Symptomen

Veranderingen in de mond komen vaak niet van een tand, maar van het weefsel: schimmel, wondjes, kloofjes, verkleuring. Bij mensen met een kunstgebit hangt een deel daarvan rechtstreeks met de prothese samen.

• Kloofjes in de mondhoeken: oorzaak en waarom ze terugkomenEen kloofje in de mondhoek is zelden alleen een vitaminetekort; meestal gaat het om gist en bacteriën. Het verband met een ingezakte beet en een oud kunstgebit.
• Witte plek in de mond die niet weggaat: schimmel of niet?Veegt de witte plek niet weg, dan is het meestal geen schimmel. Wanneer u naar de tandarts gaat, waarom twee weken de grens is en wat u bij een biopt vraagt.
• Rode plek in de mond: onschuldig of laten onderzoeken?De meeste rode plekken in de mond hebben een onschuldige oorzaak. Wanneer de tweewekenregel geldt en wanneer erytroplakie meteen om een biopt vraagt.
• Schimmel in de mond (spruw): oorzaak en waarom het terugkomtSpruw is overgroei van de gist Candida. Waarom het bij kunstgebitdragers vaak als rood gehemelte verschijnt en waarom het kunstgebit mee behandeld moet worden.
• Harde bult in gehemelte of onder de tong: torus of niet?Een botharde bult midden in het gehemelte of onder de tong is meestal een onschuldige torus. Wanneer een harde zwelling wel onderzocht moet worden.
• B12- en ijzertekort: welke klachten in de mond?Een rode, gladde tong, aften en kloofjes kunnen op een B12- of ijzertekort wijzen, ook bij een normaal bloedbeeld. Welke tests u vraagt en wanneer het dringt.
• Tonsilstenen: wit brokje uit de keel, wanneer naar de kno?Tonsilstenen zijn meestal onschuldig en komen vanzelf los. Wat u thuis veilig doet, en welke keelklacht aan één kant u niet als een steen moet afdoen.
• Kloven in de tong: oorzaak, en is het een vitaminetekort?Kloven in de tong zijn meestal een onschuldige gegroefde tong. Hoe u die onderscheidt van een tekort of een landkaarttong, en wanneer onderzoek nodig is.
• Tandafdrukken in de tong: wat zegt de golvende tongrand?Tandafdrukken in de tong zijn zelf onschuldig; de oorzaak telt. Klemmen, slaapapneu of de schildklier, en wanneer een plotseling opgezwollen tong spoed is.
• Wit beslag op de tong: oorzaak en wanneer naar de tandartsWit beslag op de tong is meestal een onschuldige ophoping. Hoe u schimmel, leukoplakie en lichen planus herkent aan drie maatstaven: wegvegen, plaats en duur.
• Dove tong en tintelingen: wanneer is het dringend?Een dove tong komt van de verdovingsprik tot een B12-tekort, van allergie tot migraine. Plotseling doof met een scheve mond of verwarde spraak: bel 112.
• Koortslip: oorzaak, duur en wanneer naar de huisartsEen koortslip geneest meestal binnen 10 dagen vanzelf. Zo onderscheidt u hem van een afte, zo werkt crème echt, en daarom wacht u niet bij oog of baby.
• Plotseling opgezwollen lip: oorzaken en wanneer 112Een dikke lip komt vaak door angio-oedeem: allergie of een bloeddrukmedicijn. Zwellen tong of keel mee of wordt ademen moeilijk, bel dan meteen 112.
• Doof gevoel in de lip: oorzaak en wanneer dringend?Een dove lip komt meestal door de verdoving bij de tandarts. Houdt het aan na een verstandskies of implantaat, of hangt het gezicht, lees dan wat u doet.
• Wondje op de lip dat niet geneest: wanneer zorgen maken?Een koortslip sluit in 10 dagen, een gewoon wondje in 1–2 weken. Blijft het langer dan 3 weken, dan moet het worden onderzocht. Zo herkent u zonschade.
• Zwarte haartong: oorzaak en hoe lang het duurtEen zwarte, harige tong is onschuldig: verlengde tongpapillen met aanslag. Zo maakt u de tong schoon, deze spoelingen laat u staan, en dan gaat u naar de arts.
• Blaasje met vocht in de lip (mucokèle): oorzaak en terugkeerEen pijnloos blaasje aan de binnenkant van de onderlip is meestal een mucokèle. Waarom openprikken niet helpt, waarom het terugkomt en wanneer het eruit moet.
• Smaakverlies: ik proef mijn eten niet, wat is de oorzaak?Smaakverlies is meestal reukverlies door verkoudheid of bijholteontsteking. Zo test u het thuis, dit zijn tandheelkundige oorzaken en dit is een reden voor 112.
• Witte lijntjes in de wang: is het lichen planus?Een kantpatroon in beide wangen doet denken aan lichen planus, maar het meeste wit in de wang is onschuldig. Zo test u het thuis en dit laat u meteen nakijken.

