşağıdakı ayrım müayinə və tomoqrafiyadan sonra dəqiqləşir. Özünüzü ikinci siyahıda görməyiniz dişin dərhal çəkiləcəyi anlamına gəlmir; yalnız xilasetmə cəhdindən gözləniləcək nəticənin kiçildiyini göstərir.

Bu ardıcıllıq müalicə üçün deyil, diaqnoz üçündür. Sonda hansı yolun sizin ağzınız üçün real olduğu və niyə belə olduğu aydınlaşır; qərarı sizin yerinizə vermirik, məlumatı ortaya qoyuruq.

1. 1

   Rentgeninizi göndərin

   Əlinizdə panoram rentgen və ya tomoqrafiya varsa, formadan göndərin. Görüntünü müalicəni aparacaq həkim oxuyur və hansı seçimlərin masada olduğunu 24 saat ərzində yazırıq. Bu addım üçün gəlməyinizə ehtiyac yoxdur.

2. 2

   Müayinə və dişin tarixçəsi

   Qalan sağlam divarları, dişin laxlamasını və diş əti cibinin dərinliyini qiymətləndiririk. Eyni zamanda bu dişin neçə dəfə müalicə olunduğunu müzakirə edirik: təkrarlanan şikayət ilk dəfə yaranan ağrıdan fərqli yozulur.

3. 3

   Üçölçülü təsvir

   Konusvari şüa kompüter tomoqrafiyası kök çatlarını və sümük itkisinin sərhədini adi rentgendən xeyli yaxşı göstərir; buna baxmayaraq, nazik çatlar həmişə görüntüdə əks olunmaya bilər. Qərar əsasən burada dəqiqləşir. Tapıntılar adi rentgenlə aydınlaşmırsa, tomoqrafiyanı görmədən verilən xilasetmə və ya dişin çəkilməsi qərarı natamam məlumata əsaslanır deməkdir.

4. 4

   Tək dişə deyil, bütün ağıza baxırıq

   Problemli dişin qonşularını, qarşı dişlərini və varsa köhnə körpülərinizi birlikdə qiymətləndiririk. Bir dişi xilas etməyin digərlərinin planına necə təsir etdiyini görmədən verilən qərar çox vaxt iki il sonra yenidən gündəmə gəlir.

5. 5

   Seçimləri açıq-aydın müzakirə edirik

   Hər yolun nəyi həll etdiyini, neçə ziyarət tələb etdiyini, uğursuz olarsa geriyə nə qaldığını və zaman ərzində ümumi yükünü izah edirik. Vəziyyətiniz protokolumuza uyğun deyilsə, bunu da deyirik.

Bu yolların heç biri digərindən mütləq üstün deyil; üstünlük ağzın vəziyyətinə görə dəyişir. Düzgün ardıcıllıq ən az müdaxilə tələb edəndən başlayır, çünki həmin pillə uğursuz olduqda digərləri hələ də masada qalır.

Bunları sizi qorxutmaq üçün deyil, hansı həkimə getsəniz də düzgün suallar verə biləsiniz deyə yazırıq. Həkim bunları özü izah etmirsə, siz soruşun.

İki yolun sağalması bir-birinə oxşamır. Dişi yerində saxlayan müalicələrdə bərpa adətən bir neçə gün çəkir. Aşağıdakı gediş dişin çəkilməsi və tam ağız üçün sabit həll seçildikdə keçərlidir.

1. Üç klinik gün

   1-ci gün planlaşdırma, lazım olduqda dişlərin çəkilməsi və implantların yerləşdirilməsi, 2-ci gün sınaqlar, 3-cü gün daimi sabit dişlərinizin bərkidilməsi. Bu müddəti dişsiz keçirmirsiniz; 1-ci gün implantlardan bir neçə saat sonra ilk sınaq dişləriniz taxılır.

2. İlk həftə

   Bir qədər şişkinlik və həssaslıq adi haldır; adətən üçüncü gündən sonra geriləyir. Soyuq tətbiqi və verdiyimiz dərmanlar kifayət edir. Bu dövrdə yumşaq qidalanmağınızı və nahiyəni ehmalca təmizləməyinizi xahiş edirik.

3. İlk üç ay

   Toxumaların sağalması bu dövrdə tamamlanır. Sabit dişləriniz əvvəldən taxılı olduğu üçün gündəlik həyatınız davam edir; yalnız bərk və yapışqan qidalarda diqqətli olmağınızı xahiş edirik. Aralıq kontrol müayinələrini məsafədən də apara bilirik.

4. Uzunmüddətli dövr

   Baxım təbii dişdən çox fərqlənmir: müntəzəm fırçalama, dişarası təmizləmə və illik kontrol müayinəsi. Siqaret və nəzarətsiz qan şəkəri sağalmaya mənfi təsir edir; hər ikisini əvvəlcədən müzakirə edirik.

Bu səhifədə rəqəm vermirik, çünki düzgün rəqəmi yalnız tomoqrafiyanı gördükdən sonra demək olur və iki yolun xərci bir-birindən çox fərqlidir. Rentgeninizi göndərin, həcmi və rəqəmi yazılı şəkildə bölüşək. Qiyməti müəyyən edən maddələr bunlardır:

Seçilən yol

Bir dişi yerində saxlamaq ilə tam ağız üçün sabit həll eyni həcmli işlər deyil. Amma ikisini yan-yana qoymaq da yanıldıcıdır: biri bir dişin, digəri bütün ağzın planını həll edir.

Mənzərəyə neçə dişin daxil olduğu

Tək dişin problemi ilə birdən çox dişin eyni vaxtda itirilmək üzrə olması fərqli planlar deməkdir. Çox vaxt onları birlikdə həll etmək daha az ziyarət və daha az ümumi xərc deməkdir.

Əlavə cərrahi müdaxilənin lazım olub-olmaması

Sümük artırılması və ya sinus lift lazımdırsa, həcm genişlənir. Kortikal sümüyə bərkidilən implantlarla uyğun klinik halların çoxunda bu maddə işə düşmür; işə düşəcəyi hallar da var və bunu əvvəlcədən deyirik.

Zaman ərzində ümumi məbləğ

Bugünkü prosedurun qiyməti hekayənin yarısıdır. Eyni dişə bir neçə dəfə qayıtmaq, sonda yenə dişin çəkilməsinə getmək və arada itirilmiş sümüyü bərpa etmək ümumi məbləği artırır. Tək prosedurun deyil, qarşıdakı illərin hesabını istəyin.