Wanneer de pijn opkomt, wat hem uitlokt en hoe lang hij aanhoudt: dat verraadt de bron. Deze onderwerpen helpen onderscheiden welke pijn kan wachten en voor welke u nog dezelfde dag een tandarts moet zien.

• Kaakgewricht klikt of blokkeert: wat is de oorzaak?Een pijnloze klik in de kaak is meestal onschuldig, een kaak op slot niet. Ochtendpijn komt vaak door klemmen. Zo weet u wanneer u naar de tandarts gaat.
• Kiespijn die uitstraalt naar kaak en oorOorpijn, maar het oor is schoon? Hoe u kiespijn, kaakgewrichtsklachten en een bijholteontsteking uit elkaar houdt, en wanneer u niet moet wachten.
• Tand doet pijn bij het kauwen: de vier oorzakenPijn bij bijten of juist bij het loslaten? Wat drukpijn in een tand betekent, wat kan wachten en wanneer u dezelfde dag naar de tandarts gaat.
• Waarom wordt kiespijn ’s nachts erger?Waarom kiespijn toeneemt als u gaat liggen, wat u vannacht thuis kunt doen en bij welke tekenen u niet tot de ochtend wacht.
• Wat helpt tegen kiespijn? Thuis of spoedWat thuis helpt bij kiespijn, welke fouten u beter vermijdt en bij welke tekenen u niet wacht maar naar de tandarts of de spoedeisende hulp gaat.
• Antibiotica bij kiespijn: wanneer wel en wanneer nietWaarom antibiotica de meeste kiespijn niet stoppen, wanneer ze echt nodig zijn en welke behandeling de bron van de infectie wegneemt.
• Zenuwletsel na tandbehandeling: gaat het over?Doof gevoel in lip, kin of tong na een verstandskies, implantaat of wortelkanaalbehandeling: welke zenuw, hoe lang het duurt en wanneer naar een specialist.
• Doof gevoel na verdoving tandarts: hoe lang?Hoe lang een doof gevoel in lip en tong na een verdovingsprik normaal duurt, wanneer u het meldt en wat een doof gevoel de volgende ochtend betekent.
• Kan kaakpijn van het hart komen?Kiespijn of pijn van het hart? Het verschil zit niet in de plek, maar in wat de pijn uitlokt. De tekens, en wanneer u direct 112 belt.
• Pijn na een wortelkanaalbehandeling: normaal?Hoeveel pijn na een wortelkanaalbehandeling normaal is, waarom bijten pijn kan doen en wat pijn betekent die weken later opkomt.
• Pijn onder een (zirkonium)kroon: de oorzakenGevoeligheid na een nieuwe kroon, een te hoge beet, cariës onder de kroon of een scheur: wat de pijn betekent en wanneer u niet wacht.
• Wat is pulpitis? Omkeerbare en onomkeerbare pulpitisPulpitis is een ontsteking van de tandzenuw. De 1–2-secondenregel voor omkeerbaar en onomkeerbaar, pulpotomie, wortelkanaalbehandeling en antibiotica.
• Kiespijn maar niets te zien op de röntgenfoto?Haarscheurtjes en een vroege zenuwontsteking zijn vaak onzichtbaar op de foto. Welke tests de bron vinden en wanneer de pijn niet uit de tand komt.
• Pijn bij de slaap: kan het van de tanden komen?Klemmen en de slaapspier, kaakgewricht, spanningshoofdpijn, migraine en arteriitis temporalis: zo onderscheidt u de bron en herkent u alarmsignalen.
• Gevoelige tanden bij warm en koud: wat betekent het?Hoe lang de pijn aanhoudt, vertelt de oorzaak: blootliggend dentine, slijtage, cariës, een barst of een ontstoken zenuw. Wanneer u niet moet wachten.
• Kan sinusitis kiespijn geven? Bijholte of tandMeerdere bovenkiezen tegelijk, erger bij vooroverbuigen, een verstopte neus: zo onderscheidt u pijn uit de bijholte van kiespijn, en omgekeerd.
• Kiespijn in het vliegtuig: oorzaak en wat het zegtBarodontalgie: waarom een tand bij opstijgen of daling pijn doet, wat scherpe of doffe pijn zegt over de zenuw, en wanneer u naar de tandarts moet.
• Gordelroos in het gezicht die op kiespijn lijktPijn vóór de uitslag kan voelen als kiespijn. Hoe u gordelroos herkent, waarom het antivirale middel binnen 3 dagen moet en wanneer het oog gevaar loopt.
• Kloppende kiespijn: wat betekent het?Kloppende pijn wijst vaak op een onomkeerbare zenuwontsteking of een abces. De koudwatertest, uitstralende pijn, pulpotomie en wanneer het spoed is.

Tandvleesziekte verloopt pijnloos; de eerste waarschuwingen zijn bloedend of terugtrekkend tandvlees, een onaangename geur en zwelling. Deze onderwerpen leggen uit welke van die signalen nog omkeerbaar zijn.

• Slechte adem en vieze smaak: oorzaken en wat te doenWaarom een slechte adem blijft: tong, tandvleespockets, cariës, kunstgebit en brug, sinussen, reflux. Wat mondspoeling niet oplost en wat op een abces wijst.
• Droge mond: oorzaken en schade voor uw tandenDe meest voorkomende oorzaken van een droge mond: medicijnen, radiotherapie, Sjögren, diabetes en slapen met open mond. Gevolgen voor tanden en kunstgebit.
• Aft en zweertjes in de mond: oorzaak en herstelIs het zweertje in uw mond een aft of een drukplek door een kunstgebit? Het normale verloop, de grens van drie weken en wat de genezing vertraagt.
• Brandend gevoel op de tong en in de mond: oorzakenEen branderige mond is geen ziekte, maar een klacht met meerdere oorzaken. Waar de tandarts naar kijkt, wat de arts onderzoekt en de eerlijke waarheid.
• Pijn in het tandvlees: oorzaken en hoe het overgaatZit de pijn bij één tand of in een groter gebied? De vijf bronnen van tandvleespijn, wat thuis helpt en wanneer u haast moet maken.
• Teruggetrokken tandvlees en blootliggende wortelWaarom tandvlees terugtrekt, waarom een blootliggende wortel sneller cariës krijgt en gevoelig wordt, en of het terugkomt. Stoppen of de wortel bedekken.
• Bloedend tandvlees: wanneer is het ernstig?Gezond tandvlees bloedt niet bij het poetsen. Wanneer bloeden nog helemaal terug te draaien is, welk signaal op botverlies wijst en wat roken verbergt.
• Gezwollen tandvlees en abces: wanneer is het spoed?Waardoor tandvlees opzwelt en een abces ontstaat, hoe de twee soorten verschillen, welke klachten spoed zijn en waarom antibiotica alleen niet genoeg zijn.
• Tandsteen: oorzaak, reiniging en losse tanden ernaWaarom tandsteen ontstaat, waarom tanden na een reiniging los of gevoelig voelen, hoe vaak reinigen nodig is en waarom zelf wegkrabben schaadt.
• Dik, kleverig speeksel: oorzaken en wanneer naar de artsDik of draderig speeksel komt meestal door te weinig drinken, ademen door de mond of medicijnen. Wanneer het aandacht vraagt en wat het met een kunstgebit doet.

Een tand die los gaat zitten, verschuift of uitvalt, vertelt niet het verhaal van één tand, maar van het bot dat hem vasthoudt. Deze onderwerpen laten zien waar het proces nog te stoppen is.

• Geen tanden meer: wat zijn de mogelijkheden?Volledig kunstgebit, prothese op implantaten of vaste brug: wat in een tandeloze mond kan, wat het bot bepaalt en waarom ‘te weinig bot’ vaak onvolledig is.
• De ene tand na de andere verliezen: waarom het doorgaatWaarom tanden na elkaar verloren gaan, waarom het steeds sneller gaat en waarom behandelen per tand telkens de volgende kost. De gemeenschappelijke oorzaak.
• Getrokken tand niet vervangen: wat gebeurt er dan?Buurtanden kantelen, de tand ertegenover groeit door en het bot slinkt. Welke gaten niet per se opgevuld hoeven te worden en wat de beslissing bepaalt.
• Tanden gaan uit elkaar staan en verschuiven: waarom?Een spleet die later ontstaat, wijst meestal op afnemende botsteun of een ontbrekende kies achterin. Hoe dringend het is en wat onomkeerbaar wordt als u wacht.
• Tandslijtage: oorzaken en is het terug te draaien?Klemmen, zuurerosie of te hard poetsen: drie oorzaken van tandslijtage, waarom de beethoogte ertoe doet en wat er in welk stadium gebeurt.
• Tanden verschuiven: oorzaken en hoe snel het gaatGat na een extractie, tandvleesaandoening, geen retentiebeugel of leeftijd: gemeten beweging per oorzaak en wanneer u niet moet wachten met de tandarts.
• Aangeboren ontbrekende tand (hypodontie): wat nu?Waarom tanden aangeboren ontbreken, de rol van een beugel, tijdelijke oplossingen tijdens de groei en waarom een implantaat pas na het einde van de groei komt.
• Vulling of kroon eruit gevallen: wat nu?Wat u met een uitgevallen kroon of stuk vulling doet, hoeveel dagen u kunt wachten, wanneer het dezelfde dag moet en wat er gebeurt als u het uitstelt.
• Tijdelijke oplossingen voor een ontbrekende tandTussen tandverlies en een definitieve beslissing: waarom het gat ertoe doet, welke tijdelijke opties er zijn en wanneer wachten een probleem wordt.
• Kunstgebit zit los: oorzaak en wat u eraan doetEen kunstgebit dat steeds losser zit, heeft meestal een slinkende kaakwal als oorzaak. Wat kleefpasta, rebasen en implantaten wel en niet oplossen.
• Eten blijft tussen de tanden zitten: oorzaak en oplossingEten dat steeds op dezelfde plek blijft steken, wijst op een open contact tussen twee tanden. De oorzaken, en waarom een tandenstoker niet helpt.

Tandverlies verandert eerst het kauwen, daarna het spreken en de gelaatstrekken. Deze onderwerpen leggen uit wat er schuilgaat achter de verandering die u in de spiegel ziet of in uw stem hoort.

• Mond gaat niet open: kaakklem en wanneer het dringend isEen beperkte mondopening komt door spieren, het kaakgewricht, een verstandskies of een verdoving. De drievingertest, de oorzaak vinden en de alarmsignalen.
• Kaak uit de kom: wat te doen als uw mond openblijft?Bij een kaak uit de kom blijft de mond open. Waarom u hem niet zelf terugzet, hoe het op de SEH gaat, de 6 weken daarna en de behandeling als het vaak gebeurt.
• Kaak moe van het kauwen: oorzaken en alarmsignalenEen vermoeide kaak bij het kauwen komt door klemmen, het kaakgewricht of ontbrekende tanden. Onderscheid naar tijdstip en de alarmsignalen boven de 50.
• Hoe tandverlies de manier van praten verandertWaarom ontbrekende voortanden de f, v, s en sj veranderen, wat een gehemelteplaat doet, of fluiten en lispelen overgaan en hoe lang het wennen echt duurt.
• Door mijn tanden durf ik niet te solliciterenTandverlies raakt werk en sociaal leven, maar niemand praat erover. Hoe snel u zich weer kunt vertonen, de tussenperiode en wat behandeling verandert.
• Zwarte vlek op een tand: cariës, aanslag of gestopte cariës?Een zwarte vlek op een tand kan cariës, aanslag, tandsteen of oude, gestopte cariës zijn. Plek en oppervlak thuis beoordelen en wanneer u eerder gaat.
• Hand voor de mond als ik lach: wat kan ik doen?Met de hand voor de mond lachen, foto’s en etentjes vermijden: welke tandproblemen erachter zitten, wat uitstellen kost en de eerste stap van een beoordeling.
• Aan één kant kauwen: kan dat kwaad?Aan één kant kauwen geeft tandsteen en tandvleesproblemen aan de ongebruikte kant, slijtage en scheurtjes aan de andere. Het echte probleem is de oorzaak.
• Mijn naaste draagt het kunstgebit niet: wat nu?Uw moeder, vader of partner laat het kunstgebit in de la liggen. Waarom, wat doet dat met eten en praten, en hoe begint u het gesprek?
• Waarom valt het gezicht in na tandverlies?Waarom slinkt het kaakbot na een extractie, waarom vallen de lippen naar binnen, waarom versnelt een kunstgebit dat en wanneer komt een implantaat in beeld?

De wortels van de bovenste kiezen reiken tot aan de bodem van de kaakholte; daardoor kan een probleem dat in een tand begint in de neus voelbaar zijn, en een probleem uit de neus in een tand. Deze onderwerpen helpen onderscheiden wat wat is.

• Vieze geur uit de neus: bijholten, een tand of iets anders?Wie ruikt het, aan welke kant, is er snot? Wanneer een bovenkies de bron is, wat een kind met vies snot aan één kant heeft en wanneer het spoed is.
• Water uit de neus bij het drinken: opening naar de bijholte?Na het trekken van een bovenkies: wanneer een opening vanzelf sluit, waarom snuiten schaadt, wanneer chirurgie nodig is en waarom u niet moet wachten.
• Neus aan één kant verstopt: kan het van een tand komen?Neustussenschot, poliep of een bovenkies? Waarom een tand ook zonder kiespijn de bron kan zijn, welke scan nodig is en wanneer het spoed is.

Een infectie in de mond kan zich uitbreiden naar het gezicht, onder de kaak en naar de hals. Deze onderwerpen leggen uit welke zwelling u kunt afwachten, voor welke u dezelfde dag naar de tandarts moet en welke betekent dat u naar de spoedeisende hulp moet.

• Brok in de keel: waar komt het vandaan, wanneer gevaarlijk?Globus of een echt slikprobleem? Hoe u het verschil thuis merkt, wat vervolgstudies over kanker vonden en welke klachten om snel onderzoek vragen.
• Gezwollen lymfeklier in de hals: wanneer laten onderzoeken?Meestal een reactie op een keel- of tandinfectie. Hoe lang afwachten redelijk is, waarom de plek boven het sleutelbeen telt en welke klachten alarmeren.
• Gezwollen klier onder de kaak: lymfeklier of speekselklier?Zwelt het op bij het eten, dan is het vaak een speekselsteen; na kiespijn eerder een lymfeklier. Het verschil thuis, en wanneer het spoed is.
• Kaakbotontsteking (osteomyelitis): symptomen en spoedOsteomyelitis of een droge tandkas? Hoe koorts en zwelling het verschil maken, wat middelen tegen botontkalking en bestraling veranderen, en wanneer 112.
• Symptomen van een tandabces: wanneer is het spoed?Kloppende pijn, een puistje op het tandvlees, een wond op de kin: hoe een abces zich meldt, waarom het niet vanzelf overgaat en wanneer u 112 belt.
• Zwelling voor het oor: speekselklier of lymfeklier?Bof, een verstopte speekselbuis, een klierontsteking of een bult: hoe u de oorzaak van een zwelling voor het oor herkent en wanneer u 112 belt.
• Keelpijn aan één kant: kan het van een tand komen?Verstandskies, kiesabces of amandelabces: hoe u eenzijdige keelpijn herkent, wanneer u naar de spoedeisende hulp gaat en wanneer naar de kno-arts.
• Zwelling onder de kaak bij het eten: een speekselsteen?Zwelt het onder uw kaak op bij elke maaltijd? Wat u thuis kunt proberen, welke echo een steen mist, welke methode de klier spaart en wanneer u niet wacht.
• Dikke wang: tand, speekselklier of allergie?Tandabces, speekselklier, bof, een klap of angio-oedeem: hoe u de bron van een dikke wang herkent en wanneer u meteen 112 belt.
• Cellulitis in het gezicht en angina van LudwigEen tandinfectie die zich zonder abces door gezicht en hals uitbreidt: hoe u cellulitis en angina van Ludwig herkent en wat er in het ziekenhuis gebeurt.
• Opgezwollen gezicht door een tand: wanneer is het spoed?Niet de omvang, maar de richting van de zwelling telt. Welke klachten bij een tandabces spoed zijn en wat antibiotica wel en niet doen.